Bảo vệ dòng sông quê hương

Anh Trương Quang Luận (đứng ở giữa) chụp ảnh cùng lực lượng chức năng sau khi tham gia phát hiện, bắt giữ 2 tàu khai thác cát trái phép - Ảnh: NVCC

Trưởng Phòng Cảnh sát Môi trường Công an tỉnh Tạ Quang Dung cho biết, cán bộ, chiến sĩ của đơn vị vừa phối hợp bắt quả tang 2 tàu khai thác cát trái phép trên sông Thạch Hãn, đoạn thuộc địa phận cồn Soi, xã Gio Mai. 2 chiếc tàu khai thác trái phép bị bắt quả tang là của ông Nguyễn Thái Hà, có hộ khẩu thường trú tại thành phố Đông Hà. Trong chuyến làm nhiệm vụ lần này, cán bộ, chiến sĩ Phòng Cảnh sát Môi trường không đơn độc vì đồng hành với họ là một số người dân thôn Mai Xá. Với mong muốn bảo vệ dòng sông quê hương, họ đã góp sức đẩy đuổi “cát tặc”, trở thành “tai mắt” cho lực lượng chức năng.

Qua lời giới thiệu, chúng tôi tìm gặp anh Trương Quang Luận (sinh năm 1984), trú tại thôn Mai Xá, một trong những người dân vừa trực tiếp tham gia vụ phát hiện, bắt giữ 2 tàu khai thác cát trái phép cùng lực lượng chức năng. Theo anh Luận, việc anh và một số người dân trong xã tình nguyện góp sức đẩy đuổi “cát tặc” là việc làm diễn ra đã lâu. Tuy nhiên, không ai nghĩ đến chuyện đặt tên hay làm lễ thành lập tổ, nhóm. Cái tên “Tổ bảo vệ dòng sông quê hương” là do chính bà con trên địa bàn đặt ra.

Những người trong tổ làm nhiều ngành nghề khác nhau như: Giáo viên, lái xe, buôn bán, làm ruộng… Sinh ra, lớn lên ở mảnh đất có bề dày truyền thống, các anh rất lo lắng khi thấy đoạn sông đắp bồi phù sa cho quê hương trở thành điểm nóng khai thác cát trái phép. “Cát tặc” ngang nhiên vi phạm pháp luật, làm ảnh hưởng đến an ninh, trật tự, môi trường, gây sạt lở nghiêm trọng bờ sông… Cá tôm và ngay cả con chắt chắt, thứ nguyên liệu chính làm nên món ăn thuộc top 100 món ăn đặc sản Việt Nam của quê anh cũng ít dần. Thực tế đó khiến anh Luận và nhiều người dân trên địa bàn đứng ngồi không yên tâm. “Tôi và một số người dân khác trong thôn gặp nhau ở suy nghĩ mình phải làm điều gì đó để bảo vệ dòng sông quê hương”, anh Luận nói.

Chung mong muốn cứu sông quê, những người con thôn Mai Xá đã gạt bỏ mọi thiệt hơn để vào cuộc. Ban ngày vất vả mưu sinh, tối đến, các anh lại lên đường đi theo dõi, thăm dò, mật phục, tìm cách đẩy đuổi “cát tặc”… Buổi đầu, một số người còn có chút lo lắng bởi hầu hết “cát tặc” đều trang bị dụng cụ để chống trả. Trên sông nước, giữa đêm tối, những chuyện không mong muốn hoàn toàn có thể xảy ra. Thế nhưng, nỗi lo ấy không lớn bằng quyết tâm bảo vệ dòng sông quê hương. Hơn nữa, tiếng lành đồn xa, số người tình nguyện tham gia bảo vệ sông quê đông dần lên. Vì vậy, ai cũng yên tâm hơn. “Chúng tôi rất vui khi nhận được sự đồng thuận, hưởng ứng của nhiều người. Đặc biệt, hễ thấy tàu khai thác cát trái phép, bà con trong thôn, xã lại báo cho chúng tôi”, một thành viên trong tổ chia sẻ.

Để bảo vệ dòng sông quê hương, các thành viên mất khá nhiều thời gian, công sức và cả tiền bạc. Có hôm, họ theo dõi, thăm dò đến rạng sáng và chỉ trở về nhà khi đã mệt nhoài. Vậy mà, tối đến, những trái tim tình nguyện lại tiếp tục lên đường. Nhờ những buổi làm nhiệm vụ không lương mà các anh đã cung cấp nhiều thông tin quý giá cho lực lượng chức năng. Cái tên “tổ bảo vệ dòng sông quê hương” được truyền tai nhau khiến các đối tượng khai thác cát trái phép cũng phải dè chừng. Có hôm phát hiện bị các anh theo dõi, mật phục, một số tàu khai thác cát đã tự động rút vòi bỏ chạy.

So với trước kia, hiện nay tình trạng khai thác cát trái phép trên khúc sông qua thôn Mai Xá đã hạn chế đáng kể. Thành quả ấy có được một phần nhờ vào sự chung sức, chung lòng, của những người con dũng cảm, tâm huyết với quê hương ở thôn Mai Xá. Mô hình này cần được nhân rộng trong toàn tỉnh để người dân chung tay cùng lực lượng chức năng ngăn chặn triệt để tình trạng khai thác cát sạn trái phép này.