Khó khăn, gian khổ
Điểm lại các câu danh ngôn về sự khó khăn, gian khổ, vất vả, trở ngại trong cuộc sống cũng như mọi nhận thức và xử lý của con người trước những thử thách ấy thì trước hết, phải nhắc đến hai câu thơ chữ Hán của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết trong thời kỳ chống Pháp đầy gian khổ hy sinh, đó là: “Nhân hòa vạn vật đô hưng phấn/ Khổ tận cam lai, lý tự nhiên”.

Minh họa: AI.
Triết gia người Ý, ông Silvio Pellico (1789 – 1854) đã động viên con người khi gặp khó khăn, gian khổ qua danh ngôn: “Sự cực khổ không hề làm mất giá trị con người, trái lại nó nâng cao họ lên”. Pellico nói đúng, chính cái khó khăn mà ta gặp phải mới đánh giá được sự trưởng thành của mỗi con người. Có thể nói, khó khăn, gian khổ luôn là người bạn đường theo ta suốt đời và đó chính là động lực, là nguồn sức mạnh giúp ta trưởng thành trên bước đường đời.
Triết gia người Ba Tư, ông Saadi (khoảng năm 1184 – 1291) đã nhắn nhủ chúng ta: “Lúc sướng không nên để mất cái kỷ niệm về sự khổ. Khi khổ không nên để mất cái kỷ niệm về sự sướng”. Câu danh ngôn này rất thú vị và thực tế. Sự sướng sự khổ ở đời là rất tương đối. Khi đang đói được bát cơm nguội đã là sướng rồi. Đi đường chợt gặp mưa to gió lớn mà tìm được chỗ trú ẩn đã là sướng rồi. Còn cái khổ thì sao? Cũng thế thôi. Lời khuyên của Saadi nhắc chúng ta: Cái sướng, cái khổ luôn đi liền với nhau, đồng hành với nhau. Chỉ một chút lơ là, lười biếng, thiếu suy nghĩ là từ sướng thành khổ ngay. Vì thế rất nên thận trọng ở đời.
Triết gia cổ đại Ovid (khoảng năm 43 trước Công nguyên) đã nói rất đúng: “Cây gai nhọn thường sinh ra được những đóa hồng nhung”. Câu danh ngôn thật đáng quý, đáng kính trọng vì sự đề cao cái gian khó, cái nhọc nhằn sẽ sinh ra được những điều kỳ diệu. Một tác giả phương Tây trung đại đã dạy con người một công thức sống vô cùng đẹp và giá trị là: “Con đường gần nhất để ra khỏi gian nan là đi xuyên qua nó”. Đây thực sự là một công thức sống còn cho tất cả những ai muốn vươn lên, muốn phấn đấu từ những nghèo khó, vất vả, gian truân. Biết bao tấm gương của các nhà khoa học vĩ đại xuất thân từ con nhà nghèo, họ luôn chăm chỉ, biết đi xuyên qua vất vả, gian nan mà trở thành những nhà bác học dẫn dắt bao thế hệ con người.
Đại triết gia William Shakespeare (1564 – 1616) đã viết: “Ngoài hy vọng ra không có thuốc nào chữa được sự khốn cùng”. Thực tế đã chứng minh ý kiến này đúng hoàn toàn và mãi mãi soi đường cho mọi thế hệ từ thiếu niên, thanh niên, người trưởng thành, người cao tuổi, ai ai cũng phải biết nuôi hy vọng và phấn đấu vươn lên trong cuộc sống thì mới hy vọng khắc phục được những gian khổ, khó khăn mà ta thường gặp phải hàng ngày, mọi lúc, mọi nơi.
Triết gia John Bunyan (1628 – 1688) đã xác định: “Sự đắng cay đi trước sự ngọt ngào, vậy cay đắng càng nhiều thì ngọt ngào càng đậm”. Hoan hô và mãi mãi biết ơn Bunyan về những xác định thiên tài của ông, giúp cho nhân loại yên tâm, nhẫn nại, kiên trì phấn đấu, kiên trì chịu đựng vì nhất định sẽ có quả ngọt, sẽ có ngày vinh quang đang chờ đợi chúng ta.
Đại thi hào Voltaire (1694 – 1778) cũng đưa ra một quy luật sống rất đúng là: “Khi người ta không khổ một mình thì luôn cho rằng mình không khổ mấy”. Con người tự tìm thấy sự an ủi và động viên khi mình gặp khó khăn, gian khổ. Phương pháp tư tưởng này rất hay và có hiệu quả thực tế trong cuộc sống. Đó là cách so sánh hoàn cảnh của mình với hoàn cảnh của nhiều người khác, nếu thấy nhiều người cũng gặp khó khăn, gian khổ như mình, tự nhiên nỗi khổ thấy như được giảm nhẹ đi và được an ủi, động viên là phải cố gắng phấn đấu để vượt qua. Đó là phương pháp “đồng cam cộng khổ” rất có hiệu quả trong cuộc sống khi biết sẻ chia, khi biết đồng lòng, góp sức với nhau để vượt qua mọi khó khăn.
Dân gian Việt Nam có câu ca dao rất hay, rất thiết thực: “Được mùa chớ phụ ngô, khoai/ Đến khi thất bát lấy ai bạn cùng” cũng luôn nhắc nhở ta về cái sướng, cái khổ luôn đi liền nhau. Ta phải nghĩ đến, nhắc đến cái khổ khi được sướng và ngược lại. Cái gian nan, khổ cực luôn là người bạn đường theo ta, song hành cùng ta cho đến suốt đời.
Cái khó khăn, gian khổ ở đời cũng còn chứa nhiều quy luật mà ai cũng phải biết và đã được các triết gia nêu thành quy luật rất dễ hiểu, dễ nhớ và dễ nhận ra cách giải quyết. Triết gia Carmontell (1717 – 1806) đã nêu rõ: “Càng tưởng trốn tránh được khó khăn, gian khổ, người ta càng kéo dài nỗi khó khăn, khổ sở thêm”. Vì thế ai cũng phải can đảm để nhận rõ mọi khó khăn mà tìm cách giải quyết, chứ không bao giờ nên nhắm mắt sợ hãi mà chịu bế tắc, mà chịu thất bại.
Thực tế đã chứng minh: Đối với những người từng trải, những người lớn lên và trưởng thành trong gian lao và vất vả thì lúc nào trong cuộc sống cũng đều là cơ hội.
Khép lại bài viết, hãy nhớ tới lời khuyên của triết gia Henry Ford (1863 – 1947): “Thất bại là cơ hội để ta bắt đầu làm lại việc gì đó một cách khôn ngoan hơn”.
Nguồn Đại Đoàn Kết: https://daidoanket.vn/kho-khan-gian-kho.html
