Để dân chủ trở thành động lực phát triển

Dân chủ bắt đầu từ cơ sở

Một trong những biểu hiện rõ nét của thực hiện dân chủ ở cơ sở là phát huy vai trò Nhân dân tham gia góp ý, phản biện những vấn đề liên quan trực tiếp đến đời sống và quyền lợi chính đáng của cộng đồng.

Đại diện Ban Công tác mặt trận, Trưởng thôn và các chi hội thôn Sòng, xã Liên Sơn ký cam kết triển khai mô hình “Khu dân cư đoàn kết - ấm no - hạnh phúc; sáng - xanh - sạch - đẹp”.

Tại xã An Nghĩa, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam xã vừa tổ chức hội nghị lấy ý kiến phản biện xã hội đối với phương án điều chỉnh quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 Thung lũng Suối Nguồn Hương Bình và dự án cáp treo Hương Bình. Trên tinh thần dân chủ, thẳng thắn và xây dựng, các đại biểu cơ bản thống nhất với sự cần thiết, mục tiêu của việc điều chỉnh quy hoạch, đồng thời đề nghị tiếp tục rà soát để bảo đảm tính đồng bộ, khả thi. Nhiều ý kiến nhấn mạnh yêu cầu hài hòa giữa phát triển kinh tế, du lịch với bảo vệ môi trường, cảnh quan và bản sắc văn hóa; quan tâm tạo việc làm cho lao động tại chỗ, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân bị ảnh hưởng. Bà Lê Thị Lanh - Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã An Nghĩa cho rằng, việc tổ chức lấy ý kiến ngay từ cơ sở có ý nghĩa quan trọng, bởi những đóng góp của người dân giúp các chủ trương, dự án khi triển khai sát thực tế hơn. Cùng với đó, công tác tuyên truyền, công khai thông tin và tiếp thu những ý kiến chính đáng của Nhân dân cần được thực hiện thường xuyên, tạo đồng thuận trong cộng đồng.

Không chỉ tham gia góp ý, người dân còn trở thành chủ thể trong các mô hình tự quản tại khu dân cư. Ngày 27/9/2026, tại Nhà văn hóa thôn Sòng, xã Liên Sơn, Ủy ban MTTQ xã ra mắt mô hình “Khu dân cư đoàn kết - ấm no - hạnh phúc, sáng - xanh - sạch - đẹp”. Ban quản lý mô hình và tổ giám sát môi trường cộng đồng được thành lập; các tổ chức đoàn thể cùng ký cam kết thực hiện. Ngay sau lễ ra mắt, cán bộ, đoàn viên, hội viên và người dân cùng trồng cây, xây dựng “Đường hoa - đường cây xanh”. Từ việc được bàn bạc, thống nhất đến trực tiếp thực hiện và giám sát, người dân từng bước phát huy vai trò làm chủ ngay từ những công việc gần gũi nhất của khu dân cư.

Ở tổ dân phố 1 Hùng Vương, phường Phúc Yên, mô hình “Tổ dân phố xanh” gắn với “Ngôi nhà xanh tiết kiệm” cũng cho thấy sức mạnh của sự tham gia cộng đồng. Ban Công tác mặt trận và các đoàn thể vận động người dân thu gom, phân loại phế liệu, tạo nguồn quỹ chung. Dịp Tết Trung thu năm 2026, từ 1,8 triệu đồng của quỹ, 6 phần quà đã được trao tặng học sinh có hoàn cảnh khó khăn nỗ lực vươn lên, đạt thành tích tốt trong học tập. Những việc làm tưởng như nhỏ bé đã tạo ra giá trị lớn hơn, người dân không chỉ tham gia giữ gìn môi trường mà còn cùng nhau chăm lo cho những thành viên còn khó khăn trong cộng đồng.

Đồng thuận tạo sức mạnh

Thực hiện dân chủ ở cơ sở còn được thể hiện qua việc cấp ủy, chính quyền, MTTQ và các lực lượng hướng về cơ sở, đồng hành, chia sẻ với người dân trong những thời điểm khó khăn.

Tại thôn Song Lam, xã Cao Dương, sau những ngày mưa lớn khiến nhiều diện tích lúa bị ngập, Lữ đoàn 139 đã huy động cán bộ, chiến sĩ xuống đồng hỗ trợ người dân thu hoạch lúa. Thôn có khoảng 25ha cây trồng, trong đó 10 hộ bị ngập nặng. Trong hai ngày 19 và 20/9, cán bộ, chiến sĩ đơn vị đã trực tiếp giúp các hộ dân thu hoạch các diện tích lúa có nguy cơ thiệt hại.

Bí thư Chi bộ thôn Song Lam Nguyễn Xuân Đăng xúc động cho biết: Sự có mặt của cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn 139 giữa lúc người dân gặp khó khăn là nguồn động viên thiết thực. Những việc làm này không chỉ giúp bà con giảm thiệt hại mà còn gắn kết tình cảm quân dân, tạo thêm niềm tin và sự đồng thuận từ cơ sở.

Từ những việc làm cụ thể ở từng khu dân cư có thể thấy, dân chủ ở cơ sở đang được chuyển hóa thành hành động: người dân được biết, được bàn, được góp ý, được giám sát và trực tiếp tham gia thực hiện. Khi những ý kiến chính đáng được lắng nghe, những sáng kiến từ cộng đồng được khuyến khích và các nguồn lực xã hội được kết nối, sức mạnh của Nhân dân sẽ phát huy hiệu quả hơn.

Thực tế cho thấy, phát huy quyền làm chủ của Nhân dân phải thực chất, bằng những việc làm cụ thể, gắn với những vấn đề thiết thân của người dân và nhiệm vụ phát triển ở từng địa bàn. Đây vừa là yêu cầu trong xây dựng chính quyền gần dân, sát dân, vừa là cơ sở quan trọng để tạo đồng thuận xã hội, huy động sức dân và nâng cao hiệu quả thực hiện các chủ trương, chính sách ngay từ cơ sở. Khi Nhân dân thực sự là chủ thể, được lắng nghe và được đồng hành, dân chủ sẽ không dừng lại ở phương châm mà trở thành nguồn lực quan trọng góp phần xây dựng cộng đồng đoàn kết, phát triển bền vững.