'Tiến công địa bàn đô thị luôn là trăn trở lớn của các cấp chỉ huy, vì Quân đội ta ít kinh nghiệm tác chiến ở địa bàn này. Trong cuộc đời mình, tôi may mắn được tham gia 3 trận đánh tiến công giải phóng ở cả 3 cấp đô thị là thị trấn Lộc Ninh năm 1972, thị xã Phước Long năm 1974 và thành phố Sài Gòn năm 1975', Đại tá Nguyễn Văn Trịnh, nguyên Phó lữ đoàn trưởng, Tham mưu trưởng Lữ đoàn Công binh 550, tự hào kể.
Ngày 30/4/1975 đánh dấu chiến thắng hoàn toàn của quân và dân ta trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước. Trước thời khắc thiêng liêng ấy, chiến thắng Phước Long đã trở thành dấu mốc mang tính bước ngoặt, mở ra cục diện mới, đưa đến quyết định chiến lược táo bạo: giải phóng miền Nam bằng sức mạnh quân sự.
Đại thắng mùa xuân năm 1975 đã giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước, chấm dứt ách thống trị thực dân mới và làm thất bại hoàn toàn cuộc chiến tranh xâm lược của đế quốc Mỹ.
Chúng ta đang tiến hành các hoạt động kỷ niệm 50 năm Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30-4-1975 / 30-4-2025) với tâm thế và vị thế của một đất nước bước vào kỷ nguyên vươn mình. Đất nước bộn bề công việc, những chuyển động lớn và những khát vọng lớn đan xen nhau, đặt ra những thách thức lớn cũng là niềm hy vọng lớn của nhân dân với công cuộc Đổi mới.
Tháng 10-1973, tiểu đoàn sinh viên chúng tôi được bổ sung về Trung đoàn Bộ binh 271 (nay là trung đoàn thuộc Sư đoàn 5, Quân khu 7).
Bài học sâu sắc nhất về 'chớp thời cơ' trong Đại thắng mùa Xuân năm 1975 chính là sự chủ động của ta trong việc tạo ra thời cơ chiến lược.
Theo Đại tá, PGS.TS Nguyễn Văn Sáu - Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và Lịch sử quốc phòng Việt Nam, trong những ngày tháng Tư lịch sử 50 năm trước, cùng với 5 cánh quân tiến về Sài Gòn, một cánh quân đặc biệt khác đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ tiến công giải phóng quần đảo Trường Sa.
Trong buổi Lễ kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, Khối chiến sĩ Lục quân Quân đội Nhân dân Việt Nam và Khối Cảnh sát cơ động kỵ binh đã gây ấn tượng mạnh mẽ trong lòng người dân.
Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975 mà đỉnh cao là Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử là trận quyết chiến chiến lược có sự tham gia, phối hợp, hiệp đồng của nhiều đơn vị binh chủng hợp thành với các quân chủng, binh chủng và lực lượng vũ trang địa phương, tạo nên sức mạnh tổng hợp vượt trội chiến thắng kẻ thù.
Khoác áo lính từ năm 1966, là chiến sĩ hành quân từ Bắc vào Nam chiến đấu, vào sinh ra tử trong 3 cuộc chiến tranh, đối với Thiếu tướng Trần Ngọc Thổ, nguyên Tham mưu trưởng Quân khu 7, hai chữ 'hòa bình' chính là 'tài sản' quý nhất vào ngày hôm nay.
Trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975, với nhiệm vụ của mình, lực lượng phóng viên của Việt Nam Thông tấn xã và Thông tấn xã Giải phóng đã ở trên tuyến đầu của công tác thông tin, góp phần phản ánh một trong những chiến công vĩ đại nhất trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc.
Đại thắng mùa Xuân năm 1975, đỉnh cao là Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử là mốc son chói lọi ghi dấu ấn đậm nét quá trình lãnh đạo, chỉ đạo cuộc kháng chiến của các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước và các vị tướng lĩnh cấp cao Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng, nổi bật là Bí thư Thứ nhất Lê Duẩn, Đại tướng - Tổng Tư lệnh Võ Nguyên Giáp, Đại tướng Văn Tiến Dũng - Tư lệnh Chiến dịch Hồ Chí Minh...
Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa xuân năm 1975, mà đỉnh cao là Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử toàn thắng, kết thúc cuộc trường chinh kháng chiến đầy gian khổ, mất mát, hy sinh mà hào hùng của dân tộc ta. Thắng lợi vĩ đại này là bước phát triển vượt bậc của nghệ thuật quân sự độc đáo về tạo thời, lập thế và chớp thời cơ, giành thắng lợi trọn vẹn trong sự nghiệp chống ngoại xâm giải phóng dân tộc. Từ đây 'Non sông thu về một mối, Bắc Nam sum họp một nhà', như khát vọng muôn đời của Nhân dân ta, trong suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước.
