Mưu sinh giữa lưng chừng núi

Vất vả mưu sinh
Những người làm nghề khai thác đá bắt đầu 1 ngày từ rất sớm. Chưa đến 6h, anh Hà Mạnh Hùng-tổ trưởng tổ khoan cùng những công nhân của mỏ đá Hang Nắng - Công ty TNHH Xây dựng Tự Lập đã có mặt ở khai trường khai thác đá. Chuẩn bị đầy đủ đồ nghề, thiết bị bảo hộ lao động, hành trang hôm nay các anh mang theo có thêm cái nồi con, can nước lọc, vài thanh củi và dăm cái cốc. Anh Hùng chia sẻ: Làm việc trên núi cao, xung quanh bốn bề là đá, nắng nôi, bụi bặm lại không thể lên xuống thường xuyên nên anh em chọn mang theo nồi đun lấy nước sôi pha chè, dành khi nào nghỉ giải lao thì ngồi nhâm nhi cho đỡ mệt”. Anh Hùng còn cho biết thêm: “Nghề khoan, bắn nổ mìn chỉ làm được vào ngày nắng. Công việc chủ yếu là xác định vị trí, khoảng cách an toàn, chiều sâu lỗ khoan từ đó tính toán lượng thuốc nổ phù hợp với từng lỗ. Sau khi hoàn thiện sẽ tiến hành đấu nối mạng nổ đồng thời di chuyển con người, máy móc, thiết bị về vị trí an toàn rồi mới tiến hành nổ mìn. Có thể khoan máy hoặc khoan tay tùy theo phương án khai thác của các công ty, doanh nghiệp. Ngoài ra, việc nổ mìn cũng phải được thực hiện trong khoảng thời gian nhất định, báo cáo với chính quyền địa phương và thông báo rộng rãi đến người dân trong khu vực. Trong thời gian nổ mìn đều phải cử người đứng gác ở các vị trí quan trọng, đề phòng những tai nạn đáng tiếc xảy ra”.

Khai thác đá là nghề vất vả, nhiều nguy hiểm.

Đòi hỏi những yêu cầu nghiêm ngặt về kỹ thuật, người thực hiện việc khoan, bắn nổ mìn ở các khai thường khai thác đá phải có chứng chỉ hành nghề cũng như tham gia các lớp tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ hàng năm tuy nhiên, đây vẫn là công việc nặng nhọc và nhiều rủi ro. Đặc biệt, người công nhân thường xuyên phải làm việc trên núi cao, địa hình hiểm trở, dễ mắc các bệnh nghề nghiệp, nhẹ thì ù tai nhức đầu, khó thở bởi khói, bụi, tiếng ồn, nặng thì đá văng vào người, bầm dập, xây xát chân tay, thậm chí trượt ngã hoặc bị đá rơi nguy hiểm đến tính mạng… Trong khi đó, mức lương của thợ khoan, bắn nổ mìn ở các khai trường khai thác đá hiện nay chỉ dao động từ khoảng 5,5-8 triệu đồng/ người/tháng. Tình người trên đá
Xã Ngọc Lập, huyện Yên Lập, hiện có 4/5 mỏ đá đang hoạt động. Nghề khai thác đá được nhiều người lựa chọn gắn bó, thậm chí, quyết định rời xa quê hương, gia đình để cùng buồn, cùng vui với đá… Anh Nguyễn Mạnh Hùng - Giám đốc Công ty cổ phần Khoáng sản Phú Thọ là một trong những người như thế. Sinh ra trong một gia đình làm ruộng ở xã Sơn Dương, huyện Lâm Thao, sau khi học xong trung cấp nghề cơ điện Hải Dương, nghe theo lời giới thiệu của người quen, anh Hùng xin về làm công nhân xí nghiệp mỏ khai thác đá tan ở xã Ngọc Lập, huyện Yên Lập. Nhớ về quãng thời gian của 26 năm trước, anh Hùng bộc bạch: Ngọc Lập khi đó nghèo và hoang sơ lắm. Xung quanh chỉ có rừng, núi đá, cây cối um tùm và vài mái nhà thưa thớt. Điện chưa có, đường xá đi lại khó khăn, công việc vất vả phải xa nhà, xa quê nên đã có những lúc tôi cảm thấy chán nản, muốn bỏ cuộc. Thế nhưng, được sự quan tâm, bao bọc của bà con xã Ngọc Lập, sự yêu thương, giúp đỡ của anh em, bạn bè, đồng nghiệp trong Công ty nên tôi cùng nhiều người con xa xứ khác đến lập nghiệp tại đây đã có thể vượt qua khó khăn để tiếp tục gắn bó với nghề…

Được biết, ngày đó, ngoài công việc ở khai trường khai thác đá, anh Hùng còn làm Bí thư Đoàn thanh niên của xí nghiệp, thường xuyên tham gia các phong trào, hoạt động của Công ty cũng như của khu, xóm nên được bà con rất quý mến. Thậm chí, giới thiệu cho anh kết duyên cùng cô giáo mầm non làng bên. Gắn bó với nhau hàng chục năm trời nên đến nay, dù khi làm việc có phân định các cấp bậc, vị trí khác nhau nhưng kết thúc giờ làm việc, mọi người lại là anh em, bạn bè thân thiết, là bà con, chòm xóm, luôn sẵn sàng tương trợ, giúp đỡ lẫn nhau, chung sức, đồng lòng xây dựng Công ty ngày càng vững mạnh, hoạt động hiệu quả. Hiện nay, Công ty Cổ phần khoáng sản Phú Thọ đang giải quyết việc làm cho 30 cán bộ, công nhân viên, người lao động trong đó chủ yếu là người địa phương. Công suất khai thác của công ty đạt khoảng 130.000m3/năm, cung cấp đá xây dựng cho các công trình lớn nhỏ trong tỉnh…

Ông Phùng Minh Phượng - Chủ tịch UBND xã Ngọc Lập cho biết: Các mỏ đá đang hoạt động trên địa bàn không chỉ giúp giải quyết việc làm cho lực lượng lao động lớn mà còn có những đóng góp tích cực với việc tăng thu ngân sách và các chương trình an sinh xã hội tại địa phương. Mặc dù vậy, là nghề có tính chất đặc thù nên chính quyền địa phương thường xuyên cử cán bộ tham gia đoàn kiểm tra, giám sát hoạt động của các mỏ, tích cực phối hợp với lực lượng chức năng đánh giá mức độ ảnh hưởng của việc khai thác đá như vấn đề địa chất, môi trường, đường giao thông nông thôn…, hạn chế thấp nhất những sự cố không mong muốn có thể xảy ra. Với sự vào cuộc tích cực, chủ động của các cấp, các ngành, sự nỗ lực, cố gắng của các công ty, doanh nghiệp, mong rằng thời gian tới khi máy móc, trang thiết bị hiện đại đang dần được đưa vào thay thế sức người, những người làm nghề khai thác đá nói chung và ở Ngọc Lập nói riêng sẽ bớt khó khăn, vất vả. Nghề đá không còn là nghề khó và khổ mà sẽ là nghề đem lại giàu có cho người dân nơi đây…