Từ ngày 19-21.10, Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam phối hợp với Sở VHTTDL Bắc Ninh tổ chức lớp tập huấn, truyền dạy bảo tồn, phát huy nghệ thuật trình diễn di sản dân ca, dân vũ các dân tộc Tày, Nùng, nhằm bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống gắn với phát triển du lịch trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh.
Trong lĩnh vực di sản văn hóa phi vật thể, những cống hiến lặng thầm của các nghệ nhân chính là chiếc cầu nối bền chặt giữa truyền thống và hiện tại, giữa quá khứ và tương lai. Mỗi nghệ nhân như một 'ngọn lửa' bền bỉ gìn giữ mạch nguồn dân tộc. Nhờ vậy, nhiều di sản được bảo tồn và tỏa sáng.
Kỳ 4: Thúc đẩy ba trụ cột bứt phá du lịch phát triển
Lễ hội Then Kin Pang là nét văn hóa dân gian độc đáo trong đời sống tâm linh của cộng đồng dân tộc Thái trắng ở xã Phong Thổ, Lai Châu.
Dự án 6, Chương trình MTQG 1719 không chỉ giữ gìn, bảo tồn những giá trị truyền thống văn hóa, mà còn đặt trọng tâm vào việc trao cơ hội để đồng bào các DTTS trở thành chủ thể trong việc phát huy văn hóa, gắn liền với sinh kế và du lịch cộng đồng.
Đến thăm Câu lạc bộ (CLB) hát Then, đàn Tính xã Thái Sơn đúng dịp CLB đang tập luyện các tiết mục văn nghệ chuẩn bị cho Đại hội đại biểu MTTQ xã, chúng tôi được thưởng thức những điệu hát Then mượt mà ca ngợi quê hương, đất nước. Bằng tình yêu với điệu Then, đàn Tính, mỗi thành viên trong CLB đang tích cực gìn giữ và lan tỏa văn hóa dân tộc Tày trong cộng đồng.
Sở VHTTDL tỉnh Lạng Sơn vừa phối hợp với UBND xã Đồng Đăng, tỉnh Lạng Sơn tổ chức lớp truyền dạy và ra mắt CLB sinh hoạt văn hóa dân gian dân tộc Tày, Nùng tại các thôn trên địa bàn xã Đồng Đăng, nhằm bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống gắn với phát triển du lịch.
Bằng tình yêu với tiếng Tính, câu Then, anh Hoàng Khắc Sẽ, xã Lâm Thượng đã dành nhiều tâm huyết để giữ gìn nét văn hóa của đồng bào dân tộc Tày.
Trong bức tranh đa sắc màu văn hóa của 20 dân tộc ở Lai Châu, dân tộc Thái có dân cư đông nhất (chiếm trên 31% dân số toàn tỉnh); có lịch sử lâu đời với kho tàng phong tục, tập quán, lễ hội, trang phục, văn nghệ, ẩm thực, trò chơi dân gian phong phú. Chính vì vậy, đồng bào người Thái luôn tự hào và nâng cao ý thức, trách nhiệm bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trước những biến đổi của đời sống hiện đại.
Tối 9.10, trong khuôn khổ các hoạt động kỷ niệm 130 năm thành lập tỉnh Sơn La, Sở VHTTDL Sơn La đã tổ chức bế mạc Liên hoan nghệ thuật Xòe Thái tỉnh Sơn La lần thứ II, năm 2025 với các hoạt động diễn ra sôi nổi mang đậm bản sắc văn hóa truyền thống dân tộc Thái, thu hút đông đảo người dân và du khách.
Tối 9/10, tại Sân ao cá Bác Hồ, Quảng trường Tây Bắc, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã bế mạc Liên hoan nghệ thuật Xòe Thái tỉnh Sơn La lần thứ II, năm 2025. Dự bế mạc có lãnh đạo các sở, ngành; nghệ nhân, diễn viên các đoàn múa trên địa bàn tỉnh và đông đảo nhân dân, du khách.
Ngày 8 và 9/10, tại Quảng trường Tây Bắc, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã tổ chức liên hoan nghệ thuật xòe Thái tỉnh Sơn La lần thứ 2. Tham dự, có 13 đoàn với hàng trăm diễn viên, nghệ nhân đến từ các xã, phường câu lạc bộ trên địa bàn tỉnh Sơn La.
