Ai đứng sau Victor Vũ?

Những năm trở lại đây, Victor Vũ không di chuyển quá nhiều giữa các địa hạt sáng tạo khác nhau, thay vào đó tập trung xây dựng một thế giới điện ảnh gắn với màu sắc cổ trang, trinh thám và huyền bí. Lựa chọn này không quá khó lý giải khi cả Người vợ cuối cùng (2023) và Thám tử Kiên: Kỳ án không đầu (2025) đều đạt doanh thu tốt, đồng thời nhận nhiều phản hồi tích cực về chất lượng. Thành công đó cũng mở đường để đạo diễn tiếp tục mở rộng thế giới này với Thám tử Kiên: Lời nguyền hoàng kim.

Đáng chú ý, phần lớn chất liệu cho chuỗi dự án trên lại bắt nguồn từ các tiểu thuyết của nhà văn Hồng Thái, bố vợ Victor Vũ. Trong đó, Hồ Oán Hận trở thành nền tảng để đạo diễn phát triển cả Người vợ cuối cùng lẫn Thám tử Kiên: Kỳ án không đầu, trong khi Phục Gia truyện tiếp tục được lựa chọn làm chất liệu cho Lời nguyền hoàng kim.

Nguồn cảm hứng từ ngòi bút của Hồng Thái

Thực chất, hai tiểu thuyết Hồ Oán Hận và Phục Gia truyện của nhà văn Hồng Thái đều sở hữu những tiền đề khá thú vị, từ những án mạng bí ẩn, yếu tố tâm linh, bí mật gia tộc cho tới những biến động lịch sử. Song trước khi được đưa lên màn ảnh, cả hai không phải những tác phẩm được đông đảo công chúng biết đến hay tạo ra nhiều thảo luận trong đời sống văn học. Chỉ khi lần lượt trở thành nguồn chất liệu cho các dự án của Victor Vũ, những câu chuyện này mới được chú ý rộng rãi hơn.

Xuất bản năm 2020, Hồ Oán Hận mang màu sắc trinh thám pha tâm linh, lấy bối cảnh một làng quê dưới thời Nguyễn. Từ những lời đồn quanh một hồ nước, nhà văn Hồng Thái mở ra hai đường dây song song. Một bên là mối quan hệ giữa Diệu Linh và Nhân, đôi tình nhân cũ gặp lại rồi bị cuốn vào cái chết bí ẩn của Đông Nhi. Bên còn lại theo chân Vũ Kiên trong quá trình lần tìm những bí mật tại ngôi làng vốn chìm trong nỗi sợ ma quỷ.

Hồ Oán Hận được xuất bản năm 2020, trong khi Phục Gia truyện có ấn bản năm 2025.

Chính cấu trúc này sau đó được Victor Vũ tách thành hai hướng khác nhau. Tuyến Linh - Nhân trở thành nền tảng cho Người vợ cuối cùng, trong khi phần điều tra của Vũ Kiên được phát triển thành Thám tử Kiên: Kỳ án không đầu. Đạo diễn thay đổi khá nhiều chi tiết khi chuyển thể, nhưng dấu ấn từ ngòi bút Hồng Thái vẫn hiện rõ qua bối cảnh cổ xưa, cộng đồng khép kín, những bí mật bị chôn giấu và cảm giác nhập nhòe giữa mê tín với sự thật.

Phục Gia truyện tiếp tục cho thấy những chất liệu tương tự nhưng được mở rộng về quy mô. Câu chuyện theo Phục Gia, một chàng trai mang trên vai gánh nặng phục dựng cơ nghiệp của tổ tiên và hành trình liên quan đến một kho báu thất lạc. Đến cuối hành trình, nhân vật dần nhận ra lịch sử không thể đảo ngược; lợi ích của dòng họ cũng không thể đứng cao hơn vận mệnh chung.

Tác phẩm được đánh giá cao ở cách dựng nên bức tranh xã hội Việt Nam nửa đầu thế kỷ XIX, đồng thời theo sát quá trình thay đổi nhận thức của Phục Gia trước dòng chảy lịch sử. Victor Vũ cũng cho biết anh bị cuốn hút bởi hệ thống nhân vật, đường dây kho báu cùng thế giới đầy bí ẩn, hiểm nguy mà Hồng Thái xây dựng.

Điểm đáng chú ý ở ngòi bút Hồng Thái có lẽ nằm ở cách ông thường bắt đầu từ một bí ẩn tương đối đơn giản, sau đó phủ lên đó nhiều lớp câu chuyện về con người, phong tục và lịch sử. Càng đi sâu, các mối quan hệ, động cơ và những bí mật trong quá khứ càng được bóc tách, khiến câu chuyện liên tục mở rộng khỏi điểm xuất phát ban đầu. Chính kiểu xây dựng này khá gần với sở trường lâu nay của Victor Vũ, người vốn ưa thích không khí trinh thám, thường tạo kịch tính bằng cách che giấu thông tin, dẫn dắt người xem qua nhiều giả thuyết trước khi từng bước hé lộ sự thật.

