'Chắp cánh' cho chè Đồng Hỷ bay xa

Bà con xã Đồng Hỷ chia sẻ kinh nghiệm sản xuất chè an toàn theo quy trình VietGAP.

Hợp tác xã (HTX) chè an toàn Nguyên Việt hiện có 31 hộ thành viên và 32 hộ vệ tinh, với hơn 40ha chè đang cho thu hoạch.

Để tạo ra sản phẩm có khả năng cạnh tranh trên thị trường, HTX xây dựng các vùng sản xuất theo những tiêu chuẩn riêng biệt: 17ha chè sản xuất theo quy trình VietGAP; 8ha sản xuất theo quy trình hữu cơ; 10ha được cấp mã số vùng trồng. Nhờ đó, sản phẩm chè của HTX rõ ràng về nguồn gốc, quy trình sản xuất và bảo đảm chất lượng.

Bà Nguyễn Thị Huế, xóm Minh Tiến, cho biết: Làm chè theo tiêu chuẩn VietGAP vất vả hơn so với cách làm truyền thống. Mỗi ngày, người làm chè đều phải ghi chép các công việc như bón phân, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, thu hái và chế biến. Bận rộn hơn một chút nhưng đổi lại sản phẩm bảo đảm an toàn, dễ tiêu thụ và được người tiêu dùng chấp nhận với giá cao hơn.

Tư duy sản xuất của người làm chè thay đổi theo hướng tích cực. Đó là một thuận lợi trong việc xây dựng, nâng cao chất lượng thương hiệu cho vùng chè. Hiện, nhiều nông dân trồng chè xã Đồng Hỷ đã quen với việc ghi chép nhật ký đồng ruộng.

Bà Uông Thị Lan, Chủ tịch Hội đồng quản trị, Giám đốc HTX chè an toàn Nguyên Việt, cho biết: Trước đây nhiều hộ còn phụ thuộc vào kinh nghiệm truyền thống, ít quan tâm tới tiêu chuẩn kỹ thuật hay vệ sinh an toàn thực phẩm. Từ khi tham gia HTX, các thành viên được tập huấn chuyển giao khoa học kỹ thuật sản xuất, chế biến chè tiên tiến; hội thảo đầu bờ, tham quan mô hình sản xuất hiệu quả.

Xây dựng thương hiệu cho sản phẩm chè là cả một quá trình dài. Chính vì thế, HTX luôn coi trọng công tác kiểm soát, quyết liệt chỉ đạo cho các hộ thành viên và hộ vệ tinh chấp hành nghiêm túc quy trình sản xuất an toàn. Đây được xem là yếu tố quyết định để nâng cao giá trị cây chè và thu nhập cho người dân.

Sau khi thu hái, những búp chè tươi được bà con bảo quản đúng kỹ thuật.

Chia sẻ với chúng tôi, bà Lý Thị Hợi, xóm Minh Tiến, cho biết: Sống nhờ cây chè, chúng tôi nhận thức được việc muốn xây dựng được thương hiệu mạnh, các hộ làm chè không thể đứng đơn lẻ. Vì vậy, gia đình tôi tham gia HTX, cùng bà con tạo vùng sản xuất tập trung. Các hộ cùng thực hiện nghiêm quy trình chăm sóc, thu hái và chế biến chè an toàn.

Thông qua HTX, nhiều hộ được tiếp cận nguồn hỗ trợ thiết thực từ Liên minh HTX Việt Nam và Chương trình xây dựng nông thôn mới như: Máy bơm, máy cắt cỏ, máy sao chè, máy vò chè, máy đóng gói sản phẩm… góp phần giảm sức lao động, nâng cao chất lượng chế biến và tăng tính chuyên nghiệp trong sản xuất.

Bà Phạm Thị Vinh, xóm Cà Phê, nói: Toàn bộ diện tích 5 sào chè của gia đình tôi đều sản xuất theo quy trình hữu cơ. Nhờ áp dụng kỹ thuật mới và đầu tư hệ thống bơm tưới nước, chất lượng búp đồng đều, năng suất ổn định, giá thành chè cao hơn và đời sống của gia đình tôi cũng ổn định hơn.

Sự đồng thuận trong sản xuất của hộ trồng chè đã tạo cho HTX phát triển xứng tầm. Trong thời gian 5 năm gần đây, HTX sản xuất ổn định, sản lượng chè búp khô đạt bình quân hơn 300 tấn/năm, tổng doanh thu đạt hơn 105 tỷ đồng/năm.

Hiện nay, HTX có 18 sản phẩm chè, trong đó có 6 sản phẩm đạt OCOP từ 3 đến 4 sao. 4 sản phẩm đạt OCOP 4 sao gồm: Chè móc câu, Trà tôm nõn, Đinh Đinh trà và Trà móc câu, được người tiêu dùng đánh giá cao.

Ông Dương Văn Bộ, xóm Cà Phê, tâm đắc: Nhờ chú trọng chất lượng, thương hiệu chè Nguyên Việt và chè Đồng Hỷ ngày càng được người tiêu dùng biết đến. Ngoài bán theo cách truyền thống, nhiều hộ còn kinh doanh qua mạng xã hội. Riêng năm 2025, gia đình tôi bán được hơn 1.000 đơn hàng, thanh toán chủ yếu bằng mã QR.

Các dòng chè cao cấp như Đinh Đinh Trà hay Giọt Ngọc Trà được chế biến công phu từ những búp chè tuyển chọn kỹ lưỡng. Có sản phẩm được người tiêu dùng chấp nhận mua với giá 3 triệu đồng/kg.

Sản phẩm Giọt Ngọc trà được Tổng Hội Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam trao tặng danh hiệu Thương hiệu Vàng Nông nghiệp Việt Nam. Nhiều sản phẩm của HTX được công nhận là sản phẩm nông nghiệp tiêu biểu cấp khu vực và 3 sản phẩm được lựa chọn là sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp Quốc gia.

Những nỗ lực xây dựng thương hiệu, nâng cao chất lượng sản phẩm đang mang lại giá trị kinh tế bền vững cho người dân vùng chè Đồng Hỷ. Cùng với sự tiếp nối của thế hệ trẻ, chính chất lượng sản phẩm đang trở thành "đôi cánh" đưa hương chè Đồng Hỷ vươn xa.