TÌNH YÊU VÀ DÒNG SÔNG

Dòng sông tuổi thơ của tôi, bên lở bên bồi, những bãi ngô xanh tít tắp, những ổ khoai lang mập tròn vùi trong cát. Người ấy về làng, thả bộ lững thững trên con đê dài tít tắp hoa cỏ may. Cái dáng thư sinh và nước da trắng mịn làm lũ con gái chúng tôi ngơ ngẩn. Có người bảo, người ấy trên phố; người khác bảo, mẹ người ấy đi bước nữa… Chẳng biết, chỉ rõ rằng người ấy ở với bà và bài kiểm tra nào điểm người ấy cũng cao nhất nhì lớp. Còn gì hơn thế? Cả lũ con gái thổn thức.

Ôi, cái tuổi học trò, những cô gái mười sáu, mười bảy xuân thì, mộng mơ với những bài thơ chuyền tay nhau giữa giờ học ở lớp:

“Có một nàng Bạch Tuyết các bạn ơi

Và lại bảy chú lùn rất quấy

Mười chú chứ nhìn xem trong lớp ấy

Ôi những trận cười trong sáng đó lao xao…".

Tôi, cũng mái tóc thề bỏ ngang lưng như bao cô gái ấy, cũng túm tụm dưới gốc cây bàng để thổn thức: “Một lớp học bâng khuâng màu xanh rủ. Sân trường đêm rụng xuống trái bàng đêm”; tôi, cũng má lúm đồng tiền, cũng ánh mắt mộng mơ nhưng lại luôn cho mình là “ngoại đạo”, là kẻ ngoài cuộc chơi.
Thế nhưng, trong những đêm dài trằn trọc, con tim ương bướng của tôi lại vùng lên, thầm thì rằng:

“Nỗi nhớ đầu anh nhớ về em

Nỗi nhớ trong tim em nhớ về với mẹ

Nỗi nhớ chẳng bao giờ nhớ thế…”.

Rồi một ngày tôi ốm, mẹ bắt nghỉ học hai ngày. Hôm đến lớp, tôi đi sớm hơn thường lệ. Người ấy đứng ngay hành lang: “Nguyệt khỏi rồi à?”. Lưỡi tôi ríu lại. “Mình chép bài cho Nguyệt đấy” - dúi cuốn vở vào tay tôi, người ấy bước nhanh. Tôi nửa tỉnh nửa mơ, ngơ ngẩn. Thầy cô và bạn bè bảo rằng, chắc tôi vừa ốm dậy.
Lần thứ hai gặp riêng tôi, Thành bảo: “Sắp kiểm tra giữa kỳ, Nguyệt và mình xem ai có điểm cao hơn nhé”.

Những buổi đến trường thi vị hơn, mong đợi hơn, mà cũng ngậm ngùi hơn. Tuần học sao kết thúc nhanh đến thế, tôi thổn thức không muốn có một ngày chủ nhật vì ngày chủ nhật sẽ rất dài, nỗi nhớ ngổn ngang, nỗi nhớ về:

"Một lớp học bâng khuâng màu xanh rủ

Sân trường đêm - rụng xuống trái bàng đêm…”.

Và tôi sợ, sợ khi cây hoa gạo trổ bông ngoài ngõ, khi cây phượng vĩ giữa sân trường bắt đầu bung nở những chùm hoa sắc đỏ. Tôi sợ, sợ nhất tiếng ve kêu, báo hiệu một mùa hè chia tay mỗi đứa một nơi.

Tôi sợ:

“Chùm phượng hồng yêu dấu ấy rời tay

Tiếng ve trong veo xé đôi hồ nước

Con ve tiên tri vô tâm báo trước

Có lẽ một người cũng bắt đầu yêu…”.

Lần thứ ba, khi cả lũ bạn bơi bì bõm lặn ngụp dưới dòng sông, Thành ngồi trên bờ với giá vẽ, tôi đến bên cạnh hỏi: “Thành không thích tắm sao?”, Thành bảo: “Mình không biết bơi. Nơi mình sống không có dòng sông”. Đôi mắt của Thành bỗng u uẩn lạ thường, rồi Thành tiếp: “Vì thế mình phải vẽ nó. Sẽ có lúc mình nói chuyện với Nguyệt”. Ai ngờ, cái “lúc nào đó” đã vĩnh viễn không được thốt ra…

