NSGN - Khi du nhập vào Trung Quốc vào thời nhà Hán (206 TCN - 220 CN), Phật giáo đã phải đối mặt với những thách thức từ văn hóa Trung Quốc bản địa, đặc biệt là Nho giáo.
Vấn đề còn lại là cách chúng ta hành động. Không đóng cửa di sản để bảo tồn. Không mở cửa di sản để khai thác bằng mọi giá. Mà làm cho mỗi giá trị được bảo tồn có khả năng sinh ra tri thức, sáng tạo, sinh kế, bản sắc và sức mạnh mềm
Văn tự tại các di tích không chỉ là những dấu tích được lưu giữ trên bia đá, hoành phi, câu đối hay các cấu kiện kiến trúc, mà còn chứa đựng ký ức, tư tưởng và những giá trị văn hóa được trao truyền qua nhiều thế hệ. Công nghệ có thể giúp bảo tồn và đưa những con chữ đến gần hơn với công chúng, nhưng để di sản thực sự có sức sống, yếu tố quyết định vẫn là con người – những người đọc, hiểu, trân trọng, gìn giữ và tiếp tục trao truyền những giá trị ấy.
ĐNCT - Tôi vừa có dịp đưa các hướng dẫn viên đến tham quan, tìm hiểu về lịch sử ngôi lăng của làng - lăng Ông Tân Thái (phường Sơn Trà) - nơi từ bao đời nay người dân địa phương thờ Đức Ngư Ông, vị thần được ngư dân tôn kính như ân nhân cứu giúp họ giữa biển khơi.
Các nhà khảo cổ học Trung Quốc đã ghép nối những mảnh xương khắc chữ cổ để giải mã một văn bản được cho là ghi chép sớm nhất bằng chữ viết Trung Quốc về một trận mưa sao băng cách đây hơn 3.000 năm.
Hơn một thế kỷ sau khi được phát hiện, văn tự Linear A vẫn thách thức mọi nỗ lực giải mã, như tiếng nói cuối cùng của một nền văn minh đã biến mất.
Mỗi năm, có hàng triệu lượt người tìm đến các điểm di tích văn hóa trên khắp cả nước để chiêm bái, tham quan và tìm hiểu giá trị văn hóa, lịch sử. Tại nhiều di tích có sự hiện diện dày đặc của các văn tự Hán Nôm. Thế nhưng, ít người hiểu được ý nghĩa của những chữ viết này.
Trong hệ thống di sản văn hóa Lạng Sơn, những tấm bia ma nhai khắc trên đá là những tư liệu Hán Nôm quý giá, phản ánh lịch sử, văn hóa của vùng đất biên cương xứ Lạng. Tiêu biểu trong số đó phải kể tới bia Kéo Lếch tại thôn Long Thịnh, xã Quốc Khánh.
Giữa nhịp sống số, vẫn có những người đắm mình trong thế giới của những nét chữ cổ xưa. Họ là những nhà nghiên cứu, dịch thuật Hán - Nôm ngày ngày miệt mài bên văn bia, sắc phong, mộc bản và những thư tịch cổ để giải mã lịch sử, lắng nghe tiếng nói của tiền nhân và nối dài mạch nguồn ký ức văn hóa dân tộc.
Thẻ tre ghi các văn bản chính thức của triều đại nhà Tần (khoảng năm 221-207 TCN) được tìm thấy ở tỉnh Hồ Nam gây ngạc nhiên các chuyên gia.
Một chiều bỗng dưng tôi nảy ra ý định trèo lên núi Ngũ Hành Sơn. Con đường dốc quanh co chừng hơn một trăm năm mươi bậc đá với tôi có gì lạ. Tôi không còn nhớ rõ mình đã từng bao lần đến đây, từng tựa vào vách núi bên Vọng Hải đài nhìn ra ngoài khơi xa kia biển cả mênh mông vô hồi những con sóng, vô hồi những tháng ngày.
Sổ xanh là gì, có thể chuyển đổi sang sổ đỏ được không? Đây là thắc mắc của rất nhiều người khi tiếp cận các giao dịch bất động sản liên quan đến đất lâm nghiệp.
Trong bài 'Vọng văn sinh nghĩa' và 'Vọng văn vấn thiết' (Bài 1), chúng tôi đã chuyển đến độc giả Lê Giảng và bạn đọc mục 1, tìm hiểu về câu 'Vọng văn sinh nghĩa'. Sau đây là mục 2 (cũng là mục cuối), tìm hiểu về 'Vọng văn vấn thiết'.
