Theo Đại tá, PGS.TS Nguyễn Văn Sáu - Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và Lịch sử quốc phòng Việt Nam, trong những ngày tháng Tư lịch sử 50 năm trước, cùng với 5 cánh quân tiến về Sài Gòn, một cánh quân đặc biệt khác đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ tiến công giải phóng quần đảo Trường Sa.
Nhân dịp kỷ niệm 50 năm Ngày giải phóng quần đảo Trường Sa, Báogiới thiệu những hình ảnh ghi lại thời khắc lịch sử của Trường Sa và những đổi thay nơi huyện đảo sau 50 năm giải phóng.
Cách đây tròn 50 năm, trong khí thế hào hùng của cuộc Tổng tiến công mùa Xuân năm 1975, cùng với các mũi tiến công trên đất liền, một 'cánh quân thứ sáu' từ Đà Nẵng âm thầm rẽ sóng ra khơi, thực hiện nhiệm vụ đặc biệt: giải phóng các đảo ở quần đảo Trường Sa. Trường Sa hôm nay không chỉ là biểu tượng chủ quyền, mà còn là điểm tựa tinh thần, là minh chứng cho sức sống bền bỉ, kiên cường của Tổ quốc giữa biển khơi.
Chiến công giải phóng quần đảo Trường Sa có ý nghĩa to lớn, khẳng định tư duy, tầm nhìn chiến lược của Đảng về toàn vẹn lãnh thổ, đặt nền tảng cho sự nghiệp bảo vệ chủ quyền biển, đảo Việt Nam.
Ngày 29/4/1975, trong khí thế hào hùng của Chiến dịch Hồ Chí Minh, Quân chủng Hải quân cùng lực lượng phối hợp của Quân khu 5 đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ giải phóng quần đảo Trường Sa.
Trường Sa được giải phóng trước một ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng là chiến công xuất sắc của Quân chủng Hải quân.
Tháng Tư này biển hiền hòa dịu êm. Tháng 4/1975, biển dậy sóng. Các chiến sĩ Hải quân đã phối hợp chiến đấu thần tốc giải phóng quần đảo Trường Sa vào ngày 29/4/1975, góp phần vào thắng lợi trọn vẹn, vĩ đại của dân tộc để non sông thu về một mối. Sau 50 giải phóng, Trường Sa hôm nay mang một diện mạo mới.
50 năm trước, cùng với những mũi tiến công thần tốc tiến vào Sài Gòn, giải phóng miền nam có một cánh quân đặc biệt lặng lẽ vượt sóng ra khơi, làm nên chiến công thầm lặng nhưng vô cùng to lớn: Giải phóng quần đảo Trường Sa, khẳng định chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc.
Sau thắng lợi của chiến dịch Tây Nguyên và chiến dịch Huế-Đà Nẵng, ngày 4/4/1975, Quân ủy Trung ương giao cho Khu 5 và lực lượng hải quân tiến công giải phóng các đảo thuộc quần đảo Trường Sa. Từ ngày 14-29/4/1975, toàn bộ các đảo trên được giải phóng. Chiến công này có ý nghĩa to lớn, khẳng định tư duy, tầm nhìn chiến lược của Đảng về toàn vẹn lãnh thổ, đặt nền tảng cho sự nghiệp bảo vệ chủ quyền biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc.
Quân chủng Hải quân ra đời trong những năm tháng chiến tranh chia cắt (7/5/1955), vừa xây dựng, vừa chiến đấu, trưởng thành nhanh chóng, đóng góp to lớn vào sự nghiệp giải phóng dân tộc và bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo. Trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Quân chủng Hải quân đã phối hợp các lực lượng lập nên nhiều chiến công hiển hách. Một trong những chiến công tiêu biểu, xuất sắc có ý nghĩa chiến lược của Quân chủng Hải quân là đã phối hợp tiến công giải phóng quần đảo Trường Sa trong đại thắng mùa Xuân 1975, góp phần giải phóng miền nam, thống nhất đất nước.
Gần 100 cựu chiến binh hội ngộ kỷ niệm 50 năm ngày giải phóng và chốt giữ quần đảo Trường Sa, tỉnh Khánh Hòa.
Tháng 3/1975, sau chiến thắng Buôn Ma Thuột, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã kiến nghị với Bộ Chính trị: 'Vừa chuẩn bị cho trận quyết chiến chiến lược cuối cùng, vừa tiến hành giải phóng các đảo và quần đảo do quân ngụy đang chiếm giữ'. Kiến nghị này được Bộ Chính trị chấp thuận và ghi vào Nghị quyết ngày 25/3/1975. Hai tuần sau ngày Đà Nẵng giải phóng (29/3/1975), theo lệnh của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, một biên đội tàu cá giả dạng (tàu không số) do Đại tá Phạm Duy Tam làm Biên đội trưởng cấp tốc từ Hải Phòng vào căn cứ Hải quân của quân đội chính quyền cũ để lại cạnh cảng Tiên Sa (Đà Nẵng), để làm nhiệm vụ đánh chiếm Trường Sa. Đây là mũi tiến công trên hướng biển do các tàu không số Đoàn 125 phối hợp với lực lượng đặc công nước và Sư đoàn Bộ binh 2, Quân khu 5.
Ngày 25/3/1975, sau chiến thắng Buôn Ma Thuột, Quân ủy Trung ương kiến nghị và được Bộ Chính trị thống nhất 'vừa chuẩn bị trận quyết chiến cuối cùng, vừa tiến hành giải phóng các đảo và quần đảo quân ngụy đang chiếm giữ'.