Ẩn mình giữa núi rừng xanh ngút ngàn của xã Bằng Lang, tỉnh Tuyên Quang, Thôn Khun hiện lên như nét chấm phá tinh tế trên bức tranh miền sơn cước. Con đường vào bản uốn lượn theo sườn núi, khi vắt qua con suối trong veo róc rách, lúc lại men theo những thửa ruộng bậc thang trải dài như dải lụa mềm ôm ấp lấy bản làng. Vào mùa lúa non, thung lũng khoác màu xanh mướt, tươi non như sức sống mới. Khi lúa chín, sắc vàng óng ánh hòa trong ánh nắng chiều, tạo nên bức tranh huyền ảo khiến bất kỳ ai cũng phải dừng chân ngắm nhìn.
Nằm trong các chuỗi hoạt động chào mừng Kỷ niệm 130 năm thành lập tỉnh Sơn La (10/10/1895 - 10/10/2025); ngày 8/10, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức Liên hoan Nghệ thuật xòe Thái tỉnh Sơn La lần thứ II, năm 2025.
Giữa nhịp sống hiện đại, khi nhiều giá trị văn hóa truyền thống đứng trước nguy cơ mai một, vẫn có những người trẻ chọn cách gắn bó với lời Then, tiếng tính quê hương. Trong số đó, em Chu Thị Viễn, sinh năm 2005 là một trong những gương mặt tiêu biểu, không chỉ gìn giữ làn điệu Then truyền thống, em còn nỗ lực đưa nghệ thuật hát Then, đàn tính đến gần hơn với mọi người bằng cách tiếp cận mới, sáng tạo và gần gũi.
Ở Trường PTDTNT THPT tỉnh Điện Biên, mỗi học sinh không chỉ học tập văn hóa mà còn mang theo niềm tự hào và trách nhiệm giữ gìn bản sắc dân tộc.
Từ cây đàn Tính gắn bó với tuổi thơ, tân sinh viên Thùng Thị Thủy Tiên mang theo niềm tự hào dân tộc Thái đến giảng đường đại học.
CLB Văn hóa các dân tộc Việt Nam Trường PTDTNT THPT tỉnh Điện Biên đã trở thành nhịp cầu giữ gìn và lan tỏa truyền thống quê hương.
Chiều 3/10 (tức 12/8 âm lịch), tại tượng đài đồng chí Hoàng Văn Thụ (phường Lương Văn Tri), Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức khai mạc lễ hội Háng Pỉnh năm 2025.
CLB Văn hóa các dân tộc Trường THPT DTNT tỉnh Lạng Sơn là nơi nhiều thế hệ học sinh cùng nhau học hỏi, gìn giữ lan tỏa bản sắc truyền thống dân tộc.
Ở những trường học vùng cao Lào Cai, khèn, xòe, đàn tính… không còn là âm vang xa lạ của lễ hội mà đã nhập vào nhịp sống trong trường học - vang lên trong giờ chào cờ, len vào sân chơi, tỏa trong thư viện. Di sản trở thành hơi thở hằng ngày, đó là được mặc, được đánh, được thêu, được kể, để mỗi lớp học không chỉ dạy chữ mà còn giữ hồn quê.
Giữa lưng chừng núi thuộc thôn Phiêng Đén, xã Quảng Bạch, tiếng khèn Mông vang lên trầm bổng như kể lại câu chuyện mùa xuân, bao phiên chợ tình, những mối duyên dang dở. Người thổi khèn là ông Chảo Phái Lừ - một 'nghệ nhân không bằng cấp', nhưng có thể chơi nhiều loại nhạc cụ dân tộc và đặc biệt, ông còn tự tay chế tác khèn, sáo, đàn môi… từ tre, nứa, gỗ rừng.
Tại Tuyên Quang, đội ngũ các nghệ nhân và thành viên các câu lạc bộ (CLB) bảo tồn văn hóa chính là những hạt nhân kiên trì, thầm lặng 'giữ lửa', truyền dạy, đưa giá trị văn hóa dân tộc thẩm thấu vào đời sống đương đại, góp phần xây dựng Tuyên Quang trở thành điểm đến du lịch văn hóa hấp dẫn.
