Trang bị năng lực tự bảo vệ cho thế hệ trẻ buôn làng đồng bào dân tộc thiểu số là nhiệm vụ mang tính chiến lược, lâu dài, quyết định tương lai của cả cộng đồng.
Từ các hội nghị tuyên truyền tại cơ sở đến tập huấn nghiệp vụ cho đội ngũ làm công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, TP. Huế đang chú trọng đưa chính sách, pháp luật đến gần hơn với đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Cùng với mở rộng đối tượng tiếp cận, việc đổi mới nội dung, phương thức tuyên truyền và phát huy vai trò của lực lượng cơ sở được kỳ vọng nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật trong cộng đồng.
Sinh sống đan xen trong cộng đồng dân cư, đồng bào dân tộc thiểu số tại Hải Phòng có những đặc điểm riêng về cư trú, văn hóa và đời sống. Để pháp luật thực sự trở thành điểm tựa trong cuộc sống, thành phố đang đổi mới cách thức tuyên truyền, phát huy vai trò của những người gần dân, hiểu dân, đưa chính sách đến với đồng bào bằng những hình thức thiết thực, dễ tiếp cận.
Để chuyển đổi số không dừng ở việc phổ cập công nghệ, người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số cần được trang bị kỹ năng sử dụng các nền tảng số trong đời sống, sản xuất và tiếp cận dịch vụ công. Đây là một trong những nội dung được tỉnh Đắk Lắk chú trọng thông qua các hoạt động tập huấn tại cơ sở.
Đưa pháp luật đến với đồng bào bằng ngôn ngữ gần gũi, gắn tuyên truyền với giải quyết những vấn đề ở cơ sở là cách làm được Phú Thọ chú trọng. Trao đổi với Báo Kiểm toán, ông Nguyễn Hải – Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Phú Thọ – chia sẻ kết quả và định hướng nâng cao hiệu quả phổ biến, giáo dục pháp luật tại vùng đồng bào DTTS&MN.
Độ phủ của công tác phổ biến, giáo dục pháp luật tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đang từng bước được mở rộng, nhưng khoảng cách về địa lý, ngôn ngữ, nhân lực và nguồn lực vẫn là những rào cản đáng kể. Yêu cầu đặt ra hiện nay không chỉ là tăng số lượng hoạt động tuyên truyền, mà phải lựa chọn đúng địa bàn, đúng đối tượng, phát huy lực lượng tại chỗ và đổi mới phương thức để người dân thực sự hiểu, tiếp nhận và vận dụng pháp luật trong đời sống.
Không chỉ dựa vào đội ngũ báo cáo viên pháp luật chuyên trách, việc huy động luật sư, luật gia, chuyên gia và những người có uy tín tại cộng đồng có thể tạo thêm kênh đưa pháp luật đến gần hơn với người dân, nhất là tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Phổ biến, giáo dục pháp luật ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi không chỉ là cung cấp văn bản hay tổ chức các buổi tuyên truyền. Điều quan trọng hơn là giúp người dân hiểu quyền, nghĩa vụ của mình, biết cách thực hiện và có thể tìm đến cơ quan có thẩm quyền khi quyền, lợi ích hợp pháp bị ảnh hưởng.
Công nghệ số mở thêm kênh cung cấp thông tin pháp luật, giúp người dân tra cứu quy định và tiếp cận dịch vụ thuận tiện hơn. Tuy nhiên, với đồng bào dân tộc thiểu số và người dân ở địa bàn khó khăn, chuyển đổi số chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi đi cùng điều kiện kết nối, kỹ năng sử dụng và nội dung phù hợp.
Thông qua Hội thi “Tuyên truyền viên pháp luật giỏi các xã khu vực III vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi” năm 2026, tỉnh Lào Cai hướng tới nâng cao kỹ năng tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật tại cơ sở, góp phần đưa chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến gần hơn với Nhân dân.
Ngày 26/10, Đội CSGT đường bộ số 6, Phòng CSGT Công an tỉnh Lâm Đồng tổ chức tuyên truyền, phổ biến pháp luật về trật tự, an toàn giao thông cho 180 người...
Đổi mới nội dung, đa dạng hóa hình thức tuyên truyền, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và phát huy vai trò của người có uy tín trong cộng đồng là những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật (TTPBGDPL) cho đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi (DTTS&MN) trên địa bàn tỉnh Phú Thọ. Qua đó, góp phần nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Số lượng buổi tuyên truyền, lượng tài liệu phát hành hay số lượt người tham dự các hội nghị là những chỉ số thống kê cơ bản, cần thiết để đo lường quy mô của một chính sách. Tuy nhiên, những con số bề nổi ấy chưa đủ sức để phản ánh một sự thật quan trọng và sâu sắc hơn: người dân đã thực sự hiểu, biết vận dụng pháp luật và có đủ năng lực, sự tự tin để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của chính mình hay chưa. Trong bối cảnh công cuộc xây dựng nhà nước pháp quyền ngày càng hoàn thiện, hành trình đưa pháp luật vào đời sống, đặc biệt là tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, đòi hỏi một tư duy quản trị mới – nơi sự đầu tư không thể chỉ đo đếm bằng các chiến dịch truyền thông bề nổi, mà phải kết tinh thành những giá trị thụ hưởng thực chất.
Từ Quyết định số 233/QĐ-TTg đến việc triển khai các tiêu chí tiếp cận pháp luật tại 135 xã, phường, Gia Lai đang từng bước hoàn thiện khuôn khổ chính sách để đưa pháp luật đến gần hơn với đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Nhưng chính sách chỉ thực sự đi vào cuộc sống khi người dân hiểu quyền, biết nghĩa vụ và có thể vận dụng quy định pháp luật để giải quyết những vấn đề của mình. Bởi vậy, thước đo của phổ biến, giáo dục pháp luật không thể dừng ở số buổi tuyên truyền, mà phải là những chuyển biến thực chất trong nhận thức và hành động của người dân.
