Phòng ngừa ngộ độc thực phẩm mùa hè
Vào mùa hè, nguy cơ ngộ độc thực phẩm cấp tính tăng gấp nhiều lần so với các mùa khác trong năm. Nguyên nhân là do thời tiết của mùa hè nóng ẩm, tạo môi trường thuận lợi cho sự phát triển của vi sinh vật, làm thức ăn dễ ôi thiu. Thêm vào đó, việc sản xuất, kinh doanh, tiêu dùng thực phẩm không bảo đảm an toàn vệ sinh vẫn còn, trở thành nguy cơ gây ngộ độc thực phẩm, bệnh truyền qua thực phẩm cho cộng đồng. Trước thực tế đó, ngành Y tế và các ngành liên quan luôn quan tâm tăng cường các hoạt động tuyên truyền, kiểm tra, giám sát các cơ sở sản xuất, kinh doanh, chế biến thực phẩm, hạn chế thấp nhất số vụ ngộ độc thực phẩm, không để các loại bệnh lây qua đường ăn uống lan thành dịch.

Ngành chức năng kiểm tra ATTP tại một nhà hàng thuộc phường Đông Thành (thành phố Ninh Bình). Ảnh: Minh Quang
Theo bác sĩ PhạmTrung Mạnh, Trưởng khoa truyền nhiễm (Bệnh viện Đa khoa tỉnh), tỷ lệ bệnh nhânmắc nhiễm trùng đường ruột (ngộ độc thực phẩm, tiêu chảy) chiếm từ 20-30% bệnhnhân nhập viện điều trị. Trong 7 tháng đầu năm 2019, Khoa điều trị cho hơn 1,5nghìn lượt bệnh nhân nội trú, thì có đến gần 500 ca bệnh nhiễm trùng đườngruột. Nhất là vào ban đêm, sau khi đi ăn uống nhậu nhẹt về, nhiều người đã phảinhập viện vì “miệng nôn, trôn tháo”. Thời điểm mùa hè, nhất là những ngày nắngnóng, oi bức, khá nhiều bệnh nhân nhập viện cho biết, trước đó họ uống bia,nước ngọt, ăn kèm với nem chua hoặc các món ăn dân dã để lên men, tái sống; cógia đình nghĩ thức ăn chín trong tủ lạnh là an toàn nên thường ăn luôn mà khôngđun nóng, chế biến lại... Như vậy có thể thấy, nguyên nhân chính gây bệnh nhiễmtrùng đường ruột là thức ăn chưa được nấu chín, nấu kỹ, có thể bị chua, ôi thiuhoặc nguồn gốc trước đó không đảm bảo về độ an toàn.
Theo bác sĩNguyễn Thị Hường, Chi cục trưởng Chi cục ATVSTP tỉnh, thời gian qua, công táctuyên truyền, kiểm tra được ngành Y tế quan tâm thực hiện tốt, do đó, kiến thứcvề sử dụng thực phẩm sạch, thực phẩm an toàn của các nhóm đối tượng người sảnxuất, kinh doanh, người chế biến và người tiêu dùng được nâng lên đáng kể. Tuynhiên, việc “thực hành đúng” quy trình về an toàn thực phẩm vẫn còn nhiều bấtcập, hạn chế. Cụ thể như, tại các đám cưới, đám giỗ, bữa ăn tại các gia đình,nhiều người vẫn giữ thói quen đơn giản trong việc lựa chọn nguyên liệu thựcphẩm, không có biện pháp chế biến, che đậy, bảo quản thực phẩm sau khi đã chếbiến…. Còn để thức ăn chín lẫn thức ăn sống trong tủ lạnh; thức ăn chế biếnxong không che đậy kỹ càng dễ bị ruồi, nhặng, vi khuẩn xâm nhập; tình trạng ănsống các loại tiết canh, gỏi cá… từ đó rất dễ xảy ra nguy cơ ngộ độc, bệnhtruyền qua thực phẩm và các sự cố ảnh hưởng đến sức khỏe của mỗi cá nhân vàcộng đồng.
