Ninh Bình “tăng tốc” số hóa dữ liệu đất đai

Cán bộ Văn phòng đăng ký đất đai Nam Định rà soát thông tin các Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Nỗ lực vượt “điểm nghẽn”

Tại Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai Kim Sơn, những ngày này, công việc số hóa dữ liệu đất đai được triển khai song song với nhiệm vụ thường xuyên là tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính cho người dân.

8 xã thuộc địa bàn Chi nhánh phụ trách có tổng cộng 142.707 thửa đất. Theo Kế hoạch, Chi nhánh được giao thực hiện cập nhật dữ liệu 77.451 thửa. Đến ngày 26/9, đơn vị đã thực hiện được 96.748 thửa, đạt 125,9% chỉ tiêu Kế hoạch. Đằng sau kết quả này là cường độ làm việc lớn của lực lượng trực tiếp thực hiện.

Ông Lê Văn Khanh, Giám đốc Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai Kim Sơn cho biết: “Từ khi triển khai Kế hoạch số 109 của UBND tỉnh về tăng cường công tác đo đạc, lập bản đồ địa chính, lập hồ sơ địa chính và xây dựng, hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai trên địa bàn tỉnh Ninh Bình (đầu tháng 4/2026), tất cả cán bộ, nhân viên chi nhánh đều nêu cao quyết tâm, nỗ lực làm việc cả thứ bảy, chủ nhật. Ban ngày, cán bộ vừa giải quyết hồ sơ thủ tục hành chính của người dân; hết giờ hành chính tiếp tục xử lý dữ liệu. Có thời điểm hệ thống bị nghẽn do lượng truy cập lớn, cán bộ phải chuyển sang làm ban đêm hoặc sáng sớm để bảo đảm tiến độ”.

Lãnh đạo Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai Kim Sơn kiểm tra việc số hóa hồ sơ dữ liệu đất đai.

Hiện chi nhánh tiếp tục phối hợp với UBND và các phòng chuyên môn của 8 xã để xử lý hơn 45.000 thửa còn lại. Đối với những trường hợp chưa đủ thông tin, người dân được hướng dẫn đăng ký, kê khai; UBND xã tổng hợp số liệu, bàn giao cho chi nhánh để đưa vào cơ sở dữ liệu.

“Mục tiêu đơn vị đặt ra là đến ngày 30/11/2026 hoàn thành đưa 100% số thửa trên địa bàn vào cơ sở dữ liệu” - ông Lê Văn Khanh cho biết.

Tương tự tại Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai Hải Hậu, áp lực công việc không nhỏ. Bà Mai Thị Lan, Giám đốc Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai Hải Hậu cho biết: xã hiện có 209.050 thửa đất trên hệ thống phần mềm quản lý đất đai VBDLIS, trong đó nhóm 1 (nhóm đã được xây dựng cơ sở dữ liệu, đạt tiêu chí “đúng - đủ - sạch - sống”) là trên 203.000 thửa, đạt gần 98%.

“Trung bình mỗi ngày, đơn vị tiếp nhận khoảng 150 hồ sơ liên quan đến giao dịch, tách thửa và các thủ tục đất đai. Trong điều kiện vừa phải bảo đảm hoạt động giải quyết thủ tục hành chính thường xuyên, vừa thực hiện khối lượng lớn công việc chuẩn hóa dữ liệu, việc đưa các ứng dụng, công nghệ, phần mềm vào phục vụ công tác chuyên môn đã giúp cán bộ rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ” - bà Lan cho biết thêm.

Từ những nỗ lực tại từng địa bàn, một guồng công việc đang được triển khai đồng bộ trên phạm vi toàn tỉnh. Hiện Ninh Bình có 2.938.680 thửa đất. Qua rà soát đầu năm 2026, toàn tỉnh có 129 xã, phường và 3 khu vực bãi bồi ven biển. Trong đó, 58/129 xã, phường có hệ thống bản đồ địa chính số chính quy, đồng bộ theo hệ tọa độ VN-2000; 71 xã, phường chưa có bản đồ chính quy đồng bộ. Đáng chú ý, 15 xã, phường vẫn sử dụng bản đồ số hóa từ bản đồ giấy lập trước năm 1996 theo hệ tọa độ HN-72.

Về cơ sở dữ liệu đất đai, mới có 74/129 xã, phường hoàn thành, còn 55 xã, phường chưa hoàn thành, trong đó 28 xã, phường chưa xây dựng.