HNN.VN - Trải qua muôn vàn biến thiên lịch sử, hàng chục ngàn mộc bản Triều Nguyễn quý hiếm đã được UNESCO công nhận là Di sản Tư liệu thuộc Chương trình Ký ức thế giới vào năm 2009 và trở thành Di sản Tư liệu thế giới đầu tiên của Việt Nam, hiện đang được bảo quản nghiêm ngặt ở Trung tâm Lưu trữ Quốc gia IV đóng tại Đà Lạt (nay thuộc phường Cam Ly - Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng).
Phạm Duy là người kể chuyện bằng chữ tài tình. Chữ nhiều tầng, nhiều chiều kích, nhiều hình ảnh, đọc chữ mà nghe âm thanh thánh thót, có đôi chỗ hay hơn nghe nhạc. Ông kể đời người nhẹ như không, với một kiểu văn tự tại và kiêu hãnh khi nói về những kiếp nạn, lầm lỗi, gian nan…
Độc giả Lê Giảng (Hạc Thành - Thanh Hóa) hỏi: 'Trong bài 'Về cách giảng chữ 'trọng' trong từ 'trọng tài' trong Tầm nguyên từ điển của Lê Văn Hòe', tác giả Mẫn Nông có nhắc đến câu 'Vọng văn sinh nghĩa'. Cụ thể, ông nhận xét: 'Nguyên nhân có lẽ là do tác giả 'vọng văn sinh nghĩa', dựa vào sự đồng âm của các yếu tố Hán Việt để suy diễn ý nghĩa mà không đối chiếu văn tự gốc'. Về đại ý câu này thì tôi hiểu, nhưng hiểu một cách thấu đáo thì chưa. Tôi cũng chợt nhớ đến một câu khác mà trong Đông y hay dùng, đó là 'Vọng văn vấn thiết'. Vậy đề nghị chuyên mục Cà kê chuyện chữ nghĩa giải thích một cách tường tận khái niệm 'Vọng văn sinh nghĩa' và 'Vọng văn vấn thiết' để tôi và độc giả được biết.
Sản phẩm âm nhạc mới của ca nương Kiều Anh vấp phải tranh cãi liên quan đến chi tiết chữ Nôm trong bài thơ 'Bánh trôi nước' xuất hiện trong một cảnh MV.
Trong chuyên mục Cà kê chuyện chữ nghĩa hai số trước, chúng tôi đã bàn đến cách giải thích từ nguyên các từ 'phiền phức', 'phức tạp' và 'giá họa' trong Tầm nguyên từ điển của Vân Hạc Lê Văn Hòe. Trong chuyên mục này chúng tôi tiếp tục đề cập đến cách giảng chữ 'trọng' trong từ 'trọng tài' của cuốn từ điển này.
NSGN - Trong dòng chảy lịch sử Phật giáo Việt Nam thế kỷ XVIII, giai đoạn Lê Trung Hưng chứng kiến một sự phục hưng mạnh mẽ của các dòng Thiền, đặc biệt là sự lan tỏa của tông Tào Động từ Trung Hoa vào Đại Việt.
Các chuyên gia, nhà khoa học trong nước và thế giới sẽ cùng trao đổi về quá trình xây dựng hồ sơ đệ trình UNESCO; chia sẻ kinh nghiệm bảo tồn, phát huy giá trị di sản tư liệu Ma nhai Non Nước.
Tấm bia đá hơn 100 năm tuổi khắc chữ Hán Nôm bên hồ Ba Bể (Thái Nguyên) lưu giữ nhiều ghi chép quý về danh thắng nổi tiếng giữa núi rừng, thu hút sự quan tâm của du khách yêu văn hóa - lịch sử.
Suốt 2 thập kỷ, di sản Mộc bản Triều Nguyễn hiện nay vẫn luôn chỉn chu, nguyên vẹn bởi một quá trình lao động thầm lặng, nâng niu từng nét chữ như nâng niu ký ức của lịch sử.
Nam chính này không biết chữ, không hiểu võ học, nhưng lại chạm đến cảnh giới vượt xa mọi cao thủ quen thuộc.
Chương trình 'Dấu ấn Thư tịch' lan tỏa văn hóa đọc, tôn vinh di sản Hán – Nôm qua triển lãm, giao lưu học thuật và mô hình 'Cây ATM Sách'.
Lễ cấp sắc 12 đèn của người Dao Tiền không chỉ là đại lễ tâm linh quan trọng mà còn là dấu mốc khẳng định sự trưởng thành của người đàn ông trong cộng đồng. Qua từng nghi thức trang nghiêm, huyền bí, lễ cấp sắc góp phần lưu giữ những giá trị văn hóa đặc sắc, được trao truyền qua nhiều thế hệ. Ảnh: Sơn Tùng
Trong dòng chảy hối hả của thời đại số, khi những giá trị cổ xưa dễ dàng bị lãng quên dưới lớp bụi thời gian vẫn có một cô giáo lặng lẽ 'dệt' lại hồn cốt của dân tộc mình. Với cô Hán Thị Kim Anh (Akhar Thrah) không chỉ là những ký tự uốn lượn trên trang giấy, mà là nhịp thở, là linh hồn của vương quốc Chăm Pa nghìn năm.
