5 cách chăm sóc da và hạn chế trứng cá đỏ tái phát

Bệnh có thể gây sẩn, mụn mủ, giãn mạch và các triệu chứng khó chịu như nóng rát, châm chích. Nhận biết sớm và tránh các yếu tố kích hoạt có thể giúp kiểm soát bệnh tốt hơn.

1. Vì sao bị trứng cá đỏ?

Trứng cá đỏ thường xuất hiện ở vùng trung tâm mặt, đặc biệt là má, mũi, trán và cằm. Bệnh thường khởi phát ở người trưởng thành, phổ biến trong độ tuổi từ 30-60 và có thể gặp ở cả nam và nữ.

Tổn thương có thể xuất hiện từng đợt rồi giảm hoặc tình trạng đỏ da kéo dài, tái phát nhiều lần. Khác với trứng cá thông thường, trứng cá đỏ không đặc trưng bởi mụn đầu đen và mụn đầu trắng. Vì vậy, việc nhầm lẫn hai bệnh có thể dẫn đến chăm sóc và điều trị không phù hợp.

Nguyên nhân chính xác của trứng cá đỏ chưa được xác định hoàn toàn. Bệnh được cho là liên quan đến sự phối hợp của nhiều yếu tố, trong đó có rối loạn đáp ứng miễn dịch của da, phản ứng thần kinh - mạch máu, yếu tố di truyền và môi trường.

Tia cực tím từ ánh nắng có thể thúc đẩy hoặc làm bệnh bùng phát ở một số người. Ngoài ra, nhiệt độ cao, thay đổi nhiệt độ đột ngột, đồ uống có cồn, thức ăn cay nóng, căng thẳng hoặc một số sản phẩm chăm sóc da cũng có thể là yếu tố kích hoạt tùy từng người.

Một số nghiên cứu cho thấy hệ thống miễn dịch bẩm sinh và các peptide kháng khuẩn như cathelicidin có vai trò trong quá trình viêm của bệnh. Sự hoạt hóa quá mức của các cơ chế này có thể thúc đẩy giãn mạch và phản ứng viêm tại da.

Trứng cá đỏ là bệnh mạn tính, có thể tái phát nhưng có thể kiểm soát bằng điều trị và chăm sóc phù hợp. Ảnh DK

Corticosteroid bôi ngoài da, nếu sử dụng không đúng chỉ định hoặc kéo dài, có thể gây hoặc làm nặng biểu hiện trứng cá đỏ. Do đó, người bệnh không nên tự ý dùng thuốc chứa steroid để điều trị các tổn thương trên mặt.2. Triệu chứng thường gặp

Biểu hiện trứng cá đỏ khá đa dạng và có thể thay đổi theo từng giai đoạn. Một số dấu hiệu thường gặp gồm:

Đỏ da vùng trung tâm mặt, xuất hiện từng đợt hoặc kéo dài.

Các mạch máu nhỏ dưới da trở nên rõ hơn, đặc biệt ở vùng má và mũi.

Xuất hiện sẩn đỏ hoặc mụn mủ, thường tập trung ở mũi, má, trán và cằm.

Cảm giác nóng, rát, châm chích hoặc da dễ kích ứng.

Da khô, căng hoặc bong tróc.

Các triệu chứng có thể rõ hơn sau khi uống rượu, ăn thức ăn cay nóng, tiếp xúc với ánh nắng hoặc nhiệt độ cao.

Ở một số trường hợp, bệnh có thể ảnh hưởng đến mắt. Người bệnh có thể bị đỏ mắt, khô mắt, cảm giác cộm hoặc bỏng rát, viêm bờ mi. Nếu mắt đau, đỏ nhiều, nhìn mờ hoặc nhạy cảm với ánh sáng, cần khám chuyên khoa mắt sớm.

Một biến chứng ít gặp hơn là tình trạng da vùng mũi dày lên, các tuyến bã nhờn tăng sản và làm mũi biến dạng. Tình trạng này thường gặp ở nam giới và có thể tiến triển theo thời gian nếu không được kiểm soát.

3. Chẩn đoán và điều trị

Chẩn đoán trứng cá đỏ chủ yếu dựa vào khám lâm sàng và đánh giá đặc điểm tổn thương. Bác sĩ có thể cần phân biệt bệnh với trứng cá thông thường, viêm da quanh miệng, viêm da dầu, viêm da tiếp xúc hoặc tình trạng đỏ da do sử dụng corticosteroid.

Điều trị nhằm kiểm soát tình trạng viêm, giảm đỏ da, giảm sẩn mụn và hạn chế các đợt tái phát. Tùy biểu hiện và mức độ bệnh, bác sĩ da liễu có thể chỉ định thuốc bôi hoặc thuốc uống phù hợp. Một số thuốc bôi có tác dụng chống viêm, giảm sẩn mụn; trường hợp có giãn mạch rõ có thể được cân nhắc các phương pháp điều trị chuyên biệt.

Người bệnh không nên tự mua thuốc điều trị, đặc biệt là các loại kem có corticosteroid, vì có thể khiến tình trạng da trở nên khó kiểm soát hơn.

4. Chăm sóc da và hạn chế tái phát

Bên cạnh thuốc điều trị, chăm sóc da đúng cách đóng vai trò quan trọng. Người bệnh nên:

Hạn chế các yếu tố từng khiến bệnh bùng phát như ánh nắng, nhiệt độ cao, rượu bia hoặc thức ăn cay nóng nếu đây là tác nhân kích hoạt.

Sử dụng kem chống nắng phổ rộng hằng ngày và che chắn khi ra ngoài.

Lựa chọn sản phẩm làm sạch và dưỡng ẩm dịu nhẹ, không gây kích ứng. Không phải mọi loại kem dưỡng đều làm bệnh nặng hơn; nên chọn sản phẩm phù hợp với da nhạy cảm.

Tránh chà xát, tẩy da chết mạnh hoặc sử dụng mỹ phẩm gây nóng rát.

Theo dõi những yếu tố khiến triệu chứng xuất hiện để chủ động phòng tránh.

Trứng cá đỏ là bệnh mạn tính, có thể tái phát nhưng có thể kiểm soát bằng điều trị và chăm sóc phù hợp. Khi da mặt đỏ kéo dài, xuất hiện sẩn mụn tái diễn hoặc có biểu hiện ở mắt, người bệnh nên khám bác sĩ da liễu để được chẩn đoán chính xác, thay vì tự điều trị theo các sản phẩm dành cho trứng cá thông thường.