Cũng theo đồngchí Chi cục trưởng Chi cục ATVSTP tỉnh, để nâng cao ý thức người sản xuất, kinhdoanh và người tiêu dùng về vấn đề ATTP, thời gian qua, nhân Tháng hành động vìATTP, vào mùa lễ hội, trong các đợt thanh, kiểm tra thường xuyên và đột xuấtdịp Tết Trung thu, Tết Nguyên đán,… cùng với công tác thông tin, tuyên truyềncho người dân nâng cao ý thức, việc xử lý vi phạm được các Đoàn thanh trachuyên ngành và liên ngành thực hiện nghiêm túc.
Theo báo cáo củangành Y tế, từ đầu năm đến nay, kết quả giám sát của các cơ sở y tế, ghi nhậntrên địa bàn tỉnh xảy ra trên 1 nghìn vụ ngộ độc thực phẩm lẻ tẻ, giảm về số vụvà số người so với cùng kỳ năm trước. Mặc dù chưa xảy ra trường hợp nào tửvong, nhưng ngành Y tế khuyến cáo người dân cẩn trọng trong việc sử dụng thựcphẩm, cần đảm bảo rõ nguồn gốc, xuất xứ, được chứng nhận an toàn, để phòng ngưàvà không xảy ra ngộ độc thực phẩm. Cùng với đó không nên chuẩn bị nhiều thức ănnhanh mà không sử dụng hết, khi kéo dài thời gian để thực phẩm trong môi trườngnắng nóng sẽ rất nguy hiểm khi sử dụng. Đối với thức ăn đường phố, bếp ăn tậpthể tại các đơn vị trường học, công ty, doanh nghiệp…, người chế biến thực phẩmnên rút ngắn thời gian chuẩn bị và phục vụ bữa ăn, bảo quản thức ăn kỹ lưỡng,tránh sử dụng các loại thực phẩm lên men như nem chua, dưa chua, thực phẩmkhông tươi sống, có dấu hiệu ôi thiu, bốc mùi.
Bác sĩ Nguyễn ThịHường, Chi cục trưởng Chi cục ATVSTP tỉnh chia sẻ thêm: Để bảo đảm an toàn,phòng tránh ngộ độc thực phẩm, bệnh truyền qua thực phẩm trong mùa hè, ngươìtiêu dùng cần lựa chọn và sử dụng những thực phẩm còn tươi, có nhãn mác ở nhữngcửa hàng được cấp giấy chứng nhận thực phẩm an toàn; đặc biệt lưu ý hạn sử dụngcủa sản phẩm; trong quá trình chế biến, đảm bảo vệ sinh tay, vệ sinh dụng cụ ănuống, dụng cụ chế biến thực phẩm; sử dụng nguồn nước sạch; bảo quản thực phẩmđảm bảo an toàn; thực hiện “ăn chín, uống sôi”…
Đối với việc bảoquản thực phẩm bằng tủ lạnh, cần chú ý cả hai mặt lợi và hại. Bởi tủ lạnh chỉcó tác dụng làm chậm sự biến chất của thực phẩm, hạn chế sự sinh sôi và pháttriển của vi sinh vật do cơ chế giảm nhiệt độ và độ ẩm. Nếu đưa quá nhiều thựcphẩm vào tủ lạnh, không khí lạnh không lưu thông được; nhiệt độ ngăn mát, ngăn đákhông đảm bảo; thực phẩm không vệ sinh, sơ chế trước khi bảo quản trong tủlạnh; thực phẩm sống để lẫn thức ăn chín… sẽ làm gia tăng ô nhiễm thực phẩm,làm cho thực phẩm nhanh hỏng, có thể gây ngộ độc.
Như vậy, để đảmbảo an toàn thực phẩm, phòng chống ngộ độc và bệnh truyền qua thực phẩm, đặcbiệt vào mùa hè, người tiêu dùng cần nắm được những kiến thức cơ bản trong bảođảm an toàn thực phẩm, vệ sinh cá nhân, vệ sinh ăn uống, cũng như cách bảo quảnthực phẩm. Bên cạnh đó, người sản xuất, người trực tiếp kinh doanh thực phẩm,kinh doanh mặt hàng ăn uống phải có trách nhiệm, ý thức cao trong sản xuất,kinh doanh thực phẩm, góp phần phòng tránh hiệu quả ngộ độc thực phẩm, bệnhtruyền qua thực phẩm cho cả cộng đồng.
Mỹ Hạnh
