Hãy một lần đến với Thiên Thọ lăng

Nghi môn - cổng chính dẫn vào khu tẩm điện đặt trên đồi Bạch Sơn.

Lăng tọa lạc ở làng Định Môn, xã Hương Thọ, nay thuộc phường Kim Long, thành phố Huế; bắt đầu được xây dựng từ năm 1814 đến năm 1820 mới hoàn tất. Gọi là lăng Gia Long, nhưng thực ra đây là cả một quần thể nhiều lăng tẩm của người thuộc hoàng tộc.

Nằm ở vị trí xa xôi cách trở, lại do hoàn cảnh chiến tranh nên một thời lăng Gia Long hiếm được du khách thăm viếng. Sau 1975, giới nghiên cứu và những người thích khám phá mới dần tìm về. Khoảng đầu thập niên 1990, tôi cũng lần đầu tiên được đặt chân đến. Lúc ấy hoặc là theo đường thủy từ trung tâm thành phố ngược sông Hương, đến ngã ba Tuần thì rẽ vào nhánh Tả Trạch mà lên. Đường bộ thì theo đường 12B (nay là QL49) lên chợ Tuần, tiếp đến dừng ở bến đò Kim Ngọc rồi gọi đò mà sang. Từ bến đò, phải đi bộ chừng vài cây số đường rừng nữa mới đến được lăng.

Bến đò Kim Ngọc... 

Ngày trước, từ bến đò Kim Ngọc, phải đi bộ vài cây số nữa mới tới được lăng.

Lần đầu tiên đến với lăng Thiên Thọ, đập vào mắt là cảnh đổ nát, hoang tàn của nhiều công trình. Dấu tích của thời gian, sự tàn phá của đạn bom sau những năm dài chiến tranh cũng như sự vô tâm của con người… Vậy nhưng cảnh sắc vẫn khiến mọi người lặng đi vì sự hoành tráng, trữ tình đến rợn ngợp. Lăng lúc ấy không có cổng, không bán vé và ngoài chúng tôi cũng chẳng thấy có du khách nào lai đáo. Đứng giữa không gian bao la u tịch lúc ấy, lòng bỗng dâng lên một nỗi buồn xen lẫn sự tiếc nuối đến khó tả.

Thiên Thọ lăng có lẽ là khu lăng mộ bị tổn hại nặng nề nhất bởi thời gian và chiến tranh. 

Sau bận ấy, thỉnh thoảng có bạn bè, đồng nghiệp ở xa về muốn thăm lăng tẩm, tôi cũng “chèo kéo” rủ lên vùng Định Môn để họ được tận thấy một vùng sơn lăng diễm lệ hiếm có của đấng đế vương khai triều. Đường xa xôi cách trở, nhưng khi rời đi, ai cũng thấy hài lòng.

Bây giờ thì Thiên Thọ lăng đã thực sự có một cuộc lột xác đến ngoạn mục. Các công trình trong quần thể lăng lần lượt được đầu tư tôn tạo, trả lại vẻ uy nghi, vàng son của một thuở. Cảnh quan, đường đi lối lại, thảm cỏ, vườn hoa, hồ nước…tất thảy đều được chăm chút làm đẹp khiến khách thăm ngỡ như đang dạo bước trong một khu tiểu cảnh phóng lớn.

Điện Minh Thành và Đông Tây phối điện đã được đầu tư tôn tạo quang rạng.

Lăng ngày càng được nhiều du khách tìm về tham quan, chiêm bái. 

Đường sá từ trung tâm thành phố dẫn lên lăng bây giờ cũng thuận lợi và tốt hơn rất nhiều. Ngoài 2 tuyến thủy bộ trước đây, nay khách có thể bon bon ô tô, xe máy qua cầu Hữu Trạch để chạy thẳng lên lăng, đường bê tông rộng rãi, phẳng phiu, vô cùng thuận tiện. Lăng bây giờ cũng đã có tường rào, có xe điện để phục vụ khách khi có nhu cầu. Đến Huế, hãy một lần đến với Thiên Thọ lăng, bạn sẽ giật mình nhận ra suýt nữa mình đã bỏ mất một điểm đến tuyệt vời cùng những câu chuyện cực kỳ thú vị…