Tính mạng con người là trên hết

Chính vì áp lực cuộc sống nên rất nhiều lao động chấp nhận làm việc trong môi trường không mấy thuận lợi, độc hại, tai nạn rình rập và nhiều khi còn nguy hiểm đến tính mạng. Thống kê cho thấy, năm 2019, cả nước xảy ra 8.150 vụ tai nạn lao động, làm chết 979 người. Tại Ðiện Biên, số vụ tai nạn năm qua là 53 vụ, làm chết 18 người, 33 người bị thương nặng. Ðiều đáng nói, đối tượng làm việc không có hợp đồng lao động xảy ra 51 vụ, làm chết 17 người, thương nặng 32 người. Một con số báo động mà các ngành chức năng, chính quyền địa phương cần suy ngẫm, sớm tìm ra giải pháp hữu hiệu để quản lý, bảo vệ tính mạng, cuộc sống, quyền lợi người lao động.

Nhiều người còn nhớ thông tin, đầu tháng 6 vừa qua, tại mỏ đá Tây Trang của Công ty TNHH đầu tư thương mại và dịch vụ Hoàng Anh xảy ra tai nạn lao động nghiêm trọng, làm chết 3 công nhân. Nguyên nhân là trong quá trình rải dây điện để kích hoạt nổ mìn phá đá, không may trời đổ mưa, sét đánh chập điện làm mìn nổ. Sau đó không lâu, tại huyện Mường Ảng cũng xảy ra vụ tai nạn lao động làm 1 công nhân tử vong. Thông tin có được, trong quá trình sửa chữa máy công trình, chiếc máy xúc bị lật nghiêng, đè chết công nhân. Mỗi vụ tai nạn lao động có nguyên nhân khác nhau. Chủ quan có và khách quan cũng có. Nhưng dù lỗi từ phía nào thì cơ bản các vụ tai nạn lao động đều gây tổn hại sức khỏe cho người lao động, thậm chí khiến cho gia đình khuynh gia bại sản. Với nhiều công nhân xấu số thì bỏ mạng nơi đất khách...

Là tỉnh nghèo, số lượng các công trường xây dựng, các mỏ đá không nhiều. Nhưng mấy năm gần đây, tỉnh ta đều xảy ra các vụ tai nạn lao động thương tâm. Ðiều đáng nói, phần lớn các vụ tai nạn lại xảy ra tại các mỏ đá; công trình mở đường giao thông... Thấy được mức độ nguy hiểm, đáng báo động của các vụ tai nạn, hàng năm ngành chức năng đều thành lập đoàn liên ngành đi kiểm tra, giám sát việc chấp hành các quy định về bảo đảm an toàn vệ sinh lao động, phòng chống cháy nổ tại các mỏ đá; công trường xây dựng... Thế nhưng tại sao tai nạn vẫn xảy ra?

Nguyên nhân chính là do rất nhiều lao động làm việc thời vụ, làm thuê ngắn hạn. Công việc không ổn định nên cả chủ lao động và người lao động chọn phương án là “thỏa thuận công việc trọn gói”. Người lao động có tư tưởng kiếm được đồng nào nhận hết đồng đấy, không tham gia ký kết hợp đồng lao động, không đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp...

Mặc dù công tác kiểm tra, giám sát đã tiến hành, nhưng chưa thực sự sâu sát, đâu đó còn mang tính nể nang. Ðoàn kiểm tra có nhắc nhở, yêu cầu doanh nghiệp khắc phục những sai phạm, thiếu sót, nhưng họ chậm thực hiện, hoặc chỉ ký biên bản cho có, làm chiếu lệ, đối phó. Không ngoại trừ việc, khi đoàn kiểm tra đến, doanh nghiệp tạm thời dừng hoạt động, “tẩu tán công nhân”, do đã biết kế hoạch kiểm tra từ trước.

Chúng ta cần thống nhất quan điểm rằng: tính mạng con người là trên hết, là thứ quý giá nhất. Chỉ khi người lao động, chủ sử dụng lao động nhận thức đúng vấn đề thì mới mong hạn chế tới mức thấp nhất các vụ tai nạn lao động. Như vụ tai nạn lao động tại mỏ đá Hoàng Anh. Có người bảo là do nguyên nhân khách quan, do sét đánh gây chập điện dẫn tới mìn nổ. Nhưng nếu doanh nghiệp tuyên truyền, quán triệt cho công nhân biết việc, khi trời nổi giông gió thường kèm theo sấm sét. Tại các mỏ đá có nhiều máy móc, vật kim loại, thuốc nổ... là nơi dễ xảy ra sét đánh, thì công nhân sẽ đợi trời quang mây tạnh mới tiếp tục làm việc. Như vậy, vụ tai nạn lao động nghiêm trọng gây chết người tại mỏ đá sẽ không xảy ra. Một việc nữa, đó là nhiều vụ tai nạn lao động, chủ doanh nghiệp và người lao động, người nhà lao động thường thỏa thuận, thỏa hiệp phương án bồi thường, hỗ trợ đền bù, giấu giếm sự việc, nên việc xử lý hành chính và các mức cao hơn nữa theo quy định của pháp luật rất khó khăn.

Do vậy, việc siết chặt các quy chế quản lý lao động giữa doanh nghiệp và người lao động cần phải chặt chẽ. Cơ quan chức năng trong quá trình kiểm tra, giám sát cần thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ của mình. Nếu thấy có dấu hiệu sai phạm, lập biên bản đình chỉ hoạt động. Với doanh nghiệp, họ thường đặt lợi nhuận lên hàng đầu. Nếu chúng ta không làm nghiêm, làm dứt khoát, họ sẽ nhờn luật.