Điểm xuất phát không đồng đều, trong khi khối lượng dữ liệu cần chuẩn hóa rất lớn. Sau hợp nhất, yêu cầu đặt ra không chỉ là xây dựng dữ liệu mới mà còn phải thống nhất dữ liệu được hình thành từ nhiều nguồn, nhiều thời kỳ và trên các nền tảng kỹ thuật khác nhau, đồng thời bảo đảm hoạt động giải quyết thủ tục đất đai không bị gián đoạn.

Cán bộ Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai Hải Hậu hướng dẫn người dân giải quyết thủ tục hồ sơ.

Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, Đề án 06, Chỉ thị số 05/CT-TTg ngày 13/2/2026 của Thủ tướng Chính phủ về khẩn trương tập trung nguồn lực đẩy nhanh tiến độ đo đạc lập bản đồ địa chính, đăng ký đất đai, lập hồ sơ địa chính và xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai và Kế hoạch số 2959/KH-BNNMT-BCA ngày 29/3/2026 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công an, UBND tỉnh Ninh Bình đã ban hành Kế hoạch số 138/KH-UBND ngày 19/11/2025 và Kế hoạch 109/KH-UBND ngày 8/4/2026 về tăng cường công tác đo đạc, lập bản đồ địa chính, lập hồ sơ địa chính và xây dựng, hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai trên địa bàn tỉnh Ninh Bình.

Mục tiêu đặt ra là hoàn thiện việc đo đạc, lập bản đồ địa chính, lập hồ sơ địa chính và xây dựng, hoàn thiện CSDL quốc gia về đất đai trên địa bàn tỉnh trong năm 2026, bảo đảm toàn bộ các thửa đất trên phạm vi toàn tỉnh đều được tạo lập dữ liệu số; phấn đấu đến hết năm 2026, 100% thủ tục hành chính về đất đai đủ điều kiện được cung cấp dưới hình thức dịch vụ công trực tuyến toàn trình.

Để tháo gỡ điểm nghẽn về nguồn lực, tỉnh đã rà soát 91 dự án dở dang tại 49 xã, phường. UBND tỉnh quyết định hỗ trợ kinh phí cho 57 dự án của 33 xã, phường, với tổng kinh phí 194,4 tỷ đồng.

Cùng với nguồn lực tài chính, Ban Chỉ đạo cấp tỉnh được thành lập; Sở Nông nghiệp và Môi trường tổ chức 3 tổ kỹ thuật theo ba khu vực Ninh Bình, Nam Định và Hà Nam. 129/129 xã, phường đã ban hành kế hoạch, thành lập Ban Chỉ đạo. Tiến độ được báo cáo trực tuyến hằng tuần và kiểm điểm hằng tháng.

Các tổ công tác của Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng trực tiếp xuống cơ sở hướng dẫn nghiệp vụ, tháo gỡ vướng mắc. Đến nay, các tổ đã làm việc với 141 cơ quan, đơn vị có khối lượng công việc lớn hoặc tiến độ chậm.

Ngày 1/4/2026, Ninh Bình có 1.490.032 thửa đất đã xây dựng cơ sở dữ liệu, chiếm 50,7%. Đến ngày 24/9, con số này tăng lên 2.329.845 thửa, đạt gần 80%. Số thửa đạt tiêu chí “đúng - đủ - sạch - sống” tăng từ 750.147 thửa lên 1.924.049 thửa, đạt 65,5%, bình quân mỗi tuần trên 150.000 thửa đất được làm sạch.

Đến ngày 24/9, tỉnh đã đồng bộ 1.777.345 thửa đất lên Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai trên hệ thống VNLIS. Các xã, phường đã scan, quét và bàn giao 719.996 hồ sơ địa chính. Riêng khu vực đất khu dân cư, đất công đạt khoảng 95%.

Sự chuyển động đồng bộ từ cơ sở đã tạo nên những thay đổi rõ rệt trên phạm vi toàn tỉnh. Trên Hệ thống giám sát tiến độ xây dựng Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai, Ninh Bình thường xuyên nằm trong nhóm các tỉnh, thành phố có kết quả thực hiện tốt của cả nước.

Quyết tâm hoàn thành mục tiêu năm 2026

Những kết quả đạt được sau gần 6 tháng triển khai Kế hoạch 109/KH-UBND của UBND tỉnh cho thấy tốc độ số hóa hồ sơ quản lý đất đai trên địa bàn tỉnh đang được tiến hành rất nhanh, đồng bộ, hiệu quả. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều khó khăn, phức tạp cần tiếp tục nỗ lực triển khai để bảo đảm chuẩn hoá hồ sơ dữ liệu đất đai, hoàn thành mục tiêu năm 2026.

