Những ngày đầu xuân, khi đất trời Cao Bằng còn vương hơi lạnh của núi rừng, Pác Bó hiện lên trong vẻ đẹp vừa bình yên, vừa thiêng liêng. Con đường dẫn vào Khu di tích Pác Bó uốn lượn giữa sắc xanh cây cỏ, dòng suối Lê-nin lặng lẽ soi bóng núi non, như vẫn thì thầm câu chuyện lịch sử của hơn tám thập kỷ trước. Về thăm Pác Bó vào thời khắc mở đầu của một năm mới, lòng người càng thêm bồi hồi khi nhớ về thời điểm Bác Hồ đặt bước chân đầu tiên trở về Tổ quốc sau 30 năm bôn ba tìm đường cứu nước.
Ngày 28/1/1941, Bác Hồ trở về Tổ quốc sau 30 năm hoạt động ở nước ngoài tìm đường cứu nước. Những ngày đầu, Người ở tạm nhà đồng bào bên sườn núi. Ngày 8/2/1941, Bác lên hang Cốc Bó ở và làm việc đến tháng 3/2041, Bác chuyển sang lán Khuổi Nặm. Tại lán Khuổi Nặm, từ ngày 10 - 19/5/1941, Bác triệu tập và chủ trì Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ 8, quyết định chuyển hướng chỉ đạo chiến lược cách mạng: xác định giải phóng dân tộc là nhiệm vụ hàng đầu bức thiết nhất của cách mạng Việt Nam và xác định nhiều nhiệm vụ quan trọng của cách mạng Việt Nam.
Pác Bó - điểm khởi nguồn của cách mạng Việt Nam và là không gian kết tinh mối quan hệ đặc biệt giữa lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh và nhân dân Cao Bằng. Nơi đây, Bác Hồ không chỉ được nhớ đến như người mở đường cứu nước mà còn được yêu thương, tôn kính như người thân ruột thịt trong mỗi mái nhà. Chính từ tình cảm mộc mạc, bền sâu ấy, một giá trị văn hóa độc đáo đã hình thành và được gìn giữ qua nhiều thế hệ, luôn hiện diện trong mỗi mái nhà, trong từng nếp sinh hoạt đời thường, Bác như người Cha, người Bác của gia đình, của bản làng, của cả dân tộc.
Những ngày đầu xuân mới, khắp các tuyến phố, công viên và điểm du lịch trên địa bàn tỉnh Cao Bằng rộn ràng trong không khí vui tươi, phấn khởi. Từ khu vực trung tâm đến các điểm du lịch nổi tiếng, đâu đâu cũng ngập tràn sắc xuân, tiếng cười và bước chân du xuân của người dân, du khách gần xa.
Ngày 17/2 ( tức Mùng 1 tết Bính Ngọ), đông đảo du khách và người dân địa phương đã đến Khu di tích Quốc gia đặc biệt Pác Bó, xã Trường Hà để tham quan, dâng hương tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đây là hoạt động văn hóa, tâm linh ý nghĩa, thể hiện đạo lý 'uống nước nhớ nguồn', kết hợp du lịch về nguồn đầu năm.
Trong dòng chảy lịch sử cách mạng Việt Nam, hình ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh gắn với mùa Xuân Việt Bắc đã trở thành một biểu tượng đặc biệt, vừa giản dị, gần gũi, vừa thiêng liêng, sâu lắng. Đó là mùa Xuân của kháng chiến, mùa Xuân của ý chí quật cường và cũng là mùa Xuân của tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh tỏa sáng giữa núi rừng Việt Bắc.
Sinh thời, cứ mỗi dịp Tết đến, Xuân về, nỗi niềm mà Bác Hồ đau đáu nhất chính là cuộc sống của người dân tại các vùng bị địch chiếm đóng, chịu sự áp bức, bóc lột của giặc ngoại xâm và bọn phản động bán nước. Khi ấy, Bác lại sáng tác những vần thơ truyền lòng yêu nước đến trái tim những người dân Việt Nam, nhằm động viên, khuyến khích mọi người giữ vững ý chí, chiến đấu chống quân thù, giành lại độc lập, tự do.
Ngày 8.2.1952 được lấy làm Ngày truyền thống của Thanh niên Quân đội và Ban Thanh niên Quân đội, ghi dấu mốc hình thành tổ chức Đoàn trong Quân đội nhân dân Việt Nam, mở đầu cho phong trào thanh niên xung kích trong toàn quân. Ngày 8.2 còn gắn với nhiều sự kiện quan trọng về chính trị, khoa học - kỹ thuật và văn hóa trên thế giới.
