Hoa của đất

Minh họa: Huyền Trang

Tôi vẫn thường dành thời gian dõi theo chu kỳ sinh trưởng của các loại cây lấy củ như: khoai lang, khoai môn, củ từ, mì, rồi đến nghệ, gừng… Chớm mùa khô, thân cây đanh lại rồi khô đét, gục xuống, lá bắt đầu ngả vàng; dưới gốc, đất được vun đầy dần dần nứt ra. Nhìn cây, bà con nông dân biết đến thời điểm cây đủ tuổi thu hoạch. Các loại củ được những bàn tay khéo léo, cần cù đưa lên khỏi lòng đất đỏ màu mỡ; chờ ngày được chuyển bán cho thương lái hoặc chờ được rửa sạch, gọt vỏ, cắt, phơi khô, xay làm tinh bột, làm gia vị trong mỗi nếp nhà. Gừng và nghệ khi thu hoạch, người nông dân thường để lại một vài nhánh nhỏ; chờ đến mùa mưa để được tái sinh, bắt đầu một chu kỳ sống mới.

Nếu ta để tâm quan sát một vạt rẫy mùa khô, sẽ thấy, cây cỏ khô quắt, bụi đỏ bám đầy dưới cái nắng như đổ lửa, đôi khi tưởng như dấu hiệu của sự sống trở về số không. Ấy vậy mà, chỉ một cơn mưa rào đầu mùa, mặt đất bỗng trở nên sống động khác lạ. Mặt đất nứt ra các khe nhỏ li ti, các hạt mầm nhô lên bé nhỏ xanh kín mặt đất, mọi hạt bụi được rửa sạch, các cây bụi lớn tưởng như chết nay từ thân cây trổ ra những mầm non mơn mởn, reo vui trong gió. Sự sống lại về. Chu kỳ này lặp lại hàng năm. Với tôi, nó đã quá quen thuộc nhưng vẫn thấy ngạc nhiên, thích thú, thán phục sức sống của thực vật và sự kỳ diệu của đất mẹ.

Thật lạ cách mà đất Tây Nguyên níu chân người trong hai mùa mưa, nắng. Tôi vẫn hằng nghĩ rằng, mùa mưa là mùa nuôi dưỡng sự sống với sự hào phóng của thiên nhiên, còn mùa khô lại có công ấp ủ mầm sống, mài giũa sự kiên tâm chờ đợi của con người cũng như của vạn vật nơi này. Mùa mưa, đất rút ruột nuôi cây; còn mùa khô, đất lại ôm ấp mầm sống chờ đợi và trao cho người nông dân thành quả lao động mà họ xứng đáng nhận được. Mùa mưa, mặt đất nở hoa tươi thắm; còn mùa khô, lòng đất lại từng ngày, từng ngày ươm những mầm hoa ắp đầy sự sống. Cũng bởi vậy, hoa của đất thấm đẫm gió, mưa; thấm đẫm giọt giọt mồ hôi của biết bao người dân cần cù, chịu khó...