Đó là một đêm, Thành bất ngờ xuất hiện ở nhà tôi. Đôi mắt bạn thật lạ. Vừa ra tới cổng, Thành kéo tuột tay tôi chạy về phía bãi cát. Trăng sáng vằng vặc. Hai đứa lao ào xuống sông, nước ngập tới bụng, đến ngực. Thành cười như mộng: “Để dòng sông cuốn mình đi”. Rồi bất ngờ như sóng xô, hai đứa sáp lại gần nhau. Chao ôi, nước dòng sông hay môi bạn mà nóng bỏng, ngọt ngào đến thế. Tôi cảm thấy mình bồng bềnh, sóng sánh, tóc mây vương vít quanh cổ Thành. Thành nắm lấy vai tôi: “Mai mình đi rồi”. Tôi ngơ ngác: “Đi đâu?”. Thành quay mặt đi: “Vào phía Nam. Mẹ và Dượng bảo vào đó học tiếp”. Mắt tôi cay xè: “Không ở lại được sao?”. Câu hỏi rơi vào sự im lặng. Tuổi 17 chúng tôi có thể tự quyết được sao?

Rồi Thành ra đi.

“Muốn nói bao nhiêu, muốn khóc bao nhiêu…”. Lớp tôi như một cơn bão. Đến lúc này ai cũng mới hiểu ra rằng, mấy năm qua, Thành như linh hồn của lớp. Các bạn gái khóc rưng rức. Không kịp ghi thơ, không kịp viết dòng lưu niệm. Cuốn sổ bìa đỏ mở giữa chừng. Những bông hoa lưu ly ép dở dang. Chiếc xe chở Thành và người đàn bà có khuôn mặt lạnh lùng khuất dần ở cuối con đường…

“Em đã yêu anh, anh đã xa rồi

Cây bàng hẹn hò chìa tay vẫy mãi

Em nhớ quá mà chỉ lo ngoảnh lại

Không thấy trên sân trường chiếc lá buổi đầu tiên…”

Chiếc lá thời trinh nữ của tôi như rớt theo từ ráng chiều hoàng hôn đó.

Tuần rồi tháng…

 Tôi chờ đợi tin Thành đến thắt nghẹn.

Tôi chờ đợi tin Thành như đứa trẻ khóc đòi mặt trăng.

Đêm đêm, tôi vẫn trốn ra dòng sông, gào khản cổ, khóc vỡ lồng ngực, làm sao Thành nỡ đối xử với tôi như thế?

Chỉ có sự thinh lặng…

Một chiều, bà nội Thành bất ngờ nhắn tìm tôi. Khi tới nơi, ánh mắt bà đầy tuyệt vọng. Bà cố ghé tai tôi định nói một điều gì mà không kịp. Bà đi, mang theo tất cả nỗi niềm.

Mẹ con Thành không có mặt.

Mọi sự chìm vào lặng thinh…

Tôi vào đại học, trải qua những tháng ngày vật vã. Mùa nghỉ hè đầu tiên, có chiếc xe dừng trước cổng nhà tôi: “Cháu là Nguyệt?”, chẳng cần tôi kịp trả lời, người đàn ông xa lạ dúi vào tay tôi một gói nhỏ, rồi vụt đi như ma đuổi. Có điều gì mách bảo, tay tôi run bắn. Một cuốn sổ nhòe nhoẹt lở bìa… Chữ của Thành, “Ngày, tháng… Nguyệt ơi! Hôm nay là ngày thứ 5 lênh đênh trên biển. Hết nước, hết lương thực, phía trước là bầu trời vần vũ…”. Một tờ giấy gấp làm tư còn mới nguyên rơi ra: “Cậu ấy bảo là không hề biết mẹ và dượng đưa đi vượt biên. Là một trong hai người còn sống sót trên chuyến tàu định mệnh đó, tôi nghĩ, cháu xứng đáng được biết những giây phút cuối cùng của cậu ấy…”.
Tôi ốm liệt giường.

Không còn mùa hè nữa.

Không còn thời bím tóc trắng ngủ quên.

Không còn thời cầm dao khắc lăng nhăng trên bàn ghế.

Không còn tiếng ve kêu râm ran nơi đầu ngõ.

Không còn oán trách khóc lóc với dòng sông.

Thành ơi!

Chúng ta - ai có thể được tắm hai lần trên một dòng sông.
Đêm trước khi trở lại trường, mong muốn duy nhất là tôi được ra nơi ấy. Mẹ lặng lẽ đốt vàng hương rồi thả xuôi theo dòng nước. Tôi cắt cụt lọn tóc: “Sông sẽ trôi ra biển. Thứ này cho anh…”, rồi úp mặt xuống cát.
Cát khô khốc.
Không thể khóc nhiều hơn được nữa…

(Trích thơ: Chiếc lá đầu tiên của Hoàng Nhuận Cầm)