Chiều 29 tháng Chạp Ất Tỵ, tức ngày 16/2/2026, gió se se thổi qua phiên chợ hoa cuối năm. Nắng nghiêng xuống, phủ một lớp vàng mỏng lên những chậu quất, cành mai, chậu cúc đang chen nhau khoe sắc. Tôi len giữa dòng người mua bán, nghe mùi đất ẩm còn vương trên rễ, mùi lá non ngai ngái, mùi Tết đang chín dần trong từng nhịp thở.
Độ ấy, cứ vào đầu tháng Chạp, trời vẫn rét ngọt, cải ngồng nở vàng trên luống, sương giăng khắp chốn, cảm nhận thấy vị ngai ngái của đất trời sắp chuyển mùa... lũ trẻ con chúng tôi bắt đầu ngửi thấy mùi Tết!
Ký ức, giống như một con thú ngủ đông, bỗng chốc bị đánh thức bởi nỗi thèm thuồng. Nó chồm dậy, kéo tuột tôi ra khỏi ánh đèn lạnh lẽo, ném tôi về lại chái bếp ám muội than của mẹ ba mươi năm về trước.
Quê tôi nằm ven sông Lam, con sông gắn bó với bao thế hệ dân quê như dòng máu âm ấm chảy qua lòng đất mẹ. Mùa Tết quê tôi cũng là mùa mưa gió, lạnh lẽo, heo may thốc lên từ triền sông khiến da thịt ai cũng nứt nẻ. Cái rét ở miền trung du này chẳng bao giờ hiền lành, nó cắn vào da, rít qua từng kẽ áo. Lũ trẻ như chúng tôi phải bôi kem chống nẻ môi, đứa nào nhà nghèo không có, cười một cái là rướm máu tươi nơi khóe miệng. Vậy mà lạ lắm, rét thế, nứt cả da thịt thế mà lũ trẻ chúng tôi lại thấy... thích.
Mỗi năm chỉ xuất hiện chừng mươi ngày, 'chợ lá' đã trở thành ký ức quen thuộc của bao thế hệ người dân Đà Nẵng hơn bốn thập niên qua. Ở đó, từng lá dong, bó lạt gói ghém ký ức và nếp nhà của nhiều gia đình.
Chị Thùng Thị Phang cẩn thận trải tấm bạt rồi nhẹ tay xếp từng bó lá dong lên trên như một đồ vật giá trị mới thấy lá dong được nâng niu nhường nào! Những tàu lá xanh giữ nguyên vẹn không bị rách sau quãng đường dài, mùi lá ngai ngái lan ra trong cái lạnh cuối năm.
Trong cuộc sống hiện đại ngày nay, bếp củi có thể đã tắt, giếng khơi có thể đã lấp, nhưng nồi nước mùi già vẫn còn nguyên vẹn trong ký ức nhiều người mỗi độ xuân về. Thoảng chút hương qua cũng đủ đưa con người trở lại những mùa Tết xưa ấm áp.
Dưới tán mai trước sân, người ta hay thấy thời gian trôi chậm lại. Không phải vì gió ngừng thổi hay nắng bớt gắt, mà bởi mỗi độ chạp về, nhìn lên những nhánh mai vừa 'bung lụa', nhú ra mấy hột nụ xanh xanh, nhỏ thôi, mà đầy lời hứa, lòng lại dội lên những lớp ký ức cũ. Nhớ những cái Tết đã qua, nhớ người từng ngồi dưới bóng cây này.
Những ngày cuối năm, khi phố thị bắt đầu dày đặc những chuyến xe chở tết về nhà, chúng tôi rời khỏi nhịp sống tất bật ấy để tìm đến danh thắng Kim Sơn, xã Biện Thượng. Từ Quốc lộ 217, con đường dẫn vào khu du lịch dần yên tĩnh hơn, tiếng còi xe thưa dần, thay vào đó là mùi cỏ ẩm, mùi ngai ngái từ đầm lầy - thứ mùi rất riêng của vùng non nước...
Giữa không gian núi rừng vùng cao xứ Thanh, khi những cơn gió xuân khe khẽ lướt qua mái nhà sàn, mang theo hương rừng ngai ngái, cũng là lúc bản làng người Thái bước vào những ngày vui nhất trong năm. Trong không khí rộn ràng đậm nét văn hóa truyền thống, trò chơi dân gian 'Tó mắc lẹ' (chơi quả lẹ) xuất hiện là một phần không thể thiếu của các bản làng người Thái.