Ngày 30/4/1975, ta tổng công kích vào nội thành, đánh chiếm các mục tiêu chiến lược đã định. Chiến dịch Hồ Chí Minh toàn thắng. Sài Gòn và phần lớn các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long được giải phóng.
Đại thắng mùa Xuân 1975 đã đi vào lịch sử dân tộc Việt Nam như một dấu son chói lọi, một trong những sự kiện quan trọng, có tầm vóc và ý nghĩa to lớn trong lịch sử thế giới thế kỷ 20; đồng thời để lại nhiều bài học vô cùng quý báu đối với công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc (BVTQ) Việt Nam xã hội chủ nghĩa (XHCN), trong đó có bài học về xây dựng quyết tâm chiến lược.
Trong toàn bộ tiến trình cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975, từ khi kế hoạch bắt đầu khởi xướng ở 'Tổng hành dinh' cho đến ngày toàn thắng là kết quả hợp thành của nhiều nhân tố, trong đó có vai trò quan trọng của Đại tướng, Tổng Tư lệnh Võ Nguyên Giáp.
Trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975, trải qua các chiến dịch quy mô lớn nối tiếp nhau, phối hợp với hoạt động nổi dậy của quần chúng, quân và dân ta đã phát huy sức mạnh tổng hợp, giáng đòn quyết chiến chiến lược cuối cùng, kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Thắng lợi đó là kết quả tổng hợp của nhiều nhân tố, song công tác giáo dục chính trị, tư tưởng giữ vai trò quan trọng.
Đại tướng Nguyễn Tân Cương: Đại thắng mùa xuân 1975 - Bài học về xây dựng Quân đội tiến lên hiện đại
Nhân dịp kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, Thông tấn xã Việt Nam trân trọng giới thiệu toàn văn bài viết 'Đại thắng mùa xuân 1975 - Bài học về xây dựng Quân đội tiến lên hiện đại' của Đại tướng Nguyễn Tân Cương, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Thường vụ Quân ủy Trung ương, Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng.
Cách nay 50 năm, vào những ngày tháng 4 lịch sử, dưới sự lãnh đạo đúng đắn, sáng tạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975 với sức mạnh áp đảo về chính trị và quân sự, quân và dân ta đã giành được thắng lợi hoàn toàn, kết thúc 21 năm kháng chiến chống đế quốc Mỹ xâm lược.
Ngày 29/4/1975, ta giải phóng đảo Trường Sa, tổng tiến công trên toàn mặt trận Sài Gòn-Gia Định. Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương chỉ thị tiếp tục tiến công vào Sài Gòn với khí thế hùng mạnh nhất.
Thực hiện mệnh lệnh của bộ tư lệnh chiến dịch, đêm 29, rạng sáng 30/4/1975, các binh đoàn chủ lực trên từng hướng đồng loạt tiến công vào nội đô, đánh chiếm các mục tiêu then chốt của chiến dịch.
Đại thắng mùa Xuân 1975 là một trong những chiến công hiển hách nhất trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc ta, đưa đất nước bước vào kỷ nguyên độc lập, tự do, thống nhất và quá độ lên chủ nghĩa xã hội; là kết quả tổng hợp của nhiều nhân tố, để lại nhiều bài học kinh nghiệm có giá trị sâu sắc đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc (BVTQ) Việt Nam hiện nay, trong đó có bài học về xây dựng Quân đội tiến lên hiện đại, thể hiện trên các nội dung sau:
Việc lần đầu tiên có một tỉnh ở miền Nam được hoàn toàn giải phóng đã củng cố vững chắc quyết tâm giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.
Trong những ngày tháng Tư lịch sử, tại căn nhà nhỏ cuối đường Dương Văn An, phường Xuân Phú, TP Huế, không khí như trầm lắng lại trong sự xúc động và tự hào để nghe những câu chuyện góp phần làm nên chiến thắng lịch sử.
Cách đây tròn nửa thế kỷ, ngày 6/1/1975, lá cờ giải phóng tung bay trên bầu trời thị xã Phước Long, đánh dấu mốc son lịch sử mở đầu cho mùa xuân đại thắng của dân tộc Việt Nam.
Sau thắng lợi của chiến dịch Tây Nguyên và chiến dịch Huế - Đà Nẵng, ngày 4/4/1975, Quân ủy Trung ương giao cho Khu 5 và lực lượng hải quân tiến công giải phóng các đảo thuộc quần đảo Trường Sa.
