Ấm trà đợi ai

Truyện ngắn “Ấm trà đợi ai” kể câu chuyện về Linh, một cô gái tìm thấy sự bình yên trong tiệm trà nhỏ sau những ngày tháng chông chênh của cuộc sống. Bằng sự chân thành và những quan tâm giản dị, anh Lâm - chủ tiệm trà giúp cô dần lấy lại niềm vui, niềm tin vào bản thân. Ba năm xa cách, anh vẫn giữ thói quen pha dư một ấm trà mỗi chiều. Hình ảnh chén trà đợi người trở về không chỉ gợi lên tình cảm lặng thầm của anh mà còn gửi gắm một thông điệp: Có những nơi chốn trở nên thân thương bởi ở đó luôn có người nhớ đến ta và mong chờ ta trở về.

Truyện ngắn của tác giả Ninh Lê (Hà Nội).

Quỳnh Hương (giới thiệu)

Anh Lâm ngồi xổm trước bếp than, cái nón lá sụp xuống tận chân mày, áo thun bạc màu, quần cộc dính đầy bột trà. Anh lấy cây quạt mo phe phẩy lửa, chốc chốc lại cúi sát xuống, lia mắt nhìn cái chảo gang trên bếp, nơi mấy nắm lá trà đang xào xạc dưới hơi nóng. Chiều nay trời mới hửng nắng sau ba ngày mưa tầm tã. Cái nắng còn ngượng ngùng, làm trong người anh cũng nóng ran. Trời phải nắng ráo thì anh mới dám sấy trà, ẩm ương sáng nắng chiều mưa mà sấy thì trà ẩm ướt, bán không ai mua.

Minh họa: Văn Tĩnh.

Tiệm trà nằm cuối hẻm. Ngoài đường lớn xe cộ bấm còi inh ỏi như chợ vỡ, vậy mà rẽ qua khúc ngoặt có cây hoa giấy già, tiếng ồn tự dưng như bị bỏ lại phía sau. Trước hiên treo cái biển gỗ khắc ba chữ: "Mùa ngoảnh lại". Tiệm không có thực đơn. Khách vào, anh Lâm liếc một cái, ngó màu nắng ngoài sân rồi vào bếp pha một ấm riêng cho người đó. Có ông khách quen càu nhàu: “Quán gì kỳ, không cho người ta chọn”. Anh Lâm nở một nụ cười hiền: “Chú uống thử đi, nếu không đúng ý chú, con pha lại liền”. Vậy mà từ bữa tới giờ chưa thấy anh pha trật ý một ai.

Hồi tháng Mười năm đó, Linh ghé vào tiệm trong một chiều mưa dai dẳng. Cô như cái lá cạn nhựa. Ba năm cày cuốc ở công ty thiết kế, công ty cắt giảm nhân sự, dự án cô thức trắng bao đêm bị gạt phăng. Cô bạn thân nhất cũng dọn đi nơi khác sinh sống. Ba mẹ ở quê đã già, nay ốm mai đau, Linh không thể để họ phải lo lắng cho cô thêm nữa. Chưa bao giờ Linh cảm thấy chông chênh và thất vọng về bản thân như lúc này. Cô đi hết con đường này tới con đường nọ, rồi hai chân tự dẫn cô tới tiệm trà này.

Tiệm trà vắng hoe, mùi gỗ thông với thảo mộc khô thơm dịu ngọt. Anh Lâm từ sau bức mành trúc đi ra, không hỏi cô uống gì, chỉ chỉ cái bàn cạnh cửa sổ:

- Cô ngồi đó đi, mưa vậy đứng mãi lạnh lắm.

Một lát sau, cái khay gỗ được đặt xuống gồm có một chiếc ấm gốm, hai cái chén sứ, và một hũ mật ong rừng nhỏ xíu.

- Đây là trà sen. Cô uống đi cho ấm bụng.

Linh rót trà vào chén. Ngụm đầu tiên trà có vị đắng nhè nhẹ, rồi vị ngọt từ từ đọng lại. Ngụm trà trôi xuống tới đâu, hơi ấm lan tới đó, đôi bàn tay cũng bớt run hơn. Không dưng mắt cô cay xè, giọt lệ rơi xuống chén lúc nào không hay. Anh Lâm đứng ngoài bếp, giả bộ cúi xuống lau cái ly. Anh biết có những giọt nước mắt phải làm ngơ thì nó mới chảy hết.

