Quyết liệt, nhưng thấu tình, đạt lý

Tại xã Định Hòa, Dự án nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 45 đoạn qua địa bàn dài 4km, ảnh hưởng đến 91 hộ dân, được triển khai trong giai đoạn 2026-2030. Với các hộ thuộc diện thu hồi đất, điều họ quan tâm không chỉ là mức bồi thường mà còn là diện tích đất bị ảnh hưởng, tài sản trên đất và điều kiện ổn định cuộc sống sau khi bàn giao mặt bằng. Vì vậy, ngay sau khi có chủ trương đầu tư, UBND xã đã tổ chức họp dân, thông tin về quy hoạch, phạm vi ảnh hưởng, kế hoạch thực hiện và dự kiến khu tái định cư. Chính sách bồi thường, hỗ trợ được phổ biến công khai; việc đo đạc, kiểm đếm đất đai, hoa màu, vật kiến trúc có sự tham gia của các hộ dân. Kết quả kiểm kê và phương án GPMB tiếp tục được niêm yết, gửi đến người dân rà soát.

Những việc làm này giúp người dân có điều kiện theo dõi, đối chiếu thông tin liên quan trực tiếp đến gia đình mình, thay vì chỉ tiếp nhận thông báo từ cơ quan chức năng.

Quan trọng hơn là công khai phải đi đôi với giải thích và tiếp thu ý kiến. Khi người dân chưa đồng thuận, chính quyền xác định rõ nguyên nhân nằm ở nguồn gốc đất, diện tích kiểm đếm, mức bồi thường hay điều kiện tái định cư. Mỗi nội dung phải được đối chiếu với hồ sơ và quy định pháp luật; nếu có sai sót cần kịp thời điều chỉnh, nếu kiến nghị chưa có căn cứ thì phải giải thích cụ thể để người dân hiểu.

Hiện UBND xã Định Hòa đang triển khai 10 dự án, với tổng diện tích 13,7ha. Năm 2026, xã đặt mục tiêu GPMB 5,5ha; đến ngày 30/9 đã thực hiện được 4,1ha. Kết quả này cho thấy những nỗ lực của địa phương trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ GPMB.

Còn tại xã Hoằng Thanh, công tác GPMB Dự án nâng cấp, mở rộng tuyến đường Thịnh - Đông, giai đoạn 2 cũng có chuyển biến tích cực. Dự án có diện tích quy hoạch hơn 11,7ha, ảnh hưởng đến 455 hộ gia đình, cá nhân và tổ chức. Trong quá trình thực hiện, xã phân loại từng trường hợp, trực tiếp đến các hộ dân tuyên truyền, giải thích và lắng nghe tâm tư, nguyện vọng. Những hộ đã đồng thuận được khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, phê duyệt phương án và chi trả bồi thường. Đến ngày 5/10, trong số 81 hộ thuộc phần diện tích còn lại, đã có 47 hộ được phê duyệt phương án, 29 hộ nhận tiền bồi thường với tổng kinh phí gần 14 tỷ đồng. Những trường hợp chưa hoàn thành tiếp tục được rà soát, xác định hướng xử lý. Việc phân loại và làm việc trực tiếp với từng hộ giúp chính quyền tập trung vào những vấn đề cụ thể, tránh tình trạng cùng một cách giải thích được áp dụng cho những trường hợp có nguyên nhân, vướng mắc khác nhau.

Từ hai địa phương được xem là điểm sáng này, có thể thấy tiến độ GPMB không chỉ phụ thuộc vào sự quyết liệt trong chỉ đạo, mà còn ở năng lực xử lý công việc của đội ngũ cán bộ trực tiếp thực hiện. Người dân có thể chưa đồng ý ngay với phương án đưa ra, sự việc sẽ càng khó chuyển biến nếu những câu hỏi của họ không được trả lời đầy đủ. Ngược lại, khi từng nội dung được kiểm tra, giải thích rõ ràng, những điểm chưa thống nhất sẽ có cơ sở để tiếp tục tháo gỡ. Những yêu cầu ấy, đòi hỏi trách nhiệm của chính quyền cơ sở không dừng ở việc thông báo chủ trương, lập phương án hay vận động người dân bàn giao đất. Cán bộ phụ trách phải chủ động nắm tình hình, kiểm tra hồ sơ, phối hợp với các cơ quan liên quan để giải quyết những vấn đề thuộc thẩm quyền. Quyết liệt trong GPMB vì thế không đơn thuần là thúc tiến độ, mà còn là trách nhiệm giải quyết công việc kịp thời, đúng quy định, có lý, có tình.

Nhu cầu đầu tư hạ tầng trong thời gian tới sẽ tiếp tục đặt ra nhiều nhiệm vụ GPMB cho chính quyền cơ sở. Từ thực tiễn cách làm của Định Hòa, Hoằng Thanh, bài học đáng chú ý là phải bắt đầu bằng việc công khai thông tin, làm rõ chính sách và lắng nghe người dân; sau đó kiên trì xử lý từng vướng mắc, không né tránh những trường hợp phức tạp. Khi cán bộ thực sự nắm việc, hiểu dân và chịu trách nhiệm đến cùng với phần việc được giao, sự đồng thuận sẽ lớn hơn, mặt bằng được giải phóng nhanh hơn.