Dủ dẻ ơi!

Quả dủ dẻ. Ảnh: Internet

Dủ dẻ là món quà mà thiên nhiên dành tặng cho những đứa trẻ quê, đặc biệt những đứa trẻ chăn bò. Là tôi nghĩ vậy, vì chăn bò thì cơ may được ăn dủ dẻ sẽ nhiều hơn những đứa ở nhà. Đương nhiên rồi, mùa hè là mùa dủ dẻ, có thể tìm được dủ dẻ trên đường đi, chỗ bò gặm cỏ, nhiều nhất là vùng đất nằm cạnh rừng. Những bụi dủ dẻ nằm lẩn khuất dưới những tán cây to thì quả sẽ căng mọng, vàng ươm; có hôm may mắn có thể tìm được chùm dủ dẻ quả to như nải chuối… còi.

Tôi chẳng biết dùng từ gì để diễn tả nỗi khoan khoái khi nằm ngửa ra cỏ, dưới bóng râm của tàng cây mù u, cẩn thận lấy từng quả dủ dẻ ra ngắm nghía, đưa lên mũi ngửi rồi nhẹ nhàng cho vào miệng nhai thật chậm để vị thanh ngọt của nó từ từ tan ra, thấm vào từng tế bào vị giác. Mà không, là cố tình nhai thật chậm vì sợ quả dủ dẻ sẽ biến mất nếu ăn vội. Có những quả căng múp, chỉ muốn để ngắm chứ không dám ăn. Suốt mùa hè, ngày nào tôi cũng được ăn dủ dẻ, đến nỗi tôi nghĩ mấy đứa không được đi chăn bò thật… thiệt thòi.

Mỗi chùm dủ dẻ có từ 3 đến 7 quả bằng ngón tay, lúc non có màu xám nhạt nhưng khi chín thì vàng ươm, tươm mật. Vỏ của quả dủ dẻ hơi sần, khi ăn sẽ có cảm giác nhám nhưng không sao, vị ngọt thơm của dủ dẻ sẽ bù khuyết. Hoa dủ dẻ cũng có màu vàng nhạt, rất nhạt. Những cánh hoa cưng cứng, dáng vẻ hơi thô thường ẩn dưới những tán lá. Có lẽ tự ti về ngoại hình không đẹp đẽ nên hoa rụt rè ẩn dật. Vậy nhưng, khi dủ dẻ tỏa hương thì mùi thơm đậm đặc khó lẫn, nồng nàn nhưng không gắt. Đến nỗi buổi tối ở trong nhà nhưng có thể nghe mùi hương dủ dẻ ngoài bờ rào, ngạt ngào, khiến người ta phải căng mũi ra hít lấy hít để. Hồi đó, tôi có sở thích ngắt một chùm hoa dủ dẻ bỏ trên bàn học để ngất ngây trong cảm giác mình lúc nào cũng tỏa hương. Dủ dẻ thơm lâu, hoa dù hái xuống cả ngày vẫn cứ phảng phất thơm.

Miền quê xưa giờ đã thay đổi, trẻ cũng không phải một buổi học, một buổi chăn bò. Đường sá được bê tông hóa, thảm nhựa, dọc những con đường làng tìm không thấy bóng cây dủ dẻ. Rừng thì ở bên kia suối, quá xa để về lại tuổi thơ. Hơn hai mươi năm rồi, tôi không được ăn dủ dẻ nữa nhưng trong đầu lúc nào cũng váng vất mùi hương ấy. Thấy nhớ những quả dủ dẻ vàng ươm, thèm được căng mũi hít mùi hương nồng nàn. Tự dưng buột miệng gọi “Dủ dẻ ơi!” rồi cay mắt...