Sau hợp nhất, Lào Cai trở thành nơi hội tụ của trên 30 nhóm, ngành dân tộc, tạo nên một bức tranh văn hóa vô cùng phong phú và độc đáo. Những con số: 4 di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, 56 di sản quốc gia và gần 100 lễ hội, nghi lễ đặc sắc đã minh chứng cho sự giàu có về văn hóa của một tỉnh biên giới. Mỗi di sản không chỉ nuôi dưỡng đời sống tinh thần cộng đồng mà còn khẳng định bản sắc riêng của từng dân tộc, trở thành nền tảng và động lực cho sự phát triển xã hội.
Từ các tỉnh phía Bắc vào định cư, người dân tộc Tày, Nùng đã mang theo điệu hát then, đàn tính vào vùng đất mới, trở thành một trong những nét văn hóa đặc sắc trong cộng đồng dân tộc tại xã Lương Sơn, tỉnh Lâm Đồng.
Tại Trường THPT Đồng Đăng (Lạng Sơn), học sinh có cơ hội trở thành người chủ động truyền tải nội dung và lan tỏa giá trị truyền thống dân tộc.
Khi những thanh âm điện tử và các thể loại âm nhạc mới mẻ đang lấn át dần, vẫn còn đó một không gian lắng đọng miền non nước, nơi tiếng đàn tính và làn điệu Then ngân vang. Những lớp học đàn tính, hát Then được duy trì ở địa phương không chỉ đơn thuần là nơi truyền dạy kỹ năng nghệ thuật, mà còn là hành trình gìn giữ, lan tỏa giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Tày, Nùng nơi đây.
Trên vùng đất Nam Đà, tỉnh Lâm Đồng, dưới mái nhà đồng bào Tày, Nùng, cây đàn tính được treo trang trọng như một phần không thể thiếu của đời sống. Tiếng đàn tính vang lên, mộc mạc mà ngân nga như nhắc đến những câu chuyện thấm đậm hồn quê.
Tại tỉnh Lai Châu, nơi có hơn 20 dân tộc cùng sinh sống, kho tàng dân ca, dân vũ là sợi dây gắn kết cộng đồng, đồng thời là 'hồn cốt' của núi rừng Tây Bắc. Nhiều xã, bản không chỉ lớp người cao tuổi mà thế hệ trẻ đang trở thành hạt nhân giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, để những làn điệu dân ca, dân vũ mãi ngân vang trên rẻo cao.
Sau thành công từ show diễn 'Vũ điệu dưới trăng' năm 2023 trong chuỗi kỷ niệm 120 năm Du lịch Sa Pa, trong 2 ngày (7 - 8 tháng 11), công chúng sẽ tiếp tục được thưởng thức hai chương trình nghệ thuật đặc biệt: 'Thiêng' (ngày 7/11) và 'Vũ điệu dưới trăng' (ngày 8/11) tại Sân Quần – phường Sa Pa, Lào Cai.
Tối 22-9, tại Quảng trường Võ Nguyên Giáp (phường Phan Đình Phùng) và sân khấu ngoài trời Phố đi bộ Sông Cầu (phường Bắc Kạn) diễn ra buổi tổng duyệt chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng thành công Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030.
Du lịch cộng đồng đang trở thành một trong những hướng phát triển bền vững tại tỉnh. Với lợi thế về cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ, hệ sinh thái phong phú và đặc biệt là nền văn hóa đa dạng của hơn 95% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, người dân Cao Bằng đã và đang phát huy tốt vai trò giữ gìn bản sắc văn hóa kết hợp với làm du lịch, thu hút sự quan tâm của du khách trong và ngoài nước.
Các cấp, ngành tỉnh Lâm Đồng đã và đang triển khai hiệu quả Nghị quyết số 33-NQ/TW, ngày 9/6/2014 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI, coi văn hóa là nguồn lực nội sinh, nền tảng tinh thần, góp phần tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
Chiều cuối tháng 8, tại Hội trường Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam (Thái Nguyên), những tiếng đàn tính ngân nga, những lời Then dìu dặt đã đưa khán giả vào một không gian vừa linh thiêng, vừa gần gũi. 'Sắc Then Việt Bắc' không chỉ là một chương trình nghệ thuật, mà còn là ngày hội của những trái tim chung nhịp đập với di sản.