VHXQ - Hồi còn đi học xa nhà, mỗi lần nhìn màu nắng chạp, mà tôi vẫn gọi là nắng Tết, lòng tôi lại rung rức nỗi nhớ quê. Nhớ nắng.
Tạp chí Công dân và Khuyến học gợi ý bài mẫu Viết thư UPU lần thứ 55 dựa trên lời nhắn nhủ của một cô bé 13 tuổi tới chính mình của bảy năm sau.
Với tôi, tháng Chạp hàng năm là những chuỗi ngày đếm ngược. Bởi vậy, tháng Chạp lúc nào cũng dài hơn các tháng khác trong năm.
Một lần được đến Nam Sudan tham gia vào Lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc đã là một nét son sáng chói trong quãng đời thanh xuân đối với bất kỳ người lính trẻ nào. Với Thượng úy Nguyễn Sỹ Công, quãng đời thanh xuân ấy càng rực rỡ hơn khi anh có đến hai lần được thực hiện nhiệm vụ ở nơi đây.
Đồi cỏ cháy Ba Quáng (Cao Bằng) gây ấn tượng với sắc vàng lãng mạn giữa núi rừng trập trùng, được ví như 'Mông Cổ thu nhỏ' giữa vùng biên giới Cao Bằng.
Mùa đông Tây Bắc, khi sương lạnh phủ lên những triền núi xám bạc, cao nguyên đá Mộc Châu (Sơn La) bỗng bừng sáng bởi sắc cam của những vườn hồng vào độ chín.
Trong kho tàng ẩm thực xứ Tuyên, món rêu đá của đồng bào Tày, xã Xuân Giang được xem là một nét chấm phá độc đáo, phản ánh rõ mối quan hệ gắn bó hài hòa giữa con người với thiên nhiên.
Khi gió mùa đông bắc tràn về mang theo cái lạnh tê buốt của miền núi, những bản làng người Tày, Nùng ở Thái Nguyên lại vấn vít một mùi hương rất riêng. Không phải mùi bánh chưng vừa vớt, cũng không hẳn là mùi khói đốt nương, mà là thứ hương ngai ngái, béo bùi, mằn mặn, quyện khói bếp: Mùi của lạp sườn.
Nói đến Chợ Bến, người ta nhớ về một địa danh cổ đã có từ lâu đời thuộc vùng nam Lương Sơn (cũ), nay thuộc xã Cao Dương, tỉnh Phú Thọ. Tuy nhiên, ít ai biết, nơi đây còn được mệnh danh là chợ đầu mối thuốc Nam lớn nhất miền Bắc. Ở đây, không chỉ có những loại thảo dược là 'đầu vị' của những bài thuốc quý trong y học cổ truyền mà còn có những bà lang nằm lòng công dụng, đặc tính của từng cây thuốc.
Lời thì thầm từ đồi chè Thái Nguyên nơi bắt đầu giấc mơ quê hương.
Nhàn nằm vật bên triền sông giữa đám cỏ sau mưa xộc lên mùi ngai ngái, những giọt mưa còn đọng trên lá thấm qua lớp áo mỏng khiến nó lành lạnh.
Sớm mai ở Hội An, nắng xiên qua mái tôn cũ, rắc vàng lên những khối sắt méo mó và hàng trăm vỏ lon cũ. Trong mùi sơn ngai ngái quyện mùi sắt rỉ, nghệ sĩ tái sinh rác Nguyễn Quốc Dân đi giữa đống phế liệu như giữa vườn ý tưởng, nhặt thứ người khác vứt bỏ để 'tái sinh' chúng về đúng tên: vẻ đẹp.
Những bộ quần áo không đồng đều, sách vở mới vừa được trao tặng và lớp học còn ngai ngái mùi bùn đất - đó là hình ảnh ngày đầu trở lại học của học sinh các tỉnh Khánh Hòa và Đắk Lắk sau trận lũ lịch sử. Thiệt hại còn lớn, khó khăn vẫn chồng chất, nhưng thầy cô giáo, phụ huynh và cả cộng đồng đã chung tay để trường lớp sáng đèn, hành trình học tập của học trò không bị ngắt quãng.
Càng gần về đến nhà, trái tim của An càng thắt lại như thể có bàn tay nào túm lấy mà vặn xoắn.
Người ta nói, nắng là phép màu. Mà thiệt, có nắng, lòng người như được sấy khô những muộn phiền. Được phơi lúa, phơi áo, phơi cả những lo toan cũ kỹ để thấy lòng nhẹ tênh, để thấy mọi thứ rồi cũng sẽ qua như một mùa mưa đã cũ.
