'Làm anh khó đấy'

Tiểu đội 1 liên tục được chỉ huy đại đội biểu dương hoàn thành tốt nhiệm vụ. Không những thế, chiều nào Dũng cũng được đi đánh bóng chuyền hoặc chơi bóng bàn, vì cứ đến giờ tăng gia, Dũng chỉ việc đưa chiến sĩ ra vườn phân công nhiệm vụ là xong.

Tuy vậy, có một điều làm Dũng thấy khó chịu, đó là chiến sĩ của tiểu đội hay nói với nhau bằng tiếng dân tộc mình. Phát âm tiếng Việt có đồng chí còn ngọng, ấy thế mà cứ hễ giải lao trên thao trường, hay giờ ngủ nghỉ ở doanh trại, các chiến sĩ lại trao đổi bằng tiếng dân tộc. Có lần, Dũng quát lên: "Mấy ông cứ "phát sóng ngắn" thì ở đây ai hiểu được". Nghe Dũng nói thế, số chiến sĩ người dân tộc thiểu số lẳng lặng tản ra, không phản ứng gì.

Mọi việc cũng không có gì đặc biệt cho tới một đêm mưa to gió lớn, Dũng đang say giấc thì trung đội báo động kiểm tra quân số. "Chắc mấy ông chiến sĩ Tiểu đội 2 lại làm chuyện gì đây”, Dũng thầm suy đoán, rồi dụi mắt đi ra hàng tập trung. 11 chiến sĩ Tiểu đội 1 của Dũng đứng nghiêm trang đầy đủ. Tiếng của đồng chí Trung đội trưởng chậm rãi, chắc nịch, nêu lý do buổi báo động đột xuất kiểm tra quân số ban đêm, là do chiến sĩ đơn vị không hoàn thành nhiệm vụ canh gác. Trung đội trưởng yêu cầu các tiểu đội kiểm tra quân số báo cáo. Dũng dõng dạc: “Tiểu đội 1 báo cáo! Quân số có mặt 12 trên 12 đồng chí”. Dũng vừa nói dứt câu, thì đồng chí Trung đội trưởng đã cắt ngang: “Vậy là rõ rồi, Tiểu đội 1 đảm nhiệm canh gác khu vực tăng gia của đại đội, mà có đủ 12 đồng chí ở đây thì ai đang gác? Tôi nhớ không nhầm đây là ca gác của đồng chí Lò Pó Cò đấy”. Câu hỏi của Trung đội trưởng làm Dũng lúng túng...

Sau sự việc đêm hôm ấy, đồng chí Cò phải viết tường trình, kiểm điểm để xét kỷ luật, còn Tiểu đội 1 của Dũng phải sinh hoạt rút kinh nghiệm. Đọc bản tường trình của cậu Cò, Dũng mới biết nguyên nhân thật đơn giản: Ngày này ở bản của Cò là ngày lễ cúng cơm mới, nên Cò đã cùng một số anh em cùng dân tộc tranh thủ thời gian tăng gia buổi chiều liên hệ với chủ quán ngoài tường rào đơn vị, mua rượu về uống dẫn đến ngủ quên. Kết thúc buổi sinh hoạt kiểm điểm đồng chí Cò, Trung đội trưởng gặp riêng Dũng nhắc nhở.

Điều làm Dũng rất áy náy, là khuyết điểm của đồng chí Cò cũng có một phần do lỗi của Dũng, bởi như Trung đội trưởng chia sẻ, trong quản lý bộ đội là người đồng bào dân tộc thiểu số, nhiều phong tục tập quán rất khác, có điểm yếu, nhưng cũng có điểm mạnh, đa số hiểu biết xã hội còn hạn chế, chưa quen sinh hoạt tập thể, vốn kiến thức phổ thông ít nên khó hòa đồng. Do vậy, Tiểu đội trưởng phải thực sự là người anh cả của tiểu đội, phải gần gũi, thương yêu, giúp đỡ chiến sĩ, thậm chí còn phải học tiếng nói, chủ động tìm hiểu phong tục tập quán để hiểu anh em, có như vậy mới hoàn thành tốt nhiệm vụ quản lý, chỉ huy của mình và chiến sĩ mới yên tâm giãi bày tâm tư tình cảm...