Cách đây 85 năm, ngày 28/1/1941, Chủ tịch Hồ Chí Minh trở về Tổ quốc, lựa chọn Pác Bó, xã Trường Hà (Cao Bằng) làm nơi đặt nền móng cho chặng đường mới của cách mạng Việt Nam. Từ mảnh đất cội nguồn ấy, hôm nay Không gian văn hóa Hồ Chí Minh đang phát huy vai trò là điểm tựa tinh thần quan trọng, góp phần lan tỏa giá trị tư tưởng, đạo đức, phong cách của Người, bồi đắp niềm tin và khát vọng phát triển trong cán bộ, đảng viên và nhân dân địa phương.
Trong kho tàng huyền thoại nhân loại, có một mẫu số chung về cổ mẫu 'hang': mang tính thiêng, là nơi tái sinh, nơi sản sinh, trú ngụ của các tài năng, là nơi cội nguồn, nơi tiếp thêm sức mạnh… Những nét nghĩa phổ quát ấy hoàn toàn ứng với quan niệm về hang Cốc Bó trong văn hóa Việt Nam.
Mùa Xuân năm 1941, sau ba thập kỷ bôn ba tìm đường cứu nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh trở về Tổ quốc qua cột mốc 108, chọn Pác Bó, Cao Bằng làm điểm dừng chân đầu tiên. Giữa núi rừng biên cương, trong hang đá đơn sơ, Người đã lãnh đạo cách mạng bằng những quyết sách chiến lược, sống giản dị, hòa vào nhịp sống nhân dân. Từ Pác Bó, tư tưởng cách mạng không trừu tượng, mà hiện diện sống động, kết tinh thành 'căn cứ địa lòng dân', nền tảng quyết định mọi thắng lợi của Cách mạng Việt Nam.
Tháng 6/1940, Paris thất thủ, nước Pháp đầu hàng phát xít Đức. Với sự nhạy bén, Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc nhận định: 'Việc Pháp mất nước là một cơ hội rất thuận lợi cho cách mạng Việt Nam. Ta phải tìm mọi cách về nước ngay để tranh thủ thời cơ. Chậm trễ lúc này là có tội với cách mạng'[1]. Ngày 28/1/1941, Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc vượt qua cột mốc 108 (nay là cột mốc 675) về đến Pác Bó, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng (nay là xã Trường Hà, tỉnh Cao Bằng)[2].
Khu di tích Quốc gia đặc biệt Pác Bó, xã Trường Hà là nơi ghi dấu mốc son chói lọi trong lịch sử cách mạng Việt Nam. Mùa xuân năm 1941, sau hơn 30 năm bôn ba tìm đường cứu nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh trở về Tổ quốc trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam, từ Pác Bó mở ra bước ngoặt quyết định cho sự nghiệp giải phóng dân tộc. Trải qua thời gian, khu di tích không chỉ là 'địa chỉ đỏ' thiêng liêng mà còn là không gian lịch sử, văn hóa có giá trị đặc biệt, cần được bảo tồn và phát huy xứng tầm.
Trong hai năm 1950, 1951, có ba bài hát cùng tên Ca ngợi Hồ Chủ tịch của Lưu Hữu Phước, Văn Cao, Đỗ Nhuận. Mỗi nhạc phẩm có một cách tiếp cận riêng. Bài của Văn Cao dựa trên cái tứ năm 1941 - Bác về nước đem ánh sáng giải phóng, để rồi bốn năm sau là Cách mạng Tháng Tám vĩ đại, làm đổi thay lịch sử dân tộc. Bài hát mang vẻ thành kính, trang nghiêm nhưng tràn đầy niềm vui, tươi tắn, trong sáng: 'Người về mang tới niềm vui/Mùa thu nắng tỏa Ba Đình…'
Chiều 28/1/2026, Tổng Bí thư Tô Lâm cùng đoàn công tác Trung ương đến thăm Khu Di tích quốc gia đặc biệt Pác Bó (xã Trường Hà, tỉnh Cao Bằng).
Chiều 28/1, Tổng Bí thư Tô Lâm đến dâng hương, dâng hoa Đền thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh, Khu di tích Quốc gia đặc biệt Pác Bó, xã Trường Hà.
