Không cần gieo trồng, không tốn công chăm sóc, một loại rau dân dã ở miền Tây vẫn sinh trưởng xanh tốt quanh năm và được săn đón với giá tới 80.000 đồng/kg. Điều đặc biệt, loài rau này còn mang cái tên khiến nhiều người 'lạnh gáy': cải ma, hay còn gọi là cải trời.
Tháng Ba, nắng cao nguyên như rót lửa xuống những triền đồi, hong khô từng lớp lá thông, từng thảm cỏ dại tan giòn. Gió hanh thổi dọc các sườn núi, mang theo mùi nhựa thông ngai ngái và cả nỗi lo âm ỉ về những đám cháy có thể bùng lên bất cứ lúc nào.
Những ngày cuối năm, làng Phùng Xá xã Mỹ Đức vẫn giữ nhịp sống quen thuộc của một vùng quê gắn bó hàng trăm năm với nghề trồng dâu, nuôi tằm.
Công việc kinh doanh đang suôn sẻ thì gặp sự cố vì những thay đổi trong cơ chế, vận hành. Càng gỡ càng rối và xuống dốc. Hậu thấy mình như lơ lửng giữa vách núi, không biết bấu víu vào đâu.
Không chỉ là không gian sinh tồn bao đời của đồng bào Vân Kiều, Pa Cô, vùng rừng phía Nam Quảng Trị (thuộc xã Hướng Hóa và Đakrông) còn là một 'pháo đài xanh', 'bảo tàng sống' của hệ sinh thái nhiệt đới; lặng lẽ, bền bỉ giữ nhịp thở cho cả vùng hạ du.
Ở các tỉnh vùng núi Tây Bắc, có một loại rau rừng khiến nhiều người 'chùn tay' ngay từ lần đầu nghe tên. Ấy vậy mà, càng ăn lại càng nghiện, trở thành đặc sản được du khách săn lùng mỗi mùa.
Chiều 29 tháng Chạp Ất Tỵ, tức ngày 16/2/2026, gió se se thổi qua phiên chợ hoa cuối năm. Nắng nghiêng xuống, phủ một lớp vàng mỏng lên những chậu quất, cành mai, chậu cúc đang chen nhau khoe sắc. Tôi len giữa dòng người mua bán, nghe mùi đất ẩm còn vương trên rễ, mùi lá non ngai ngái, mùi Tết đang chín dần trong từng nhịp thở.
Độ ấy, cứ vào đầu tháng Chạp, trời vẫn rét ngọt, cải ngồng nở vàng trên luống, sương giăng khắp chốn, cảm nhận thấy vị ngai ngái của đất trời sắp chuyển mùa... lũ trẻ con chúng tôi bắt đầu ngửi thấy mùi Tết!
Ký ức, giống như một con thú ngủ đông, bỗng chốc bị đánh thức bởi nỗi thèm thuồng. Nó chồm dậy, kéo tuột tôi ra khỏi ánh đèn lạnh lẽo, ném tôi về lại chái bếp ám muội than của mẹ ba mươi năm về trước.
Quê tôi nằm ven sông Lam, con sông gắn bó với bao thế hệ dân quê như dòng máu âm ấm chảy qua lòng đất mẹ. Mùa Tết quê tôi cũng là mùa mưa gió, lạnh lẽo, heo may thốc lên từ triền sông khiến da thịt ai cũng nứt nẻ. Cái rét ở miền trung du này chẳng bao giờ hiền lành, nó cắn vào da, rít qua từng kẽ áo. Lũ trẻ như chúng tôi phải bôi kem chống nẻ môi, đứa nào nhà nghèo không có, cười một cái là rướm máu tươi nơi khóe miệng. Vậy mà lạ lắm, rét thế, nứt cả da thịt thế mà lũ trẻ chúng tôi lại thấy... thích.
Mỗi năm chỉ xuất hiện chừng mươi ngày, 'chợ lá' đã trở thành ký ức quen thuộc của bao thế hệ người dân Đà Nẵng hơn bốn thập niên qua. Ở đó, từng lá dong, bó lạt gói ghém ký ức và nếp nhà của nhiều gia đình.
Chị Thùng Thị Phang cẩn thận trải tấm bạt rồi nhẹ tay xếp từng bó lá dong lên trên như một đồ vật giá trị mới thấy lá dong được nâng niu nhường nào! Những tàu lá xanh giữ nguyên vẹn không bị rách sau quãng đường dài, mùi lá ngai ngái lan ra trong cái lạnh cuối năm.
Trong cuộc sống hiện đại ngày nay, bếp củi có thể đã tắt, giếng khơi có thể đã lấp, nhưng nồi nước mùi già vẫn còn nguyên vẹn trong ký ức nhiều người mỗi độ xuân về. Thoảng chút hương qua cũng đủ đưa con người trở lại những mùa Tết xưa ấm áp.
Dưới tán mai trước sân, người ta hay thấy thời gian trôi chậm lại. Không phải vì gió ngừng thổi hay nắng bớt gắt, mà bởi mỗi độ chạp về, nhìn lên những nhánh mai vừa 'bung lụa', nhú ra mấy hột nụ xanh xanh, nhỏ thôi, mà đầy lời hứa, lòng lại dội lên những lớp ký ức cũ. Nhớ những cái Tết đã qua, nhớ người từng ngồi dưới bóng cây này.