Chiến dịch Hồ Chí Minh mở màn vào ngày, tháng, năm nào?
Cách đây 50 năm, từ ngày 27 đến 30/4/1975, cuộc tiến công của quân và dân tỉnh Thủ Dầu Một diễn ra ồ ạt. Chào mừng Đại lễ 30/4, TP. Thủ Dầu Một (tỉnh Bình Dương ) đang tổ chức nhiều hoạt động nổi bật, ôn lại truyền thống cách mạng hào hùng.
Dũng cảm trong chiến đấu, kiên cường trong bom đạn, lập nhiều chiến công hiển hách, ngày 17/9/1967 miền Nam mở Đại hội quyết thắng giặc Mỹ xâm lược, quân dân Củ Chi được Ủy ban Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam vinh danh là 'Đất thép thành đồng' và được tặng 'Huân chương thành đồng'. Qua 20 năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước, quân dân Củ Chi đã tạo nên 'dáng đứng' bất diệt của mình trong vô vàn phương thức đánh giặc rất sáng tạo, xuất phát từ tư tưởng tiến công cách mạng: 'Nắm chặt thắt lưng Mỹ mà đánh'.
Ngày 28/4/1975, Bộ Chính trị gửi điện nhiệt liệt khen ngợi toàn thể các đơn vị lập được những chiến công lớn trong những ngày qua. Tổng công kích đợt 2 Chiến dịch Hồ Chí Minh bắt đầu.
Ngày 28/4/1975, các lực lượng của ta đã phá vỡ các khu phòng thủ vòng ngoài của địch, cắt đứt Đường 4, tăng cường vây ép Sài Gòn trên các hướng; bao vây, ngăn chặn không cho các sư đoàn chủ lực của địch co cụm về vùng ven nội thành.
Sau Chiến thắng Xuân Lộc, cục diện chiến trường miền Nam có sự chuyển biến nhanh chóng, hình thành một thế trận mới, quân và dân ta đã sẵn sàng thực hiện chiến dịch quyết chiến chiến lược lịch sử giải phóng Sài Gòn-Gia Định. Thời cơ chiến lược đã đến, đêm 21-4, Bộ chỉ huy chiến dịch giao nhiệm vụ cho Tư lệnh Quân đoàn 4: Đánh chiếm Trảng Bom, Biên Hòa, tiến vào Sài Gòn theo trục Đường 1.
Ngày 30/4/1975, Quân đội Nhân dân Việt Nam mở đợt tiến công cuối cùng, tiến thẳng vào trung tâm Sài Gòn, đánh chiếm Dinh Độc Lập, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.
Ngày 27/4/1975, thị xã Bà Rịa hoàn toàn giải phóng, tiếp đó là nhiều địa bàn quan trọng được giải phóng.
Ngày 27/4/1975, ta giải phóng đảo Nam Yết, thị xã Bà Rịa và toàn tỉnh Phước Tuy. Chiến dịch Hồ Chí Minh phát triển giành nhiều thắng lợi.
50 năm đã trôi qua, nhưng thời khắc hòa bình đầu tiên vẫn luôn vẹn nguyên trong ký ức của những người lính có mặt sớm nhất tại Dinh Độc Lập được chứng kiến giờ phút lịch sử.
Khi giải phóng Sài Gòn rồi thì tất cả các lực lượng của ta có nhiệm vụ tiếp quản Sài Gòn phải bảo đảm toàn bộ các khu vực được phân công, bảo vệ tài sản của nhân dân, không để xảy ra tình trạng tàn phá, hôi của.
Bà Rịa - Vũng Tàu án ngữ đường biển duy nhất vào Sài Gòn, hơn 80% hàng viện trợ của Mỹ được chuyển qua cửa ngõ này. Bà Rịa - Vũng Tàu được Mỹ - Ngụy xây dựng thành một căn cứ quân sự lớn, một trung tâm huấn luyện và hậu cứ, dịch vụ cho cuộc chiến tranh xâm lược. Sau khi Phan Rang, Phan Thiết, Xuân Lộc thất thủ, Bà Rịa - Vũng Tàu trở thành cái túi chứa tàn quân Ngụy từ các nơi đổ về.
Đại thắng mùa xuân 1975 là một trong những dấu mốc lịch sử vĩ đại nhất trong hành trình dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam. Đây là chiến thắng của chính nghĩa, khát vọng hòa bình và bản lĩnh, trí tuệ Việt Nam trong thời đại Hồ Chí Minh.