Chỉ cách Hà Nội 135km, Đỉnh Phượng Hoàng đang vào mùa đẹp nhất với những đồi cỏ cháy vàng rực, mang đến một không gian yên bình tựa 'Đà Lạt thu nhỏ'.
Đỉnh Phượng Hoàng, phường Vàng Danh, tỉnh Quảng Ninh được ví như 'Đà Lạt thu nhỏ' của vùng Đông Bắc đang vào mùa đẹp nhất, thu hút du khách vào dịp cuối tuần.
'Lộn cầu vồng nước trong nước chảy. Có cô mười bảy, có chị mười ba...' Tiếng bà nội trầm đục, đều đều nhịp tay vỗ vào khoảng không, ngân nga bài đồng dao ấy mỗi chiều tắt nắng. Ngày ấy, trong đầu óc non nớt của một đứa trẻ, tôi cứ ngỡ 'cầu vồng' là một cây cầu có thật, bắc qua một dòng sông nào đó, giống như cầu Hàm Rồng quê tôi bắc qua sông Mã lấp lánh. Rồi khi lớn lên, đi qua biết bao nhiêu cây cầu bê tông cốt thép, tôi mới hiểu rằng: Cây cầu đẹp nhất, bền bỉ nhất chính là cây cầu bắc qua nỗi nhớ, được xây bằng giọng nói của bà và những mùa xưa cũ kỹ.
Sáng sớm ở khu vực gần chợ Droixhe, tỉnh Lìege (Bỉ), một nhà kho rộng hơn 3.000 m2 vuông vừa mở cửa đã tỏa ra mùi cà rốt và hành tây tươi mới, ngai ngái nhưng dễ chịu như mùi của một khu vườn sau cơn mưa.
Triển lãm đang gây sốt tại Düsseldorf, Đức, nơi lịch sử, nghệ thuật và ký ức nhân loại được thổi hồn không bằng màu sắc hay âm thanh, mà bằng mùi hương - thứ ngôn ngữ vô hình nhưng đủ sức lay động những trang quá khứ tưởng như đã ngủ quên.
Mỗi độ mùa về, trên những triền đồi thoai thoải của quê hương Long Hà lại rộn ràng tiếng cười nói, tiếng lưỡi liềm khua nhịp nhàng của bà con người S'tiêng. Trên những lô đất cao su trồng mới, khi những hàng cây còn đang non xanh, bà con được các nông trường cao su và người dân địa phương cho mượn đất để gieo trồng lúa nương.
Bão chồng bão khiến người dân thôn Kim Vân (xã Văn Lang, tỉnh Thái Nguyên) bị nhấn chìm trong biển nước hơn 40 ngày.
Tháo dép, để bàn chân trần được chạm vào lớp đất mát lạnh, nghe vị cỏ xanh ngai ngái thấm qua da thịt lan tỏa theo từng mạch máu chạy dọc cơ thể, trong phút chốc, Hân thấy lòng mình dịu lại.
Khám phá nghề làm ngói âm dương truyền thống hàng trăm năm, hòa quyện giữa đất, lửa và bàn tay người thợ tại Bắc Sơn, Lạng Sơn.
Giữa thung lũng Hoàng Su Phì, khu nghỉ dưỡng xanh hàng đầu châu Á 2025 là nơi để con người tìm về với thiên nhiên nguyên bản, sống chậm giữa núi rừng và cảm nhận bản sắc văn hóa Dao đậm nét.
Có người bảo, tháng 11 là tháng dành cho những tâm hồn nhạy cảm, những người dễ rung động trước từng thay đổi nhỏ của thiên nhiên. Có lẽ đúng. Bởi trong cái se lạnh đầu mùa, ai chẳng từng thấy lòng mình mềm đi, như muốn tìm lại điều gì đã xa.
Một sáng sương còn giăng mờ dưới chân núi Ba Vì, một cụ bà người Dao tóc bạc phơ đang ngồi chẻ những bó lá rừng vừa hái về. Cụ bảo, phải hái vào buổi sớm, khi sương còn đọng trên lá, thì dược tính mới mạnh. Mùi lá thơm ngai ngái, quyện với khói bếp, với tiếng trẻ con cười khúc khích ngoài sân. Ở nơi tưởng chừng bình dị ấy, tri thức hàng trăm năm của một cộng đồng dân tộc vẫn đang được gìn giữ, lặng lẽ, khiêm nhường, mà bền bỉ như núi.