Chiều 28/1/2026, Tổng Bí thư Tô Lâm cùng đoàn công tác Trung ương tới dâng hoa, dâng hương tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Đền thờ Bác Hồ tại Khu Di tích quốc gia đặc biệt Pác Bó (Cao Bằng).
Chiều 28-1, tiếp tục chuyến thăm, làm việc tại tỉnh Cao Bằng, Tổng Bí thư Tô Lâm dự Lễ khởi công xây dựng công trình Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Trường Hà (xã Trường Hà). Buổi lễ diễn ra trong không khí phấn khởi sau thành công rất tốt đẹp của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và đúng dịp kỷ niệm 85 năm Ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh về nước trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam (28-1-1941/ 28-1-2026).
Tại Nhà trưng bày Khu di tích quốc gia đặc biệt Pác Bó (xã Trường Hà, tỉnh Cao Bằng) hiện lưu giữ nhiều hiện vật, tư liệu vô giá gắn với quãng thời gian Chủ tịch Hồ Chí Minh sống, làm việc và lãnh đạo phong trào cách mạng tại Cao Bằng.
Mùa Xuân năm 1941 đã đi vào lịch sử dân tộc Việt Nam như một mốc son chói lọi. Ngày 28-1 năm ấy, sau hơn ba thập kỷ bôn ba tìm đường cứu nước, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trở về Tổ quốc, đặt chân lên mảnh đất Pác Bó, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng.
Di sản Pác Bó vẫn sống nhờ những người ngày đêm 'thổi hồn' vào đá. Họ kể về ngày cả bản chít khăn tang trắng ra suối Lê-nin khóc Bác như cha già. Ký ức ấy là minh chứng sắt son cho mối thâm tình máu thịt giữa Người và đồng bào nơi cội nguồn.
Giữa núi rừng Pác Bó – nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt bước chân đầu tiên khi trở về Tổ quốc mùa xuân năm 1941 – có những thuyết minh viên ngày ngày lặng lẽ làm công việc đặc biệt: Kể lại lịch sử bằng tri thức và cảm xúc. Qua lời kể của họ, những năm tháng gian nan mà vĩ đại của cách mạng Việt Nam được tái hiện sinh động, góp phần lan tỏa niềm tự hào dân tộc và ý thức gìn giữ di sản cho hôm nay và mai sau.
Ngày 26/1, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh tổ chức phun khử trùng xử lý môi trường, phòng chống dịch bệnh tại Khu di tích Quốc gia đặc biệt Pác Bó để chuẩn bị cho Lễ kỷ niệm 85 năm Ngày Bác Hồ về nước trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam (28/1/1941 - 28/1/2026).
LTS: Cách đây 85 năm, mùa xuân năm 1941, sau 30 năm bôn ba tìm đường cứu nước, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trở về Tổ quốc, tại xóm Pác Bó, xã Trường Hà, tỉnh Cao Bằng trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam, mở ra bước ngoặt đối với sự nghiệp giải phóng dân tộc. Sự kiện lịch sử ấy để lại những giá trị to lớn, tiếp tục soi đường cho toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta vững bước trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hôm nay.
Mùa xuân 1941, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc bước qua cột mốc 108 trở về Tổ quốc, mở ra thời đại mới cho dân tộc. Pác Bó (Cao Bằng) được chọn làm 'đại bản doanh' nhờ hội tụ 'thiên thời, địa lợi, nhân hòa', núi rừng hiểm trở, lòng dân kiên trung đùm bọc.
Cách đây 85 năm, vào mùa xuân năm 1941, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trở về Tổ quốc sau 30 năm bôn ba tìm đường cứu nước, trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam, mở ra bước ngoặt có ý nghĩa quyết định đối với sự nghiệp giải phóng dân tộc, từng bước đưa dân tộc Việt Nam đi tới những mùa xuân đất nước.
Với quân sự phương Đông, Binh pháp Tôn Tử là miền thượng nguồn cổ xưa nhất và cũng giàu hàm lượng giá trị, ý nghĩa nhất, vì thế mà luôn hiện đại. Đó là lý do, sau khi về Cao Bằng (năm 1941) và trước đó, Bác Hồ dành nhiều thời gian suy ngẫm, dịch Binh pháp Tôn Tử. Việc chọn địa bàn Cao Bằng là một chứng minh Bác vận dụng rất giỏi và thành công 'Dụng gián' (dùng gián điệp) của binh pháp này.
