Mong ước ở Cù Hà

Ông Chảo Ồng Phin, Trưởng thôn Cù Hà cho biết: Thôn có gần 170 hộ, hơn 800 nhân khẩu, gồm 7 dân tộc anh em sinh sống, trong đó người Tày chiếm khoảng 70%. Trước đây khi chưa sáp nhập, người dân sinh sống ở 2 thôn là thôn Hà và thôn Cù 2, đều là thôn vùng 3. Tháng 4/2019, thực hiện chủ trương sáp nhập, thôn Cù Hà ra đời.

Tuyến đường ven hành lang đường sắt ở thôn Cù Hà mới được rải đá cấp phối.

Ở thôn Cù Hà có 2 tuyến đường đi lại chính của người dân, trong đó 1 tuyến đã được bê tông hóa gần đây thay cho tuyến đường đất dốc cao, nhiều đá lởm chởm khi trước. Tuyến đường còn lại là đường tạm nên việc đi lại gặp nhiều gian khó.

Năm nay đã gần 70 tuổi nhưng ông Đào Văn Sài, người dân thôn Cù 2 trước đây, nay là thôn Cù Hà, vẫn luôn mong thôn có đường đi lại thuận tiện. Mong ước ấy đi theo ông từ lâu và cũng là nguyện vọng của người dân nơi này, bởi chỉ 2 năm trước, người dân đã quen với việc đi lại trên con đường đất nhỏ chạy dọc hành lang đường sắt. Ngày nắng, xe máy có thể đi qua con đường này nhưng những ngày mưa, đường sình lầy, trơn trượt. Mãi đến cuối năm 2019, thôn họp bàn các hộ để phát dọn, mở rộng đường và rải đá cấp phối, việc đi lại của bà con đỡ vất vả phần nào.

Tìm hiểu thêm chúng tôi được biết, khu vực này là hành lang đường sắt của Công ty TNHH MTV Apatit để vận chuyển quặng, dự kiến ban đầu là đường tàu đôi chạy song song. Tuy nhiên về sau chỉ sử dụng 1 đường tàu, phần hành lang đường sắt được người dân mượn sử dụng như tuyến đường tạm để ra xã và các thôn khác. Đường trắc trở khiến đời sống của các hộ gặp khó khăn, nhiều hộ khi làm và sửa chữa nhà ở phải thuê xe chở vật liệu đến hết quãng đường đã được đổ bê tông, sau đó lại vận chuyển bằng xe máy về nhà.

Về phát triển kinh tế, do địa hình bị chia cắt, đất sản xuất ít lại không tập trung khiến các hộ loay hoay trong việc tìm cây trồng, vật nuôi phù hợp. Đời sống của các hộ nơi đây chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp, trước và sau sáp nhập gần như không có thay đổi. Hiện cả thôn có gần 18 ha lúa. Về chăn nuôi, thôn hiện có hơn 160 con gia súc, riêng gia cầm chủ yếu nuôi nhỏ lẻ, phục vụ nhu cầu của gia đình. Ngoài ra, một số ít hộ trồng rừng. Để kiếm thêm thu nhập, nhiều lao động trong thôn đi làm thuê ở các nhà máy, tuy nhiên công việc không ổn định, thu nhập bấp bênh, đặc biệt năm nay do ảnh hưởng của dịch Covid-19, khoản thu nhập này cũng không kiếm được.

Với số đông đồng bào dân tộc thiểu số, lại thêm các điều kiện về đường sá, đất đai không thuận lợi đã khiến đời sống kinh tế của các hộ gặp khó, mà như lời Trưởng thôn Chảo Ồng Phin thì 2 thôn nghèo sáp nhập lại vẫn là thôn khó. Điều này được thể hiện ở con số 20 hộ nghèo và 28 hộ cận nghèo của thôn, trong đó khoảng chục hộ được xác định là không thể thoát nghèo.

Chúng tôi đến gia đình anh Đào Văn Cường, là một trong những hộ cận nghèo của thôn. Lấp ló sau vạt ngô là căn nhà tạm có 5 nhân khẩu. Vợ chồng anh Cường đều không có việc làm ổn định, các con đang tuổi đi học. Anh Cường bảo quẩn quanh với cái nghèo quanh năm, nhiều khi muốn phát triển kinh tế nhưng đất ruộng, đất đồi ít nên chẳng biết trồng cây gì, nuôi con gì. Anh mong sớm có tuyến đường kiên cố và mô hình kinh tế mới ở thôn để gia đình học tập.

Có đường kiên cố, có mô hình kinh tế hiệu quả là mong muốn luôn đau đáu của các hộ thôn Cù Hà. Dù chỉ cách trung tâm xã Xuân Giao vài cây số, gần ngay với sự tấp nập ở khu công nghiệp nhưng người dân Cù Hà vẫn đang ngày ngày mong muốn về cơ hội thay đổi cuộc sống. Đây cũng là trăn trở của chính quyền xã Xuân Giao.