Cơ hội đã đến

Các nhà lãnh đạo Liên minh Châu Phi (AU) bắt đầu nhóm họp thượng đỉnh vào ngày 7-7. Đây là cuộc họp được chờ đợi với đầy hy vọng vì là dịp mà các nhà lãnh đạo này thảo luận về nhiều vấn đề nóng của châu lục như các cuộc khủng hoảng an ninh và di cư đang diễn ra và quan trọng hơn cả là ký một hiệp định thương mại tự do mang tính bước ngoặt.

Trong một khoảnh khắc lịch sử của khối 55 thành viên, Chủ tịch AU Moussa Faki cho biết, các nguyên thủ quốc gia chính thức ra mắt Hiệp định Khu vực thương mại tự do Châu Phi (AfCFTA) tại hội nghị thượng đỉnh 2 ngày, diễn ra ở Niamey, thủ đô Nigeria. Thỏa thuận được đưa ra sau 17 năm đàm phán khó khăn, và được chính thức hóa vào cuối tháng 4 vừa qua khi nó vượt qua ngưỡng “khởi động” và yêu cầu phê chuẩn của ít nhất 22 quốc gia.

Nigeria, quốc gia đông dân nhất Châu Phi và nền kinh tế lớn nhất, vốn bất ngờ rút khỏi thỏa thuận năm ngoái, đã nói sẽ tham gia thỏa thuận tại Niamey. Đại sứ đàm phán thương mại của Nigeria, Chiedu Osakwe, nhấn mạnh, Tổng thống Muhammadu Buhari ký thỏa thuận mang tính bước ngoặt, “mở ra cho Châu Phi những cơ hội phong phú”.

Các bộ trưởng thương mại đã đồng ý khu vực này sẽ hoạt động từ tháng 7-2020, vì các quốc gia cần thời gian để thích ứng với những thay đổi đã được thống nhất. Ngày bắt đầu chính thức sẽ được các nguyên thủ quốc gia sớm nhất trí. Tuy nhiên, vẫn còn những vấn đề chính cần được giải quyết, chẳng hạn như đặt ra các tiêu chí chung để xác định quy tắc xuất xứ cho các sản phẩm giao dịch. Thỏa thuận này là một bước tích cực nhưng rõ ràng AfCFTA vẫn còn “một chặng đường dài để đến đích”.

AfCFTA tạo ra một khu vực thương mại tự do bao trùm hơn 1 tỷ người dân và tổng GDP hơn 2.000 tỷ USD, bao gồm hầu hết các nền kinh tế lớn nhất của Châu Phi. Sau khi AfCFTA có hiệu lực, các bên ký kết hiệp định sẽ cần giảm 90% thuế quan đối với hàng nhập khẩu từ các nước Châu Phi khác. AU ước tính việc thực hiện AfCFTA sẽ giúp gia tăng 60% trong thương mại nội bộ Châu Phi vào năm 2022. Hiện các nước Châu Phi chỉ giao dịch khoảng 16% hàng hóa và dịch vụ, so với 65% với các nước Châu Âu.