Sau 30 năm bôn ba tìm đường cứu nước, ngày 28/1/1941, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã đặt dấu chân đầu tiên trở về nước qua cột mốc biên giới Việt Nam - Trung Quốc thuộc tỉnh Cao Bằng. Pác Bó trở thành chiến khu nơi Người lãnh đạo cách mạng Việt Nam đi đến thắng lợi trong giai đoạn 1941-1945.
Giữa không gian văn hóa Chủ tịch Hồ Chí Minh tại nơi cội nguồn cách mạng Pác Bó, Nhà trưng bày Khu di tích quốc gia đặc biệt không chỉ lưu giữ những hiện vật lịch sử vô giá, mà còn gìn giữ ký ức thiêng liêng của dân tộc.
Cách đây 85 năm, mùa xuân năm 1941, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trở về Tổ quốc, trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam, mở ra bước ngoặt có ý nghĩa quyết định đối với sự nghiệp giải phóng dân tộc. Sự kiện lịch sử khẳng định tầm vóc tư duy và bản lĩnh lãnh đạo của Người, để lại những giá trị bền vững, tiếp tục soi đường cho toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta vững bước trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên mới.
Kỷ niệm 85 năm ngày lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trở về Tổ quốc trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam (28/1/1941 - 28/1/2026) là dịp để chúng ta nhìn lại một hành trình cách mạng có tính chất quyết định của một lãnh tụ đã hiến dâng trọn đời mình cho sự nghiệp cách mạng, cho nền độc lập, tự do, hạnh phúc của dân tộc.
Nhà trưng bày tại Khu di tích Quốc gia đặc biệt Pác Bó, xã Trường Hà không chỉ là không gian lưu giữ những hiện vật, tư liệu vô giá về cách mạng Việt Nam mà còn là 'địa chỉ đỏ' kết tinh hồn cốt dân tộc - nơi lịch sử được kể lại và lan tỏa bằng những hình ảnh, câu chuyện chân thực, xúc động. Tại đây, mỗi hiện vật gắn liền với quãng thời gian Chủ tịch Hồ Chí Minh sống, làm việc và lãnh đạo phong trào cách mạng ở Cao Bằng đều mang trong mình chiều sâu lịch sử, giá trị văn hóa và ý nghĩa giáo dục to lớn đối với các thế hệ hôm nay và mai sau.
Nằm nơi phên giậu phía Đông Bắc của Tổ quốc, Cao Bằng là vùng đất giàu dấu ấn lịch sử cách mạng, từ Pác Bó đến những núi rừng, bản làng từng che chở cách mạng. Bước vào giai đoạn phát triển mới, Cao Bằng không chỉ gìn giữ những giá trị thiêng liêng ấy, mà còn đang chuyển mình mạnh mẽ, biến di sản lịch sử thành động lực phát triển bền vững.
Việc trực tiếp về nước ngày 28/1/1941 giúp Chủ tịch Hồ Chí Minh nắm bắt kịp thời biến động của thực tiễn, từ đó cùng Trung ương Đảng đưa ra những quyết sách mang tính xoay trục tại Hội nghị Trung ương lần thứ Tám, biến Cao Bằng thành bàn đạp vững chắc để tiến tới Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 thành công.
Sau 30 năm bôn ba đi tìm đường cứu nước, ngày 28/1/1945, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh về nước tại Cao Bằng, mở ra một chương mới cho cách mạng Việt Nam.
Đồng chí Lê Quảng Ba (sinh năm 1915), tên thật là Đàm Văn Mông, dân tộc Tày, quê ở xóm Nà Nghiềng, xã Sóc Hà, huyện Hà Quảng (nay là xã Trường Hà). Năm 1941, đồng chí Lê Quảng Ba là người đã bảo vệ và dẫn đường đưa lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc về nước qua Pác Bó, Cao Bằng để lãnh đạo cách mạng Việt Nam. Đồng chí từng đảm nhiệm nhiều trọng trách: Khu trưởng Khu Hà Nội năm 1946 (nay là Tư lệnh Quân khu Thủ đô), Tư lệnh Chiến dịch Thập Vạn Đại Sơn (1949) giúp Hồng quân Trung Quốc tiêu diệt quân Quốc dân Đản,; Đại đoàn trưởng đầu tiên Đại đoàn 316, Tư lệnh Quân khu Việt Bắc…
Trưng bày 'Mùa Xuân - Khởi nguồn thắng lợi' đưa công chúng trở lại các mốc khởi đầu mang tính quyết định của cách mạng Việt Nam...
