“Đánh thức” nguồn lực văn hóa cho phát triển du lịch

Với không gian văn hóa Thái đặc trưng của vùng Mường Lò, phường Nghĩa Lộ có lợi thế để phát triển các loại hình du lịch gắn với cộng đồng, lễ hội, nghệ thuật dân gian và ẩm thực. Thay vì chỉ bảo tồn trong đời sống thường nhật, những giá trị này đã được đưa vào các chương trình, sản phẩm phục vụ du khách.

Mới đây, chương trình nghệ thuật “Điểm hẹn bản sắc Lào Cai - Sắc màu văn hóa Nghĩa Lộ” đã giới thiệu những nét đặc trưng trong đời sống của đồng bào Thái Mường Lò qua Hạn Khuống, chữ Thái cổ, lễ cưới truyền thống và nghệ thuật Xòe Thái.

Điểm đáng chú ý là việc dàn dựng các tiết mục không tách rời yếu tố truyền thống, mà tìm cách chuyển tải những giá trị văn hóa bằng hình thức phù hợp với nhu cầu thưởng thức hiện nay.

Cùng với nghệ thuật biểu diễn, dệt thổ cẩm, ẩm thực truyền thống, không gian nhà sàn và các sinh hoạt cộng đồng cũng đang được khai thác trong hoạt động du lịch. Qua đó, văn hóa không chỉ là yếu tố tạo nên bản sắc của địa phương, mà từng bước trở thành một phần của chuỗi giá trị du lịch.

Điểm mới trong cách làm du lịch của Nghĩa Lộ là tăng cường kết nối các hoạt động văn hóa với sự kiện thể thao, lễ hội và sinh hoạt cộng đồng. Cách làm này vừa tạo thêm sản phẩm, vừa góp phần phân bổ dòng khách và kéo dài thời gian lưu trú của du khách.

Từ ngày 23 - 29/8, phường Nghĩa Lộ là địa điểm đăng cai Giải bóng đá nữ các dân tộc thiểu số Việt Nam - VTV Cup lần thứ I năm 2026 do Đài Truyền hình Việt Nam phối hợp với UBND tỉnh Lào Cai tổ chức. Công tác chuẩn bị cơ sở vật chất, cảnh quan, dịch vụ được triển khai đồng bộ. Đáng chú ý, trong khuôn khổ các hoạt động chào mừng thành công giải đấu, đêm Gala Dinner “Mường Lò - Nghĩa Lộ” đã diễn ra với nhiều nội dung mang đậm bản sắc văn hóa Thái, nổi bật là những vòng Xòe đoàn kết. Hoạt động đã tạo sự kết nối giữa thể thao và văn hóa, đưa những nét đặc trưng của Mường Lò đến gần hơn với các đoàn vận động viên và đông đảo du khách.

Trong tháng 9 và tháng 10, chuỗi sự kiện tiếp tục được nối dài. Từ ngày 18 đến 20/9, phường tổ chức Cuộc thi “Mô hình đèn Trung thu đẹp” tại Quảng trường Golden Field và diễu hành trên đường Điện Biên. Từ ngày 1 - 7/10 diễn ra Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026, với chương trình khai mạc vào tối ngày 2/10. Việc xây dựng chuỗi sự kiện liên tục trong năm giúp Nghĩa Lộ tạo thêm những thời điểm thu hút khách, đồng thời mở rộng cơ hội kinh doanh cho các cơ sở lưu trú, dịch vụ ăn uống và hộ dân tham gia hoạt động du lịch.

Nghĩa Lộ xác định tiếp tục lấy văn hóa làm nền tảng, đồng thời nâng chất lượng dịch vụ để tạo giá trị gia tăng cho du lịch. Trọng tâm trước mắt là tham gia tổ chức thành công Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026 thực sự ấn tượng, thiết thực, an toàn, tiết kiệm và giàu bản sắc. Cùng với đó, địa phương sẽ đẩy mạnh chuyển đổi số trong quảng bá hình ảnh; nâng cao chất lượng dịch vụ lưu trú, ẩm thực; chỉnh trang đô thị, giữ gìn vệ sinh môi trường và bảo đảm an ninh, trật tự.

Theo ông Đinh Anh Tuấn - Phó Chủ tịch UBND phường Nghĩa Lộ, đây là những nhiệm vụ cần thiết để duy trì đà tăng trưởng và hoàn thành các chỉ tiêu phát triển du lịch năm 2026, đồng thời, từng bước xây dựng Nghĩa Lộ trở thành điểm đến văn minh, thân thiện. Điều quan trọng hơn, quá trình phát triển du lịch đang tạo thêm động lực để cộng đồng nhận thức rõ hơn giá trị của di sản, của văn hóa truyền thống.

Khi điệu Xòe, tiếng khèn, nghề dệt, ẩm thực và những lễ hội, phong tục truyền thống được trao thêm không gian trong đời sống đương đại, việc bảo tồn văn hóa có thêm nền tảng để thúc đẩy kinh tế - xã hội. Đó cũng là hướng đi có ý nghĩa lâu dài đối với Nghĩa Lộ: Không “chạy” theo số lượng khách du lịch đơn thuần, mà nâng giá trị điểm đến từ chính những gì địa phương đang có. Từ nguồn lực văn hóa được gìn giữ và phát huy đúng cách, du lịch trở thành động lực thúc đẩy dịch vụ, tạo sinh kế và góp phần nâng cao đời sống người dân vùng Mường Lò.