Điều chỉnh chiến lược

Liên quân do Mỹ đứng đầu tiến hành điều chuyển binh sĩ rời các căn cứ tại Iraq vào đúng thời điểm liên tiếp xảy ra loạt vụ tiến công bằng rốc-két nhằm vào binh sĩ nước ngoài đồn trú tại quốc gia Trung Đông này. Đây được xem là một động thái “lịch sử” kể từ khi Mỹ và các đồng minh phát động cuộc chiến chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) tại Iraq, cũng như đánh dấu bước điều chỉnh chiến lược của Mỹ ở Trung Đông.

Thông báo về điều chuyển binh sĩ của liên quân do Mỹ chỉ huy được đưa ra vài giờ sau khi xảy ra vụ tiến công bằng rốc-két nhằm vào một căn cứ quân sự ở Iraq. Đây là vụ tiến công thứ 24 trong gần sáu tháng qua nhằm vào lực lượng liên quân, là “giọt nước tràn ly” để Mỹ đưa ra quyết định điều chuyển bớt binh sĩ khỏi Iraq, đối tác quan trọng của Washington trong cuộc chiến chống khủng bố. Theo người phát ngôn của liên quân M.Cagginsn, lực lượng đa quốc gia đang bố trí lại binh sĩ, theo đó rút quân khỏi một số căn cứ nhỏ ở Iraq. Việc bố trí lại lực lượng đầu tiên diễn ra tại căn cứ Qaim ở phía tây Iraq dọc biên giới với Syria, với khoảng 300 binh sĩ sẽ rời khỏi căn cứ này. Trong số đó, một số binh sĩ được điều chuyển đến các cơ sở của liên quân ở nước láng giềng Syria, một số khác sẽ được đưa đến các căn cứ khác ở Iraq hoặc đến Kuwait.

Việc Mỹ quyết định điều chuyển quân ở Iraq được cho là khá bất ngờ, khi cách đây chưa lâu, Lầu năm góc đã thực hiện việc tái bố trí lực lượng nhằm tập trung triển khai binh sĩ ở Iraq sau khi rút bớt quân khỏi Syria. Mỹ muốn duy trì ảnh hưởng ở khu vực thông qua việc củng cố và tăng cường sức mạnh cho lực lượng khoảng hơn 5.000 binh sĩ đang đóng tại Iraq. Bất chấp việc liên tiếp xảy ra các vụ tiến công nhằm vào căn cứ quân sự có lực lượng nước ngoài đóng tại Iraq, Mỹ tuyên bố sẽ tiến hành các biện pháp nhằm đáp trả các vụ tiến công mà Washington cáo buộc do Iran đứng đằng sau. Tuy nhiên, xuất phát từ thực tế, mối đe dọa an ninh ở Iraq đã khiến một số đồng minh của Mỹ ngừng công tác huấn luyện tại đây. Bộ Quốc phòng Đức mới đây cũng tuyên bố muốn rút tất cả binh sĩ nước này khỏi Iraq về nước trước tình hình dịch Covid-19 bùng phát và lây lan mạnh tác động đến các hoạt động của quân đội Đức ở nước ngoài. Quốc gia châu Âu muốn dành mọi nguồn lực ưu tiên cho chống dịch. Truyền thông Đức cũng đưa tin, máy bay do thám AWACS của quân đội Đức đã được rút khỏi vùng Konya ở Thổ Nhĩ Kỳ.

Mặc dù các đồng minh chủ chốt của Mỹ, trong đó có Anh, tuyên bố tiếp tục “sát cánh” với Washington trong cuộc chiến chống khủng bố và duy trì một số lượng binh sĩ làm nhiệm vụ huấn luyện và hậu cần ở Iraq, song liên quân không tránh khỏi tình trạng bị rơi vào khủng hoảng sau hàng loạt vụ tiến công xảy ra. Thêm vào đó, Quốc hội Iraq đã phê chuẩn một nghị quyết yêu cầu chấm dứt sự hiện diện của binh sĩ nước ngoài tại quốc gia này. Cả Chính phủ Iraq và Mỹ đứng trước sức ép của làn sóng người dân Iraq biểu tình đòi Mỹ rút quân. Sau khi phát động cuộc chiến chống IS ở Iraq hồi giữa năm 2014, lực lượng liên quân đã hậu thuẫn cho chính quyền Baghdad trong các chiến dịch quân sự, giành lại hoàn toàn các vùng lãnh thổ nằm trong tay IS. Trong bối cảnh mối đe dọa khủng bố tiếp tục hiện hữu ở khu vực, binh sĩ liên quân tiếp tục ở lại Iraq với vai trò huấn luyện. Tuy nhiên, sau nhiều năm phải đối phó khủng bố cũng như trải qua nhiều cuộc chiến tranh, người dân Iraq đã thấu hiểu cái giá của sự tự do và họ không muốn tiếp tục bị can thiệp bởi bên ngoài.

Trước thực trạng vị thế của Mỹ ngày càng suy giảm trên mặt trận chống khủng bố ở Syria, Washington muốn Iraq trở thành một trong những “căn cứ ruột” của liên quân ở khu vực. Lầu năm góc cũng tuyên bố sẽ duy trì hai biệt đội tàu sân bay tiến công tại vùng Vịnh, với sự linh hoạt và khả năng sẵn sàng đối phó bất cứ mối đe dọa nào. Đây được coi là sự hiện diện mang tính răn đe sau hàng loạt vụ tiến công mà Washington cáo buộc do các nhóm vũ trang được Iran hậu thuẫn thực hiện nhằm vào các cơ sở quân sự của Mỹ tại Iraq.

Trong bối cảnh Lầu năm góc luôn tuyên bố sẽ đáp trả thích đáng đối với các cuộc tiến công nhằm vào lực lượng Mỹ và đồng minh ở Iraq, việc Mỹ quyết định rút dần binh sĩ khỏi các căn cứ ở quốc gia này là “cực chẳng đã”. Động thái điều chuyển binh sĩ của liên quân cho thấy, Mỹ đang có những bước điều chỉnh chiến lược cho phù hợp tình hình mới. Washington không dễ gì có thể thực hiện các mục tiêu duy trì ảnh hưởng khi các chính sách của Mỹ tiếp tục làm leo thang căng thẳng ở khu vực, nhất là trong quan hệ với Iran.