Dẫu vậy, Victor Vũ cũng không xem tiểu thuyết như một khuôn mẫu cần giữ nguyên. Với Thám tử Kiên: Kỳ án không đầu, phần lớn câu chuyện, bối cảnh và nhân vật đã được viết mới. Đến Thám tử Kiên: Lời nguyền hoàng kim, đạo diễn cho biết phim chỉ giữ khoảng 30% chất liệu từ Phục Gia truyện.

Từ Hồ Oán Hận, Victor Vũ tách hai tuyến truyện để phát triển thành Người vợ cuối cùng và Thám tử Kiên: Kỳ án không đầu. Cả hai đều có nhiều thay đổi so với nguyên tác.

Thế giới trinh thám pha kinh dị, tâm linh của Victor Vũ

Không thể phủ nhận thế giới cổ trang pha trinh thám, tâm linh trong các tiểu thuyết của Hồng Thái có sức hấp dẫn riêng và khá phù hợp với sở trường của Victor Vũ. Dù vậy, để Người vợ cuối cùng và Thám tử Kiên: Kỳ án không đầu thực sự tạo được sức hút như hiện tại, dấu ấn quyết định vẫn nằm ở cách Victor Vũ tổ chức lại những chất liệu ấy thành một trải nghiệm điện ảnh có nhịp điệu, giữ được người xem trong trạng thái tò mò và bất an.

Ở Người vợ cuối cùng, Victor Vũ dành phần lớn thời lượng để kể bi kịch của Linh (Kaity Nguyễn), người phụ nữ mắc kẹt trong cuộc hôn nhân với viên quan lớn tuổi. Bộ phim vì thế ban đầu nghiêng nhiều về tâm lý, tình cảm, với câu chuyện hướng nhiều về đời sống của các nhân vật. Phải đến nửa sau, khi án mạng xảy ra và Vũ Kiên (Quốc Huy) xuất hiện, không khí phim mới trở nên căng thẳng hơn. Các nhân vật lần lượt bị đặt vào vòng nghi vấn, khi một số chi tiết trước đó cũng dần cho thấy ý nghĩa khác nếu được nhìn từ góc độ của một vụ án.

Cú chuyển này khiến Người vợ cuối cùng có phần chông chênh về thể loại, khi hai nửa phim chưa thật sự liền mạch. Song cũng chính từ đây, Victor Vũ cho thấy sự thoải mái rõ rệt khi trở về với dạng câu chuyện vốn là sở trường. Anh kiểm soát thông tin tốt hơn, biết lúc nào cần gieo nghi ngờ và lúc nào nên mở thêm một dữ kiện để thay đổi cách người xem nhìn nhân vật. Nhờ đó, phần cuối có tiết tấu tốt và sức hút rõ rệt hơn so với nửa đầu đôi lúc còn dài dòng trong việc khai thác chuyện tình Linh - Nhân.

Hai năm sau đó, những gì từng được xem là phần thú vị nhất của Người vợ cuối cùng được Victor Vũ tách ra và phát triển trọn vẹn hơn trong Thám tử Kiên: Kỳ án không đầu. Lần này, câu chuyện hoàn toàn đi theo hành trình phá án của Vũ Kiên. Đạo diễn có nhiều không gian hơn để xây dựng nhân vật này qua từng chặng điều tra.

Sự pha trộn giữa trinh thám và tâm linh cũng được Victor Vũ xử lý khéo léo hơn. Anh để những dấu hiệu siêu nhiên tồn tại đủ lâu để người xem thực sự nghi ngờ, thay vì nhanh chóng xác nhận hoặc bác bỏ chúng. Vụ án vì thế luôn được đặt giữa hai khả năng, một lời giải có thể đến từ những gì Kiên tìm thấy, nhưng cũng có lúc tưởng như mọi dấu vết đều dẫn về một thế lực ma quái.

Các phim gần đây của Victor Vũ tập trung vào màu sắc cổ trang, trinh thám và tâm linh.

Dẫu vậy, khi câu chuyện tiến sâu hơn vào phần phá án, những hạn chế cũng dần lộ rõ. Thám tử Kiên có nhiều lần đánh lạc hướng và đảo chiều hiệu quả, nhưng một số dữ kiện quan trọng được đưa ra khá muộn, đôi lúc tạo cảm giác xuất hiện chủ yếu để phục vụ cú lật của kịch bản. Khán giả vì thế phần nhiều đi theo hành trình tìm ra sự thật của Kiên hơn là có đủ manh mối để tự suy luận cùng nhân vật. Điều này khiến vụ án dù giữ được sự tò mò trong quá trình theo dõi, lời giải sau cùng vẫn chưa tạo được cảm giác thật sự thỏa mãn.

Dẫu vẫn còn những điểm chưa thật thuyết phục, Người vợ cuối cùng và Thám tử Kiên: Kỳ án không đầu vẫn cho thấy sức hút đáng kể của kiểu trinh thám cổ trang mà Victor Vũ đang theo đuổi. Quan trọng hơn, việc những chất liệu của nhà văn Hồng Thái liên tục được biến đổi qua mỗi lần chuyển thể cũng cho thấy thế giới này vẫn còn nhiều khả năng được mở rộng trên màn ảnh.