Ông Phạm Mạnh Hà, Phó Giám đốc Văn phòng Đăng ký đất đai Nam Định cho rằng: “Khó khăn nổi bật hiện nay là tình trạng “một thửa đất - nhiều phiên bản thông tin”. Cùng một thửa đất có thể xuất hiện trong Giấy chứng nhận được cấp qua nhiều thời kỳ, hồ sơ cấp giấy ban đầu, sổ mục kê, sổ địa chính, sổ cấp giấy, bản đồ địa chính giấy, bản đồ địa chính số và dữ liệu thuộc tính trên phần mềm. Chưa kể những biến động phát sinh sau khi cấp giấy nhưng chưa được cập nhật đầy đủ”.

Ông Phạm Mạnh Hà, Phó Giám đốc Văn phòng Đăng ký đất đai Nam Định kiểm tra công tác số hóa dữ liệu đất đai.

Khi hồ sơ giấy và dữ liệu điện tử không trùng khớp, cán bộ không thể đơn giản lựa chọn một nguồn để làm căn cứ. Nguồn gốc pháp lý của từng thông tin phải được xác định; quá trình biến động của thửa đất phải được đối chiếu để làm rõ thông tin nào đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt, xác nhận.

Một khó khăn khác là sai lệch giữa bản đồ, hồ sơ và hiện trạng sử dụng đất. Diện tích trên Giấy chứng nhận có thể khác với diện tích trên bản đồ; số tờ, số thửa trong giấy cũ không còn trùng với dữ liệu hiện tại. Việc các bản đồ qua nhiều thời kỳ sử dụng hệ tọa độ và phương pháp đo đạc khác nhau tiếp tục tạo thêm áp lực cho quá trình chuẩn hóa. Trong khi dữ liệu quản lý nhà nước phải cập nhật theo đơn vị hành chính mới, Giấy chứng nhận sử dụng đất người dân đang sử dụng vẫn có thể thể hiện tên đơn vị hành chính cũ.

Trên phạm vi toàn tỉnh, hồ sơ đất nông nghiệp được scan, quét mới đạt trên 20%. Nhiều thửa đất chưa được cấp Giấy chứng nhận nên phải rà soát nguồn gốc, tổ chức đăng ký trước khi đưa vào cơ sở dữ liệu.

Đáng chú ý, 71/129 xã, phường hiện chưa có bản đồ địa chính chính quy, đồng bộ. Điều đó đồng nghĩa tại những địa bàn này phải thực hiện đồng thời nhiều nhiệm vụ: đo đạc mới, chỉnh lý, đăng ký đất đai, làm sạch và xây dựng cơ sở dữ liệu. Bên cạnh đó, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất chủ yếu cấp từ những năm 1997, chưa được cấp đổi nên việc đối soát, quy đổi thông tin tờ thửa mất nhiều thời gian…

Đây là áp lực trực tiếp đối với đội ngũ thực hiện ở cơ sở. Cán bộ vừa phải tiếp nhận, giải quyết hồ sơ hằng ngày, vừa rà soát hồ sơ tồn, chuẩn hóa dữ liệu, cập nhật địa giới mới, xử lý dữ liệu trùng hoặc lỗi, đối chiếu giữa hồ sơ giấy và dữ liệu số.

Cán bộ Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai Kim Sơn tập trung tối đa giải quyết công việc.

Trước khối lượng công việc lớn trong khi thời gian không còn nhiều, ngành Nông nghiệp và Môi trường Ninh Bình xác định tiếp tục duy trì cơ chế kiểm soát tiến độ đến từng xã, phường.

Các Tổ công tác của Sở Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục xuống cơ sở, tập trung vào những địa bàn có khối lượng lớn, tiến độ chậm hoặc nhiều dữ liệu phức tạp, yêu cầu được đặt ra là đẩy nhanh tiến độ nhưng không chạy theo số lượng. Đồng thời đôn đốc các địa phương đẩy nhanh đo đạc, đăng ký đất đai, cấp Giấy chứng nhận; hoàn thành làm sạch và đồng bộ dữ liệu, phấn đấu hoàn thành cơ sở dữ liệu đất đai của tỉnh trong năm 2026 theo Kế hoạch số 109/KH-UBND.

Việc hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai là bước tiến quan trọng trong tiến trình chuyển đổi số, tạo nền tảng cho sự đổi mới căn bản phương thức quản lý nhà nước về đất đai: từ quản lý dựa trên hồ sơ giấy sang quản trị dựa trên dữ liệu; từ việc người dân phải nhiều lần cung cấp thông tin sang việc cơ quan nhà nước chủ động khai thác, kết nối và tái sử dụng dữ liệu đã có. Qua đó góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.