'Đa cấp' sau đấu thầu

Người thi công phải chịu mọi chi phí ấy, cộng với tác động của biến động tỷ giá, giá cả nguyên vật liệu, dẫn tới đội vốn, nợ đọng. Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn chỉ rõ, hiện tượng đó chính là "bán thầu".

Ảnh minh họa: baochinhphu.vn 

Hiện tượng "bán thầu" vẫn tồn tại lâu nay, nhưng chưa có giải pháp hữu hiệu để kiểm soát. Tất nhiên, theo thông lệ, nhà thầu chính có thể không trực tiếp thi công mọi hạng mục mà có thể mời nhà thầu phụ để tối ưu hóa chi phí sản xuất, thay vì phải đầu tư thêm dây chuyền, máy móc chỉ để thi công một hạng mục nhỏ của dự án. Còn hiện tượng "bán thầu" ở đây là doanh nghiệp có mối quan hệ, có lợi thế nên giành được dự án, nhưng không thi công mà bán lại cả dự án cho đơn vị khác để hưởng lợi, gây "rơi rớt" vốn, ảnh hưởng tới chất lượng công trình và hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công.

Nếu chỉ cấm "bán thầu" là chưa đủ. Quan trọng là phải có giải pháp để việc "bán thầu" không còn đất sống, bảo đảm doanh nghiệp có năng lực thực sự có cơ hội trúng thầu. Muốn vậy, phải đánh giá chính xác khả năng thực thi, nhất là về số lượng dự án đã thực hiện, năng lực về con người, thiết bị, tài chính hiện có. Trong quá trình thi công, mọi thay đổi về đơn vị thi công đều phải được chủ đầu tư xem xét, chấp thuận. Các biểu hiện "bán thầu" trái quy định phải bị xử phạt nghiêm.

Ngân sách chỉ thanh toán cho giá trị công việc được thực hiện, không phải trả thêm chi phí cho những tầng nấc trung gian không tạo ra giá trị. Vì thế, "đa cấp" sau đấu thầu cần phải được loại bỏ.