Những ngày cuối năm, khi phố thị bắt đầu dày đặc những chuyến xe chở tết về nhà, chúng tôi rời khỏi nhịp sống tất bật ấy để tìm đến danh thắng Kim Sơn, xã Biện Thượng. Từ Quốc lộ 217, con đường dẫn vào khu du lịch dần yên tĩnh hơn, tiếng còi xe thưa dần, thay vào đó là mùi cỏ ẩm, mùi ngai ngái từ đầm lầy - thứ mùi rất riêng của vùng non nước...
Giữa không gian núi rừng vùng cao xứ Thanh, khi những cơn gió xuân khe khẽ lướt qua mái nhà sàn, mang theo hương rừng ngai ngái, cũng là lúc bản làng người Thái bước vào những ngày vui nhất trong năm. Trong không khí rộn ràng đậm nét văn hóa truyền thống, trò chơi dân gian 'Tó mắc lẹ' (chơi quả lẹ) xuất hiện là một phần không thể thiếu của các bản làng người Thái.
VHXQ - Hồi còn đi học xa nhà, mỗi lần nhìn màu nắng chạp, mà tôi vẫn gọi là nắng Tết, lòng tôi lại rung rức nỗi nhớ quê. Nhớ nắng.
Tạp chí Công dân và Khuyến học gợi ý bài mẫu Viết thư UPU lần thứ 55 dựa trên lời nhắn nhủ của một cô bé 13 tuổi tới chính mình của bảy năm sau.
Với tôi, tháng Chạp hàng năm là những chuỗi ngày đếm ngược. Bởi vậy, tháng Chạp lúc nào cũng dài hơn các tháng khác trong năm.
Một lần được đến Nam Sudan tham gia vào Lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc đã là một nét son sáng chói trong quãng đời thanh xuân đối với bất kỳ người lính trẻ nào. Với Thượng úy Nguyễn Sỹ Công, quãng đời thanh xuân ấy càng rực rỡ hơn khi anh có đến hai lần được thực hiện nhiệm vụ ở nơi đây.
Đồi cỏ cháy Ba Quáng (Cao Bằng) gây ấn tượng với sắc vàng lãng mạn giữa núi rừng trập trùng, được ví như 'Mông Cổ thu nhỏ' giữa vùng biên giới Cao Bằng.
Mùa đông Tây Bắc, khi sương lạnh phủ lên những triền núi xám bạc, cao nguyên đá Mộc Châu (Sơn La) bỗng bừng sáng bởi sắc cam của những vườn hồng vào độ chín.
Trong kho tàng ẩm thực xứ Tuyên, món rêu đá của đồng bào Tày, xã Xuân Giang được xem là một nét chấm phá độc đáo, phản ánh rõ mối quan hệ gắn bó hài hòa giữa con người với thiên nhiên.
Khi gió mùa đông bắc tràn về mang theo cái lạnh tê buốt của miền núi, những bản làng người Tày, Nùng ở Thái Nguyên lại vấn vít một mùi hương rất riêng. Không phải mùi bánh chưng vừa vớt, cũng không hẳn là mùi khói đốt nương, mà là thứ hương ngai ngái, béo bùi, mằn mặn, quyện khói bếp: Mùi của lạp sườn.
Nói đến Chợ Bến, người ta nhớ về một địa danh cổ đã có từ lâu đời thuộc vùng nam Lương Sơn (cũ), nay thuộc xã Cao Dương, tỉnh Phú Thọ. Tuy nhiên, ít ai biết, nơi đây còn được mệnh danh là chợ đầu mối thuốc Nam lớn nhất miền Bắc. Ở đây, không chỉ có những loại thảo dược là 'đầu vị' của những bài thuốc quý trong y học cổ truyền mà còn có những bà lang nằm lòng công dụng, đặc tính của từng cây thuốc.
Lời thì thầm từ đồi chè Thái Nguyên nơi bắt đầu giấc mơ quê hương.
Nhàn nằm vật bên triền sông giữa đám cỏ sau mưa xộc lên mùi ngai ngái, những giọt mưa còn đọng trên lá thấm qua lớp áo mỏng khiến nó lành lạnh.
Sớm mai ở Hội An, nắng xiên qua mái tôn cũ, rắc vàng lên những khối sắt méo mó và hàng trăm vỏ lon cũ. Trong mùi sơn ngai ngái quyện mùi sắt rỉ, nghệ sĩ tái sinh rác Nguyễn Quốc Dân đi giữa đống phế liệu như giữa vườn ý tưởng, nhặt thứ người khác vứt bỏ để 'tái sinh' chúng về đúng tên: vẻ đẹp.
Những bộ quần áo không đồng đều, sách vở mới vừa được trao tặng và lớp học còn ngai ngái mùi bùn đất - đó là hình ảnh ngày đầu trở lại học của học sinh các tỉnh Khánh Hòa và Đắk Lắk sau trận lũ lịch sử. Thiệt hại còn lớn, khó khăn vẫn chồng chất, nhưng thầy cô giáo, phụ huynh và cả cộng đồng đã chung tay để trường lớp sáng đèn, hành trình học tập của học trò không bị ngắt quãng.
Càng gần về đến nhà, trái tim của An càng thắt lại như thể có bàn tay nào túm lấy mà vặn xoắn.