Từ những hội nghị trực tiếp tại cơ sở, pháp luật, chính sách dân tộc và thông tin về chuyển đổi số đang được truyền tải đến đồng bào dân tộc thiểu số ở Đắk Lắk theo hướng thiết thực, gần gũi hơn với đời sống. Việc kết hợp phổ biến kiến thức với trao đổi, đối thoại không chỉ giúp người dân hiểu rõ hơn các chủ trương, chính sách mà còn tạo điều kiện để phản ánh tâm tư, nguyện vọng, phát huy vai trò của người có uy tín và tăng cường sự gắn kết giữa chính quyền với cộng đồng.
Với đặc thù là tỉnh miền núi, địa bàn rộng, nhiều khu vực dân cư sinh sống phân tán, Lạng Sơn xác định phổ biến, giáo dục pháp luật là một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Thông qua các hội nghị tuyên truyền, tập huấn kiến thức pháp luật và hoạt động hướng về cơ sở, những quy định của pháp luật từng bước được chuyển tải đến người dân bằng hình thức gần gũi, thiết thực hơn.
Chính sách chỉ thực sự đi vào cuộc sống khi người dân hiểu rõ quy định, tiếp cận thuận lợi và thụ hưởng đúng quyền lợi. Với Gia Lai, đổi mới công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cần song hành với cải cách hành chính, tháo gỡ vướng mắc từ cơ sở và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực. Trao đổi với Báo Kiểm toán, ông Trần Văn Thanh - Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Gia Lai - nhấn mạnh những giải pháp đưa pháp luật đến gần hơn với đồng bào dân tộc thiểu số, góp phần bảo đảm chính sách được triển khai đúng đối tượng, đúng quy định và mang lại lợi ích thiết thực.
9 tháng năm 2026, tỉnh Đắk Lắk đã tổ chức hơn 12 lớp tập huấn pháp luật với trên 2.800 lượt người tham gia, đồng thời trợ giúp pháp lý cho 350 lượt người dân tộc thiểu số. Những kết quả bước đầu này góp phần đưa chủ trương, chính sách đến gần hơn với đồng bào, song cũng đặt ra yêu cầu tiếp tục đổi mới công tác tuyên truyền, tháo gỡ vướng mắc trong thực hiện chính sách đất ở, đất sản xuất, nhà ở. Trao đổi với phóng viên Báo Kiểm toán, ông Nguyễn Hoàng Giang - Đại biểu Quốc hội khóa XVI (nhiệm kỳ 2026-2031), Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Đắk Lắk - chia sẻ về những giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao hiệu quả thực thi chính sách, góp phần cải thiện đời sống đồng bào giai đoạn 2026-2030.
Nâng cao hiểu biết pháp luật cho học sinh, sinh viên vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi (DTTS&MN) không chỉ là nhiệm vụ giáo dục thuần túy, mà còn là giải pháp căn cơ để phát triển nguồn nhân lực bền vững.
Gần 600 đại biểu tại 6 xã, phường vùng biên giới An Giang được tuyên truyền về các chủ trương, chính sách liên quan đến đồng bào dân tộc thiểu số, giáo dục, an sinh xã hội và phòng, chống ma túy.
Ở địa bàn miền núi, nơi điều kiện tiếp cận thông tin pháp luật của một bộ phận người dân còn hạn chế, tuyên truyền trực tiếp tại cộng đồng là giải pháp quan trọng để nâng cao nhận thức, phòng ngừa vi phạm và giữ gìn an ninh, trật tự từ cơ sở. Tại xã Ba Xa, tỉnh Quảng Ngãi, việc đổi mới nội dung, phương pháp tuyên truyền đang góp phần đưa các quy định pháp luật đến gần hơn với đồng bào dân tộc thiểu số.
Sở Tư pháp cùng Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Lâm Đồng vừa đồng loạt tổ chức các hội nghị tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật vào ngày 15/10/2026. Chuỗi hoạt động này hướng tới nâng cao kiến thức pháp luật, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của nhân dân, đồng thời thúc đẩy hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Với 23 địa phương đã gửi kế hoạch hoặc văn bản triển khai Đề án phổ biến, giáo dục pháp luật vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi tính đến ngày 7/9/2026, Bộ Dân tộc và Tôn giáo yêu cầu đẩy nhanh tiến độ, chú trọng hiệu quả thực chất. Trọng tâm là giúp đồng bào dân tộc thiểu số chủ động tìm hiểu, vận dụng pháp luật, trong đó có hoạt động sản xuất, kinh doanh của các hợp tác xã tại địa bàn miền núi.
Phổ biến, giáo dục pháp luật không chỉ giúp người dân hiểu rõ hơn các quy định của Nhà nước mà còn góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật trong đời sống hằng ngày. Với mục tiêu đưa kiến thức pháp luật đến gần hơn với đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, TP. Đà Nẵng đang triển khai các kế hoạch đổi mới nội dung, hình thức tuyên truyền, chú trọng xây dựng đội ngũ tuyên truyền viên tại cơ sở và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số.
Từ ngày 5-7.10, tại nhà văn hóa các thôn trên địa bàn, UBND xã Nật Sơn, tỉnh Phú Thọ tổ chức chương trình phổ biến, giáo dục pháp luật và tuyên truyền, vận động đồng bào dân tộc thiểu số bằng hình thức sân khấu hóa.
Ngày 8-10, Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội tổ chức Hội nghị tuyên truyền, tập huấn vùng đồng bào dân tộc thiểu số năm 2026 tại xã Mỹ Đức.