Nhiều năm qua tiếng đàn Tính và làn điệu Then của người Tày không chỉ được giữ gìn trong đời sống cộng đồng, mà còn được gắn kết với phát triển kinh tế và du lịch trải nghiệm. Sự gắn kết ấy đang mở ra hướng đi mới cho nhiều địa phương trong việc giữ gìn sắc dân tộc và tạo sinh kế cho người dân.
Nhiều năm qua, nghệ nhân ưu tú Lương Thiêm Phú (86 tuổi) ở xã Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh ngày ngày cần mẫn bên những cây đàn tính và những lớp học hát Then, truyền lại niềm tự hào văn hóa Tày cho thế hệ trẻ.
Bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống là cách để nhiều cộng đồng dân tộc gìn giữ cội nguồn, nuôi dưỡng bản sắc trong đời sống hiện đại. Với đồng bào Tày ở xã Văn Chấn, điệu múa Then, tiếng đàn tính, nét đặc sắc văn hóa truyền thống vốn gắn bó với ký ức của cha ông được hồi sinh, gìn giữ trong sinh hoạt của Câu lạc bộ múa Then Tày thôn Thác Vác. Từ những điệu múa ấy, tình yêu văn hóa Tày ngày càng được lan tỏa, hun đúc niềm tự hào, gắn kết cộng đồng.
Lào Cai không chỉ nổi tiếng với cảnh sắc thiên nhiên hùng vĩ mà còn là nơi lưu giữ những giá trị văn hóa dân gian đặc sắc của các dân tộc thiểu số.
Tại Triển lãm thành tựu đất nước 80 năm, gian trưng bày của tỉnh Cao Bằng không chỉ tái hiện vùng đất cội nguồn cách mạng mà còn mang đến những thanh âm đặc trưng của núi rừng Đông Bắc qua nghệ thuật hát Then, đàn tính - di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại được UNESCO công nhận.
Nhằm đáp ứng cầu tham quan, vui chơi giải trí của du khách trong đợt Triển lãm thành tựu đất nước '80 năm Hành trình Độc lập - Tự do - Hạnh phúc', tại Trung tâm Hội chợ Triển lãm quốc gia (Đông Anh, Hà Nội), các đơn vị, các đoàn văn hóa, nghệ thuật đã tổ chức nhiều hoạt động văn hóa – nghệ thuật sôi động.
Trong giai đoạn 2021 – 2025, ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Cao Bằng đã tạo nên nhiều dấu ấn quan trọng. Từ việc bảo tồn di sản, phát huy bản sắc văn hóa, đến phát triển du lịch cộng đồng, nâng tầm thể thao thành tích cao và thể thao quần chúng, các phong trào thi đua yêu nước đã trở thành động lực mạnh mẽ.
Đến với Triển lãm thành tựu đất nước '80 năm Hành trình Độc lập - Tự do - Hạnh phúc', khu vực trưng bày 12 ngành công nghiệp văn hóa có sức hút đặc biệt với công chúng. 'Bức tranh' về 12 ngành công nghiệp văn hóa hiện lên rực rỡ như một dòng chảy sáng tạo bất tận.
Từ cội nguồn cách mạng, nơi Bác Hồ trở về Tổ quốc sau hành trình đằng đẵng mấy chục năm tìm đường cứu nước, Cao Bằng đã trải qua chặng đường 80 năm phát triển đầy gian khổ mà vinh quang, khẳng định vị thế về kinh tế, văn hóa, du lịch và thương mại biên giới của vùng Đông Bắc.
Không chỉ là nghi lễ tín ngưỡng Then là kết tinh của nghệ thuật dân gian đặc sắc, sợi dây thiêng liêng kết nối con người với tổ tiên, đất trời.
Nhận thức rõ giá trị của di sản phi vật thể và tiềm năng phát triển du lịch văn hóa, tỉnh quan tâm đẩy mạnh thực hiện Dự án 6 Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số (DTTS) gắn với phát triển du lịch thuộc Chương trình Mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2030; giai đoạn 1 (2021 - 2025).
Hát Then, đàn Tính là một loại hình dân ca truyền thống mang bản sắc của dân tộc Tày, Nùng. Ở xã Nghĩa Phương (Bắc Ninh), Câu lạc bộ hát Then, đàn Tính của xã được thành lập cách đây 10 năm. Qua đó góp phần bảo tồn nét văn hóa đẹp của dân tộc.