Đất vẫn thuộc về đất, người về làm bóng dưới chân tòa

Đất đòi rộng ra, lòng người hẹp lại

Cha mẹ chia đất cho con, vốn là chia nghĩa, chia tình. Đó là chút gia tài chắt chiu từ một đời lam lũ, mong đứa con cả có nơi an cư, lập nghiệp. Nhưng với vợ chồng ông Phan Văn Lâm (SN 1964) và bà Võ Thị Cát (SN 1965), cùng trú tại xã Sơn Kim 2, tỉnh Hà Tĩnh, việc chia đất ấy bỗng chốc đã trở thành nguồn cơn của bi kịch.

Lòng người lạ lắm. Khi đối diện với cái tự mình làm ra, người ta thường tỉnh táo. Nhưng lúc đối diện với cái được cho, lòng tham lại dễ làm mờ mắt. Ranh giới 20 mét chiều rộng mà cha mẹ cho con là tình thương. Nhưng 5 mét đòi hỏi thêm của Phan Văn Hạnh (SN 1983, xã Sơn Kim 2, tỉnh Hà Tĩnh) lại là sự bắt đầu của một vết rạn. Khi lòng tham không được thỏa mãn, sự hỗn hào nảy sinh, đạo lý làm con cũng sụp đổ.

Phiên tòa xét xử bị cáo Phan Văn Hạnh về tội “Giết người” và tội “Sử dụng trái phép vũ khí quân dụng”.

Khúc gậy sắn vung lên một cách nhẫn tâm để lại những vết bầm tím trên cơ thể bà Cát. Trước sự hỗn láo của Hạnh, bà nghẹn ngào bỏ chạy. Có lẽ, nỗi đau từ đòn roi thịt da không xót xa bằng sự bàng hoàng trong lòng người mẹ trước đứa con mình từng rứt ruột đẻ ra.

Vết rạn chiều hôm ấy không dừng lại ở góc sân. Nó bắt đầu trượt theo những guồng quay của lòng tham bằng cơn giận dữ không thể kiềm chế của Phan Văn Hạnh ở ngã ba đường tiếp theo.

Nhát rựa hụt ở ngã ba đường

Bi kịch khi đã chớm rạn nứt thường trượt đi rất nhanh, nhanh đến mức người trong cuộc không kịp ngoái đầu nhìn lại những gì mình đang đánh mất. Khi anh Nguyễn Văn Hùng (em rể Hạnh) chạy xe máy đến, giữa Hạnh và anh Hùng nổ ra một cuộc cãi vã, giằng co. Được mọi người can ngăn, anh Hùng chọn cách lùi lại, lên xe máy đi về nhà tại thôn Làng Chè để tránh một cuộc va chạm lớn hơn.

Nhưng cơn giận của Phan Văn Hạnh đã vượt ra khỏi tầm kiểm soát của lý trí. Gã xuống bếp vớ lấy con dao rựa dài, rồi nhảy lên chiếc ô tô Hyundai i10, nhấn ga đuổi theo.

Đuổi đến đoạn ngã ba thôn Làng Chè, thấy anh Hùng đang chạy xe phía trước, Hạnh điều khiển ô tô đâm thẳng từ phía sau. Cú va chạm hất văng người em rể xuống đường. Anh Hùng bật dậy, chạy vào ki-ốt tạp hóa gần đó để lánh nạn, kéo vội chiếc tủ lạnh ra làm vật chắn lối. Đứng ở phía ngoài, Phan Văn Hạnh vung dao rựa chém liên tiếp bốn phát về phía em rể.

Những nhát dao ấy đã không trúng đích nhờ có chiếc tủ lạnh và sự can ngăn kịp thời của người hàng xóm. Anh Hùng thoát chết với tỷ lệ thương tích 2%.

Con dao rựa Hạnh sử dụng sau đó được cơ quan chức năng giám định thuộc “Danh mục dao có tính sát thương cao”. Việc dùng hung khí nguy hiểm truy sát nhưng nạn nhân không tử vong nằm ngoài ý thức chủ quan của bị cáo.

Hành vi của Phan Văn Hạnh bị truy tố về tội “Giết người” với tình tiết định khung là có tính chất côn đồ (điểm n khoản 1 Điều 123 BLHS) và tội “Sử dụng trái phép vũ khí quân dụng” (khoản 1 Điều 304 BLHS).

Khoảng lặng sau phiên tòa

Phiên tòa sơ thẩm của TAND tỉnh Hà Tĩnh khép lại bằng một phán quyết nghiêm khắc. Phan Văn Hạnh nhận 7 năm 6 tháng tù về tội “Giết người” và 1 năm tù về tội “Sử dụng trái phép vũ khí quân dụng”. Tổng hình phạt là 8 năm 6 tháng tù.

Công đường hôm ấy không oán hận, cũng chẳng bi lụy. Người ta nhắc nhiều đến những khoảng lùi bao dung. Những tình tiết giảm nhẹ được đưa ra xem xét. Từ sự thành khẩn, việc tự nguyện bồi thường, tấm đơn xin giảm nhẹ của người em rể, cho đến việc người mẹ làm đơn xin rút yêu cầu xử lý đối với hành vi cố ý gây thương tích cho mình của con trai trước đó… Người mẹ lùi lại một bước để cứu con, nhưng luật pháp thì không thể dùng nước mắt để bôi xóa.

Pháp luật luôn có những khoảng lùi bao dung cho một người chưa từng có tiền án tiền sự, một người vốn dĩ từng biết sẻ chia với những mảnh đời khó khăn. Song, một phán quyết phù hợp phải được đưa ra để trả mọi lỗi lầm về đúng vị trí của nó.

Đất trăm năm vẫn nằm im với nắng gió, bình yên và dửng dưng trước những hờn giận của con người. Đất đai thực ra chẳng thuộc về ai cả, con người chỉ đến mượn một mảnh để sống, rồi lại nằm sâu dưới lòng đất ấy. Tranh giành phần hơn để rồi trắng tay, suy cho cùng chỉ là thử thách của số phận.

Khi mọi tranh đoạt khép lại, thửa đất dẫu có rộng thêm vài mét thì lối về nhà của Phan Văn Hạnh đã đóng sập. Kẻ cố công giành "thêm" rốt cuộc lại thành mất sạch, chỉ còn là một cái bóng cô độc, lặng câm dưới chân tòa… Vụ án là lời cảnh tỉnh sâu sắc cho những ai đang để lòng tham và cái tôi ích kỷ vượt lên trên tình nghĩa, sẵn sàng đánh đổi cả tự do, danh dự để rồi cuối cùng phải nhận lấy sự mất mát tận cùng.

Tên nhân vật liên quan và bị hại trong bài đã được thay đổi.