Gỡ khó các dự án trọng điểm

Quyết liệt từ những điểm nghẽn

Những dự án chậm tiến độ không chỉ là các công trình chưa hoàn thành, đó còn là đất đai chưa được khai thác, nguồn vốn bị “đóng băng”, tài sản đã đầu tư chưa phát huy giá trị và những kỳ vọng phát triển chưa thể trở thành hiện thực. Bởi vậy, tháo gỡ các dự án tồn đọng, kéo dài không đơn thuần là giải quyết các thủ tục hành chính, mà sẽ khơi thông nguồn lực cho phát triển.

Xác định rõ điều đó, Ban Thường vụ Tỉnh ủy, UBND tỉnh, Chủ tịch UBND tỉnh đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, thực hiện tháo gỡ các dự án vướng mắc tồn đọng kéo dài, coi việc xử lý các dự án này là nhiệm vụ quan trọng, cấp bách, đồng thời quán triệt nguyên tắc không hợp thức hóa sai phạm, không để phát sinh thất thoát, lãng phí, lợi ích nhóm và tiêu cực.

Đồng chí Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Phan Huy Ngọc yêu cầu: Các sở, ngành chuyên môn phải rà soát theo nguyên tắc “6 rõ”: rõ dự án, rõ nội dung khó khăn, vướng mắc, rõ nguyên nhân, rõ thẩm quyền giải quyết, rõ phương án xử lý và rõ trách nhiệm. Mỗi dự án phải có kế hoạch cụ thể, xác định tiến độ và trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân, không để phát sinh thêm tồn tại, vướng mắc.

Tính đến đầu tháng 9, qua rà soát, toàn tỉnh có 56 dự án có khó khăn, vướng mắc kéo dài đưa vào diện chỉ đạo xử lý theo Quyết định số 751 của Thủ tướng Chính phủ, gồm 19 dự án đầu tư công và 37 dự án ngoài ngân sách. Trong số này, 54 dự án đã được giao cho từng ngành chuyên môn giải quyết, tháo gỡ hoặc có phương hướng xử lý, đạt 96,4%.

Để đạt được kết quả trên, chủ trương chỉ đạo của tỉnh không “đánh đồng” các dự án có vướng mắc. Với những dự án thuộc thẩm quyền của tỉnh thì tập trung giải quyết ngay; có dự án liên quan đến kết luận thanh tra, kiểm tra hoặc có vấn đề pháp lý phức tạp thì rà soát kỹ, làm rõ trách nhiệm, tìm phương án phù hợp quy định; những nội dung vượt thẩm quyền thì chủ động đề xuất Trung ương tháo gỡ.

Mở đường cho nguồn lực

Ngoài các dự án đã được tháo gỡ, 2 dự án đang còn vướng mắc là Dự án khu đô thị mới phường Ngọc Hà (nay thuộc phường Hà Giang 2) do Công ty cổ phần đầu tư xây dựng và thương mại Hưng Thành làm chủ đầu tư; Dự án khu dân cư đô thị mới Phương Thiện (nay thuộc phường Hà Giang 1) do Công ty cổ phần đầu tư và xây dựng Thanh Hà - Hà Giang làm chủ đầu tư đều đã kéo dài khoảng 10 năm nay. Tổng nguồn vốn nhà đầu tư đã triển khai thực hiện 2 dự án trên 110 tỷ đồng nhưng đến nay chưa thể hoàn thành, đưa đất đai vào khai thác và phát huy nguồn lực đầu tư do liên quan đến những vấn đề về đất đai, xác định giá đất cụ thể và cơ chế pháp lý trong quá trình lựa chọn, chấp thuận đầu tư trước đây.

Đối với các dự án trên, bài toán đặt ra là làm thế nào để xử lý đúng sai phạm, làm rõ trách nhiệm nhưng đồng thời không để nguồn lực đã đầu tư tiếp tục bị bỏ phí. Vì vậy, tỉnh không lựa chọn cách “đóng lại” dự án chỉ vì lịch sử pháp lý phức tạp, nhưng cũng không vì muốn tháo gỡ nhanh mà hợp thức hóa những tồn tại trước đây.

Từ thực tiễn tại địa phương, Tỉnh ủy, UBND tỉnh đã kiến nghị Trung ương áp dụng các cơ chế, chính sách đặc thù của Quốc hội, Chính phủ đối với những nội dung đủ điều kiện, nhất là các vấn đề về đất đai và giá đất để tháo gỡ. Bởi thực tế tồn đọng của nhiều dự án thường kéo dài qua nhiều giai đoạn pháp luật, trong khi quy định về đất đai, đầu tư, nhà ở, quy hoạch và nghĩa vụ tài chính liên tục được điều chỉnh. Nếu không có cơ chế chuyển tiếp phù hợp, những dự án đã phát sinh từ nhiều năm trước rất dễ tiếp tục mắc kẹt giữa các quy định của các thời kỳ. Để có thể tháo gỡ cần hoàn thiện thể chế, nhất là đối với những trường hợp đã được thanh tra, kiểm tra xác định rõ sai sót nhưng không có dấu hiệu thất thoát, tham nhũng, tiêu cực và vẫn còn khả năng tiếp tục phát huy hiệu quả.

Nhìn từ Dự án Thủy điện Sông Lô 5 để thấy Dự án được đầu tư gần 1.100 tỷ đồng, chậm tiến độ hơn 2 năm so với kế hoạch ban đầu do ảnh hưởng của dịch bệnh COVID-19 và những vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng, điều chỉnh chủ trương đầu tư nay đã được tháo gỡ và chính thức đưa vào vận hành, phát điện thương mại từ tháng 4-2026.

Ông Nguyễn Quang Ngọc, Tổng Giám đốc Công TNHH Xuân Thiện Hà Giang - Chủ đầu tư Dự án Thủy điện Sông Lô 5 chia sẻ: Dự án được đầu tư từ phần lớn vốn vay các tổ chức tín dụng. Dự án bị chậm tiến độ, kéo dài làm gia tăng áp lực chi trả lãi và gốc nguồn vốn vay cho doanh nghiệp. Với sự vào cuộc quyết liệt, kịp thời của tỉnh, dự án được hoàn thành, đưa vào khai thác không chỉ giúp khơi thông nguồn lực đầu tư, giảm áp lực vốn vay cho doanh nghiệp. Đồng thời tăng nguồn thu cho ngân sách Nhà nước.

Gỡ được một thủ tục là tháo một nút thắt. Đưa được các dự án trở lại đúng tiến độ là khơi thông nguồn lực. Vẫn còn những “nút thắt” cần tiếp tục gỡ, nhưng với cách làm quyết liệt, rõ trách nhiệm của tỉnh đang tạo nền tảng để những nguồn lực từng bị đình trệ được đánh thức và chuyển hóa thành động lực tăng trưởng.