Ngày còn nhỏ, mỗi bữa cơm cha tôi thường tự tay làm một chén nước mắm. Tùy vào thức ăn có trên mâm mà chén mắm được thêm các loại gia vị như ớt, tỏi... Để rồi, những năm 90 của thế kỷ trước khi ra Hà Nội đi học, giữa cái lạnh của mùa Đông xứ Bắc tôi lại da diết nhớ mâm cơm gia đình cùng chén nước mắm mang hương vị đặc trưng của xứ Quảng.
Cả đêm giao thừa, lũ trẻ chúng tôi không ngủ, không phải để xem Táo quân hay pháo bông như bây giờ vì làm gì có TV, mà là thức chờ ba cúng xong để được ăn thịt gà.
Mặt trời thấp dần sau đỉnh Cà Tang. Gió thổi ngược từ dưới lòng Thu Bồn lên làm những thân tre kẽo kẹt, ngả nghiêng. Từng lọn tóc tre hững hờ buông theo chiều gió. Lũ gà chạy quanh nhà lục tục đòi ăn cữ tối để lên chuồng. Bà Liên vốc từng nắm lúa vãi ra sân, lũ gà xúm lại, mổ liên hồi trên cái nền sân cũ mấp mô. Bà đưa tay lên đếm, 5 con gà mái mẹ, chục con gà giò với đàn gà con líu ríu chân tăm. Bà đếm đi đếm lại thêm 2 lần nữa. Con gà trống choai lại ham chơi lờn vờn sang nhà hàng xóm rồi ở lại luôn với đàn gà bên ấy. Bao nhiêu bận bà phải sang hàng xóm lùa về. Đã nhốt lại mấy lần mà hễ cứ thả ra là chàng ta lại quen chân.
Từ một món ăn dân dã của người dân Đà Nẵng, bún mắm nêm đã nhanh chóng trở thành thứ đặc sản nổi tiếng nhờ vào hương vị đậm đà đặc biệt.
Xã đảo Nhơn Châu (thuộc thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định) từng là nơi khó khăn, thiếu thốn và ít người biết đến, nhưng từ khi có điện về, du lịch phát triển, xã đảo Nhơn Châu đã khoác lên mình một diện mạo mới.
Chợ sớm, mua vài lạng cá de tươi xanh. Thứ cá khiêm nhường này được ngư dân kéo lưới theo lộng gần bờ, là loài cá 'nổi' theo mùa, khi những cơn gió nồm xuất hiện thì ngư dân miền Trung lại trúng đậm mùa cá de.
Khi học lên cấp ba, Quang ở trọ gần trường; chiều thứ Bảy lại hăm hở cuốc bộ hai mươi cây số về nhà, với đôi chân rã rời. Cơn đói giục bước, lại khiến đoạn đường dài ra.
Ruốc là từ gọi của quê tôi, một miền duyên hải miền Trung, còn người miền Bắc gọi là con moi, người trong Nam thì gọi là con khuyếc. Con ruốc thuộc loại nhuyễn thể, là một món ăn được rất nhiều người yêu thích bởi hương vị thơm ngon và bổ dưỡng. Đặc biệt ruốc ở vùng biển ngang ngon nổi tiếng, nhất là con ruốc từ tháng hai đến tháng tư âm lịch.
Một bữa gặp nhau giữa phố chiều mưa bạn nói ước chi bây giờ được về quê ăn cho đã thèm đồ quê! Kiểu như một mâm cơm nóng hôi hổi có trái cà dĩa xắt mỏng kẹp vài ba lá rau thơm, nồi cá đồng con nhỏ xíu xíu bằng ngón tay kho nhiều nghệ tươi hay đơn giản hơn chỉ là mớ rau tập tàng hái quanh nhà luộc chấm mắm cái… Rau cà quanh nhà lúc nào cũng sẵn, mớ cá đồng còn giãy đành đạch mới xúc ngoài đồng.
Đời mắm cũng như đời người, thật lắm nỗi truân chuyên. Dù trải bao thăng trầm, thì mắm vẫn vẹn nguyên giá trị, kệ cuộc sống xoay vần...
Rất nhiều người Việt hẳn đã từng nhìn thấy loại rau này nhưng lại không mặn mà với việc chế biến.
Quê tôi, nhiều cánh đồng men theo con đường lũy tre làng, hướng ra phía xa xa là bờ bãi của phía bờ nam dòng sông Mẹ xứ Quảng Thu Bồn. Mỗi năm lụt về, lớp phù sa như thấm tháp thêm vào những thớ đất thịt màu mỡ. Và những cơn mưa làm xanh thêm những chân ruộng cao do lúa khôn mọc ra lá mơn mởn. Những chân ruộng thấp, nước ngập trắng đồng. Tôi nhớ một thời, thú nhất là đi thả lưới, đặt lờ, hay cất vó vào ngày mưa gió. Các loại cá ức nước cứ thế bị tóm gọn. Mớ cá đồng lúc nhúc nào rô, giếc, tràu, cấn, mại, lúi, trê… Cá nào cũng ngon, cũng là món hấp dẫn cho cơm nóng ngày đông một thời.
Sự tồn tại của các giếng Chăm cổ ở Đà Nẵng là chứng tích trực quan thể hiện quá trình giao lưu, hòa trộn các dòng chảy văn hóa trong lịch sử. Kỹ thuật đào giếng, tìm mạch nước tốt cùng hệ thống giếng của người Chăm là di sản văn hóa quý giá. Việc quan tâm, bảo tồn các giếng này không chỉ phục vụ nghiên cứu, khảo cổ và tìm hiểu về văn hóa Chăm cổ, mà còn góp phần tạo cảnh quan, điểm đến du lịch cho thành phố.
Cá chuồn dễ ăn, dễ nấu, nhưng ngon nhất vẫn là nấu canh với mít non.