VHXQ - Nếu đình làng miền Bắc là 'thành trì' của những luật lệ cổ xưa, ở Huế mang đậm dấu ấn trật tự phong kiến, thì đình làng xứ Quảng là thực thể sống động, nơi lưu giữ những hồ sơ về cuộc khẩn hoang đầy gian khó.
Nếu như chữ Nôm vào thời nhà Lý chỉ đơn thuần được xuất hiện trong các văn bản, thì sang thời Trần và trở về sau nó đã phát triển thịnh hành, có thể xem là văn tự chính thức trong sáng tác thơ văn của các thiền sư...
Các nhà khảo cổ phát hiện thêm 13.000 mảnh gốm khắc chữ cổ tại di chỉ Athribis ở Ai Cập, hình thành bộ sưu tập lớn nhất được khai quật tại một địa điểm.
Người ta chỉ gọi một điều gì đó là duyên khi đã đủ thời gian để lùi lại, để chiêm nghiệm và nhận ra sự gắn bó âm thầm mà bền bỉ của nó. Với tôi, 'độ lùi' ấy đã kéo dài cỡ nửa cuộc đời, đủ để hiểu rằng mối duyên với văn tự Hán, chưa bao giờ rời xa tôi dù chỉ một ngày.
Trong dòng chảy của đời sống hiện đại, thư pháp Hán Nôm vẫn bền bỉ hiện diện trong không gian văn hóa truyền thống mỗi dịp Tết đến, xuân về. Tại phường Bắc Giang, Câu lạc bộ Thư pháp Hán Nôm Phủ Lạng Thương đã và đang góp phần gìn giữ, trao truyền và lan tỏa những giá trị di sản quý báu của cha ông.
Giữa cố đô Hoa Lư, chùa Nhất Trụ lưu giữ cột kinh Phật bằng đá dựng năm 995 dưới triều Lê Đại Hành - bảo vật quốc gia minh chứng cho Phật giáo thời đầu Đại Cồ Việt.
Giữa không khí nghi kỵ và những vụ án văn tự thời Tự Đức, Tiến sĩ Đinh Nhật Thận phải sớm rời quan trường và trở thành trung tâm của nhiều giai thoại...
Chiều 14-1, Hội đồng Khoa học và Công nghệ chuyên ngành tỉnh Gia Lai tổ chức hội nghị nghiệm thu kết quả thực hiện nhiệm vụ khoa học - công nghệ cấp tỉnh 'Bảo tồn và phát huy giá trị di sản Hán - Nôm trên địa bàn tỉnh Gia Lai'.
Giáo pháp của Đức Phật tuyên thuyết là một sự trải nghiệm sinh động mang tính ứng dụng rất thiết thực chứ không phải là những giáo thuyết nặng phần lý luận, những giáo điều khô cứng. Vì vậy, để thực hành giáo pháp của Đức Phật một cách có hiệu quả, chư tổ đã đề ra giáo lý Tứ y.
Bước sang năm 2026, người tuổi Tý sẽ đối đầu với Thái Tuế, chuẩn bị tinh thần chiến đấu để những ngày tháng này không quá khó khăn.
Đây là diễn biến hiếm gặp, phản ánh sức nặng đặc biệt của kỳ thi được coi là 'cửa ải định đoạt tương lai' đối với hàng trăm nghìn học sinh Hàn Quốc.
Nền văn minh Mycenae, từng thống trị Hy Lạp thời kỳ đồ đồng, để lại những di sản lớn trong truyền thuyết, kiến trúc và ảnh hưởng lâu dài lên văn hóa Hy Lạp cổ.
Nhân Mỹ học đường đã trở thành một địa chỉ đặc biệt tại Hà Nội trong suốt 20 năm qua, là nơi hàng nghìn học viên tìm đến để học chữ Hán, chữ Nôm và nghệ thuật thư pháp truyền thống.
Là một trong những nền văn minh bí ẩn và có ảnh hưởng sâu rộng ở châu Âu cổ, người Celt để lại di sản phong phú về ngôn ngữ, nghệ thuật và tín ngưỡng.
Tứ Y Pháp không chỉ là nguyên tắc nhận định mà còn là phương tiện hành trì, giúp hành giả duy trì sự sáng suốt và chính niệm giữa dòng đời biến động.
Xã Thường Tín đã tổ chức Lễ gắn biển hai tuyến đường mang tên danh nhân Lê Công Hành và Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Doãn Tuế.
Đền Karnak là một trong những di tích tôn giáo đồ sộ nhất từng được xây dựng, thể hiện quyền lực tuyệt đối của các pharaon Ai Cập cổ đại.