Những ngày đầu năm 2026, Bảo tàng Lịch sử quốc gia khai trương không gian trưng bày chuyên đề 'Mùa Xuân - Khởi nguồn thắng lợi' chào mừng Đại hội lần thứ XIV của Đảng và kỷ niệm các sự kiện lớn của đất nước trong dịp đón xuân đầu năm.
Tại tỉnh Cao Bằng, Khu di tích quốc gia đặc biệt Pác Bó được xây dựng khang trang, sạch đẹp, xứng tầm, trở thành địa chỉ 'đỏ' du lịch về nguồn, giáo dục truyền thống cách mạng, đặc biệt là với thế hệ trẻ.
Ngày 20/12, tại tỉnh Cao Bằng, Cục Phục vụ Ngoại giao đoàn (CPVNGĐ) phối hợp với Sở Ngoại vụ tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình gặp mặt người lao động Việt Nam làm việc cho các tổ chức nước ngoài tại Việt Nam.
Tỉnh ủy vừa ban hành Đề án số 01-ĐA/TU, ngày 4/12/2025 về tổ chức chuỗi hoạt động kỷ niệm 85 năm Ngày Bác Hồ về nước lãnh đạo cách mạng Việt Nam (28/1/1941 - 28/1/2026) - một sự kiện chính trị - văn hóa cấp quốc gia, mang tầm vóc quốc tế, hướng tới chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.
Cao Bằng mùa này đẹp mê hoặc với thác Bản Giốc xanh ngọc, núi rừng mờ sương và hoa dã quỳ, đồi cỏ cháy,... níu chân du khách yêu thiên nhiên và khám phá.
Tại Triển lãm thành tựu đất nước 80 năm, gian trưng bày của tỉnh Cao Bằng không chỉ tái hiện vùng đất cội nguồn cách mạng mà còn mang đến những thanh âm đặc trưng của núi rừng Đông Bắc qua nghệ thuật hát Then, đàn tính - di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại được UNESCO công nhận.
Về Pác Bó được một thời gian, sau khi tạm ổn định nơi ở và làm việc, Bác Hồ đã làm bài thơ Pác Bó hùng vĩ: 'Non xa xa, nước xa xa/ Nào phải thênh thang mới gọi là/ Đây suối Lê-nin, kia núi Mác/ Hai tay xây dựng một sơn hà'. Từ Pác Bó, suối nguồn cách mạng với những sách lược và phương thức đấu tranh mới tuôn chảy về mọi miền Tổ quốc. Hơn 80 năm qua, Pác Bó được xem là 'nguồn cội' cách mạng Việt Nam và nơi đây luôn in đậm tình cảm, hình bóng Bác Hồ.
Là người Cà Mau, chúng tôi lần đầu tiên đặt chân đến Pác Bó, nơi núi rừng Cao Bằng xanh thẳm, nơi ghi dấu những ngày đầu Bác Hồ trở về lãnh đạo cách mạng. Chuyến đi này không chỉ là hành trình địa lý, mà còn là chuyến trở về với cội nguồn dân tộc.
Ngày 28/8, tỉnh Cao Bằng tham gia Triển lãm thành tựu đất nước, giới thiệu 80 năm đổi mới, văn hóa đặc sắc và khát vọng phát triển bền vững.
Triển lãm thành tựu đất nước với Chủ đề '80 năm hành trình Độc lập - Tự do - Hạnh phúc' sẽ chính thức khai mạc vào sáng 28/8/2025 tại Trung tâm Hội chợ Triển lãm Quốc gia (Đông Anh, Hà Nội). Đây là sự kiện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, khẳng định vai trò, vị thế và những đóng góp to lớn của tỉnh Cao Bằng trong tiến trình lịch sử cách mạng, công cuộc đổi mới và hội nhập quốc tế. Đến nay, gian trưng bày của tỉnh Cao Bằng tại triển lãm đang được gấp rút hoàn thiện các công đoạn cuối cùng.
Cao Bằng nổi tiếng là vùng đất xinh đẹp, hùng vĩ, những di tích lịch sử ý nghĩa, thu hút đông đảo du khách trong và ngoài tỉnh cũng như du khách nước ngoài. Dịp nghỉ lễ Quốc khánh 2/9 năm nay kéo dài liên tục 4 ngày, nhiều du khách đã lựa chọn Cao Bằng là điểm dừng chân để khám phá, trải nghiệm vùng đất xinh đẹp này thì những điểm du lịch sau đây là gợi ý hấp hẫn để du khách nên trải nghiệm khi đến với Cao Bằng.