Từ hôm đó, Linh ghé tiệm đều. Một tuần ba bận, cứ bốn giờ chiều là có mặt. Mấy bữa đầu cô chỉ ngồi nhìn. Nhìn anh Lâm làm việc mới thấy trà không phải thứ pha ra là có. Hoa nhài phải hái lúc còn nụ, hái ban chiều, nở trong thúng tới tối mới hé. Ướp thì xếp một lớp trà, một lớp hoa, lớp nữa, rồi đậy kín, ủ trọn đêm. Sáng ra sàng hoa bỏ đi, trà đem sấy, mà sấy bằng lửa than. Lửa mạnh thì khét, lửa yếu thì trà nhão, canh lửa mệt hơn canh con nít ngủ.

- Sao anh không bật lửa lớn cho nhanh? Linh hỏi.

- Nhanh thì nó khét. Anh Lâm quạt tiếp, không ngó lên - Trà mà giục là nó giận ngay.

Rồi anh cười. Bất giác Linh bật cười theo. Đã lâu lắm cô mới cười ra tiếng.

Có bữa Linh chạy tới phụ. Anh Lâm đưa cái sàng tre, dặn sàng nhẹ tay thôi. Nhưng cô sàng như sàng gạo, hoa nhài văng tung tóe xuống đất. Anh Lâm kêu trời:

- Trời đất, sàng hoa chớ đâu phải sàng gạo! Làm như này hoa nó đau đó nha.

Linh cười ngặt nghẽo. Cười xong cô ngồi nhặt từng cánh hoa dưới đất, nhẹ nhàng cho lại vào mẹt.

Bữa nào cô kể chuyện công việc, anh đều chăm chú nghe. Cô tâm sự sợ thấy mình tụt lại sau tụi bạn. Anh hiếm khi đưa ra lời khuyên. Có hôm nghe xong, anh chỉ nói đúng một câu:

- Cúc dại mọc trên vách đá, đâu có ai tưới, vậy mà năm nào nó cũng nở tốt.

Rồi anh lại bưng ra ấm trà cúc, không nói thêm tiếng nào.

***

Mùa đông dội về những cơn gió bấc khô khốc. Cây hoa giấy đầu hẻm trút gần hết lá. Linh bắt đầu lục lại cọ vẽ, mở lại cuốn sổ ký họa phủ bụi. Cô vẽ cái ấm gốm, vẽ góc sân, vẽ luôn cái lưng gầy của anh Lâm khom khom bên bếp than.

Ngoài sân, nắng chiều đổ vàng lên mấy cái thúng hoa phơi dở. Hai con chim sẻ đang giành nhau mấy hạt cơm nguội. Linh bưng chén trà lên. Vị chát xộc lên đầu lưỡi, chát y như hồi nào, rồi vị ngọt từ từ trở ngược, đậm và sâu. Cô biết mình đã thật sự về tới nhà…

Một chiều sát Tết, Linh tới tiệm với bộ mặt khác hẳn mọi bữa. Cô vừa nhận thư mời của một công ty thiết kế lớn ở nước ngoài, cơ hội mơ cũng không dám mơ hồi trước. Có điều nếu đồng ý đi là đi tận ba năm.

Bữa đó anh Lâm không pha trà. Anh đứng trước cái thúng, xắn tay áo:

- Phụ anh bữa nay đi. Ngọc lan nở rộ, để qua đêm là hư hết.

Hái xong thúng ngọc lan thì trời đã sẩm tối. Linh lục trong cái túi vải, lấy ra một cuộn giấy, đưa cho anh Lâm.

- Cái gì đây?

- Bức tranh em vẽ tiệm trà của anh đó.

Anh Lâm lau tay vào vạt áo rồi mới dám mở. Trong tranh có góc sân, có cái ấm gốm nâu, có bóng người đội nón lá khom khom bên bếp than. Anh ngó hồi lâu.

