Để hiếu lễ đúng nghĩa

Việc đầu tư chi phí lớn mua vàng mã trong dịp lễ Vu Lan để thể hiện lòng hiếu thảo không chỉ gây lãng phí tiền của mà còn tác động tiêc cực đến môi trường.

PTĐT - Xuất phát từ quan niệm “Trần sao, âm vậy”, việc người dân coi phong tục đốt vàng mã như một hình thức thể hiện sự hiếu kính với người thân đã khuất trong dịp lễ Vu Lan đang dần để lộ nhiều hạn chế. Là một nhà tiêu dùng thông thái hãy sử dụng sản phẩm vàng mã một cách văn minh, an toàn và tiết kiệm.Dạo quanh một số khu chợ lớn trên địa bàn tỉnh Phú Thọ dịp lễ Vu Lan, các cửa tiệm bày bán sản phẩm vàng mã tấp nập kẻ qua người lại. Tại chợ Mè, phường Phong Châu, thị xã Phú Thọ, các gian hàng bán đồ vàng mã tiểu thương đã rục rịch đến thu mua từ đầu tháng nay. Thị trường sản phẩm vàng mã đa dạng về kiểu cách, chủng loại như quần áo, giầy, mũ, điện thoại, nhà lầu, xe máy, đồ dùng gia dụng…Qua trò chuyện cùng một số chủ gian hàng tại chợ, dịp lễ Vu Lan là thời điểm đông khách nhất trong năm. Năm nay lượng khách hàng tìm mua các sản phẩm mô phỏng vật dụng hiện đại như: Nhà tầng, xe hơi, điện thoại di động…tăng đáng kể, giá cả các mặt hàng giao động từ 15.000 – 300.000 đồng tùy theo mẫu mã và kích cỡ khác nhau. Tại khu chợ Dầu, phường Dữu Lâu, thành Phố Việt Trì, các gian hàng bán đồ “cõi âm” đông nghịt người, ở một số cửa tiệm khách phải xếp hàng chờ đến lượt vào mua đồ lễ. Những gói “combo” gồm quần áo, xe, nhà, giường tủ…loại 1,loại 2 phân theo từng mức giá từ 300.000 – 700.000 đồng được các chủ cửa hàng sắp xếp chu đáo để khách hàng dễ chọn lựa. Do nhu cầu mua sắm vàng mã của người dân trong dịp lễ rằm tháng 7 tăng cao nên thị trường vàng mã nhộn nhịp hơn hẳn.Cũng như mọi năm, chị Trần Nhật Thu, phường Tiên Cát, thành phố Việt Trì đã lên danh sách sắm sửa đồ lễ từ một tuần trước rằm, chị chia sẻ : “Tôi thường chi khoảng 2.000.000 đồng để mua đồ hàng mã và hương khói. Vì là dâu trưởng trong dòng họ nên việc sắm lễ, cúng bái cần được chu toàn, đặc biệt khi mua vàng mã nhất thiết phải đầy đủ, không được thiếu thứ gì”. Do tâm lý “có thờ, có kiêng, có thiêng, có lành” không ít người thường gắn việc mua vàng mã với lối tư duy tâm linh, họ tin việc mua nhà lầu, xe hơi, tiền vàng âm phủ để đốt "gửi" cho những người đã khuất là một cách để thể hiện lòng hiếu thảo của mình. Nhiều gia đình làm nghề kinh doanh sẵn sàng đầu tư hàng chục triệu đồng để mua sắm đồ lễ, hy vọng những người thân dưới suối vàng sẽ được hưởng cuộc sống tốt, phù hộ tài lộc, bình an cho con cháu nơi trần tục.

Đốt vàng mã gây ảnh hưởng đến môi trường

Việc đầu tư chi phí lớn cho mỗi dịp lễ Vu Lan là rất lãng phí. Thượng tọa Thích Thanh Duệ, Phó Trưởng ban Nghi lễ Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam cho biết: "Trong giáo lý nhà Phật không đề cập đến việc đốt vàng mã cúng tế người chết. Phật giáo chỉ khuyên vào ngày Lễ Vu Lan nên ăn chay,niệm Phật tưởng nhớ người thân đã mất và làm lễ xá tội vong nhân, cúng những vong hồn lưu lạc, giúp đỡ người nghèo khổ chốn trần gian, phóng sinh tích đức siêu độ vong linh”.Dẫu biết phong tục đốt vàng mã trong Lễ Vu Lan và xá tội vong nhân từ lâu đã trở thành một nét văn hóa truyền thống, nhưng khi tư duy bị sai lệch, việc đốt vàng mã không chỉ gây lãng phí tiền của mà còn để lại nhiều tác động tiêu cực đến môi trường và an toàn cháy nổ. Dọc theo đường Hùng Vương, thành phố Việt Trì dịp lễ Vu Lan, không khó để ta bắt gặp nhiều gia đình bày lễ dâng giải hạn trên lòng vỉa hè, đốt vàng mã mù mịt khói cả một đoạn phố, gây ảnh hưởng trực tiếp đến mỹ quan đô thị và người dân xung quanh.Để hạn chế tình trạng đốt vàng mã thiếu văn minh, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ban hành các văn bản hướng dẫn, tuyên truyền việc thực hiện nếp sống lành mạnh, hạn chế đốt vàng mã, bảo vệ cảnh quan môi trường. Hội đồng Trị sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã ban hành Công văn số 31/CV-HĐTS yêu cầu Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo các tỉnh, thành phố hướng dẫn tăng, ni, phật tử tổ chức lễ hội văn minh, tiết kiệm, không phô trương hình thức...Đề nghị chư tôn đức tăng ni hướng dẫn phật tử loại bỏ mê tín dị đoan, đốt vàng mã tại các cơ sở thờ tự Phật giáo và các hình thức khác trái với thuần phong mỹ tục, văn hóa dân tộc và văn hóa Phật giáo Việt Nam. Đồng thời chú trọng việc gìn giữ nét đẹp văn hóa truyền thống; lan tỏa giá trị từ bi, lòng bao dung, hướng thiện qua nội dung các bài thuyết giảng cho tín đồ, phật tử. Nhờ thực hiện nghiêm túc, một số ngôi chùa trên địa bàn tỉnh đã trở thành điểm sáng trong việc thực hiện hạn chế đốt vàng mã, tiêu biểu như: Chùa Cây Thị (Thị xã Phú Thọ), chùa A Lốc Tự ( T.P Việt Trì) …Phong tục đốt vàng mã là một nét văn hóa đẹp, tuy nhiên mỗi người dân cần có nhận thức đúng đắn về việc sử dụng vàng mã sao cho hợp lý thay vì đốt vô tội vạ. Việc đơn giản hóa hình thức lễ vật, cùng với lối quan niệm duy tâm lành mạnh, làm việc thiện sẽ tạo nên một nếp sống văn hóa văn minh, tiết kiệm, giúp cho lễ Vu Lan báo hiếu thêm phần ý nghĩa.