Linh cười, rồi thì thầm:

- Em được nhận qua nước ngoài làm. Ba năm. Em tính để bức tranh này lại đây.

- Ừ - Anh Lâm cuộn tranh lại, quay vô nhà lấy cây búa với mấy cái đinh - Treo chỗ nào nắng chiều khỏi rọi tới, kẻo phai.

Anh đóng cộp cộp ba nhát, treo bức tranh ngay cái vách cạnh cửa sổ, đúng chỗ cái bàn Linh hay ngồi. Treo xong, anh lùi lại ngó, nghiêng đầu chỉnh cho ngay.

- Vậy là cái bàn đó có người ngồi hoài.

Rồi anh đi vào bếp, lát sau trở ra với một gói trà ướp ngọc lan, gói giấy dầu, buộc dây chỉ đỏ.

- Em nhớ mang theo, lúc nào còn pha uống.

Linh cầm gói trà, mắt đỏ hoe, cố nói cho giọng khỏi run:

- Bên đó đâu có ai pha cho em.

- Thì em tự pha lấy. Em coi anh pha hoài, học hết rồi còn gì - Anh Lâm chùi chùi cái chảo gang đã sạch bóng - Mà không được thì về anh pha cho.

Ngoài sân, mưa xuân li ti bắt đầu rơi. Anh Lâm thì vẫn cặm cụi với công việc của mình.

***

Ba năm sau.

Mùa thu lại về thành phố, nắng vàng như rót mật. Phố xá đổi thay, nhà cao tầng mọc san sát, đường mở rộng tới mức hồi xưa ai nói chắc cũng không tin. Một người phụ nữ mặc áo khoác màu kem, ôm cuốn sổ ký họa dày cộp, bước nhanh qua những con phố đông đúc. Cô dừng trước lối vào hẻm. Cây hoa giấy già vẫn đứng đó, tán xanh mướt. Cô đi vào hẻm, tim đập thình thịch. Cuối hẻm, căn nhà gạch cũ vẫn đứng yên. Cái biển “Mùa ngoảnh lại” phai màu sơn chút đỉnh, nét khắc còn nguyên. Cửa khép hờ, Linh lấy tay đẩy ra. Chuông gió bằng gốm ngân lên trong trẻo. Mùi gỗ thông, thảo mộc y chang hồi đó. Trước bếp than, một bóng người đội nón lá đang cúi xuống nhìn cái chảo gang. Nghe tiếng chuông, anh ngẩng lên rồi đứng chết trân. Cây quạt rớt xuống đất. Anh nhìn cô, nhìn cuốn sổ, nhìn đôi bốt, định nói gì đó rồi lại thôi. Người vốn ít nói như anh lúc này càng chẳng biết bắt đầu từ đâu. Linh cười, mắt đỏ hoe:

- Anh không hỏi em đi đâu về hả?

- Hỏi chi - Anh Lâm cúi xuống lượm cây quạt, giọng hơi khàn - Em ngồi đi.

Anh đi tới cái giỏ tre bọc vải đặt ở góc bếp, cái giỏ ủ ấm anh vẫn dùng. Anh nhấc ra một cái ấm gốm nâu quen mắt, mở nắp ngó. Hơi nóng bốc lên nghi ngút.

Linh ngó cái ấm, rồi ngó anh:

- Sao còn nóng vậy anh?

- Nóng hả? Chắc tại... mới pha - Anh Lâm gãi gãi sau gáy.

- Anh pha dư chi vậy?

- Theo thói quen - Anh rót trà ra chén - Từ bấy đến giờ chiều nào anh cũng pha dư một ấm. Ba năm rồi, đổ hoài, tiếc muốn chết.

Linh phá lên cười, cười tới chảy nước mắt. Anh Lâm cũng cười, hai vai rung rung.

Ngoài sân, nắng chiều đổ vàng lên mấy cái thúng hoa phơi dở. Hai con chim sẻ đang giành nhau mấy hạt cơm nguội. Linh bưng chén trà lên. Vị chát xộc lên đầu lưỡi, chát y như hồi nào, rồi vị ngọt từ từ trở ngược, đậm và sâu. Cô biết mình đã thật sự về tới nhà...