Tháng Năm về, mang theo cái nắng vàng óng ả đổ dài trên những con đường, đánh thức tiếng ve sầu râm ran trong vòm lá. Giữa không gian đậm đặc hơi thở của mùa hè ấy, có một mùi hương thật dịu, thật thanh tao nhưng lại có sức lan tỏa diệu kỳ: Đó là hương sen. Trong tâm thức của mỗi người dân Việt Nam, tháng Năm không chỉ là khúc giao mùa của thiên nhiên, mà còn là tháng của lòng biết ơn, tháng để chúng ta cùng hướng về một đóa sen đẹp nhất đời: Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Điểm nhấn của Đại lễ Phật đản năm nay là 'Hành trình trải nghiệm' gồm 15 hoạt động chính kết hợp giữa nghi lễ Phật giáo truyền thống với các chương trình văn hóa, nghệ thuật và an sinh xã hội dành cho cộng đồng.
Trong đời sống của người Cơ Tu, rừng không đơn thuần là không gian sinh tồn, mà là một thực thể sống, có linh hồn, có sự che chở và trừng phạt. Từ bao đời nay, những cánh rừng trải dài trên dãy Trường Sơn đã nuôi dưỡng từng thế hệ người Cơ Tu lớn lên, gắn bó như máu thịt. Chính vì thế, cộng đồng người Cơ Tu vẫn bền bỉ gìn giữ một nghi lễ thiêng liêng, đó là Lễ hội khai năm tạ ơn rừng. Không chỉ là sinh hoạt tín ngưỡng, lễ hội còn là 'bản cam kết văn hóa' giữa con người với thiên nhiên, là cách cộng đồng người Cơ Tu nhắc nhớ nhau rằng, giữ rừng chính là giữ nguồn sống, giữ căn cốt văn hóa của dân tộc mình.
NSGN - Khi hành thiền là chúng ta đang cố gắng rèn luyện một kỹ năng. Kỹ năng đầu tiên là sự tập trung để tâm trí ở lại với một đối tượng - như hơi thở.
Trong tâm thức của một cô gái đã đi qua đôi mươi mùa lá rụng, nắng là một người bạn cũ, một người dẫn đường tận tụy luôn biết cách đánh thức những ngăn kéo ký ức đã phủ bụi thời gian, kéo tôi trở về với những ngày xưa cũ, cái thời mà nỗi buồn chỉ nhẹ như một chiếc lá và niềm vui thì lấp lánh như những viên bi thủy tinh dưới mặt trời.
Có những vùng đất không chỉ được nhận diện bằng địa danh trên bản đồ, mà còn bằng lớp lớp ký ức được cộng đồng gìn giữ qua lời kể, nén hương, mùa lễ hội và những dấu tích còn hiện diện trong đời sống hôm nay. Bãi Nguyệt Bàn, xã Cao Đức, tỉnh Bắc Ninh là một vùng đất hấp dẫn du khách.
Ru cảnh thực chất không chỉ là triển lãm về cảnh quan tự nhiên. Nó là một cuộc đối thoại nội cảm giữa con người với thiên nhiên - nơi người họa sĩ vừa mang lòng yêu thương, ngưỡng vọng trước vẻ đẹp của đất trời, vừa mang theo nỗi xót xa trước những mất mát đang diễn ra từng ngày. Và từ chính đôi bờ của thương-xót này, một ước vọng về sự hồi sinh của tự nhiên âm thầm ánh lên trong tranh, như những vảy vàng lặn sâu trong bề mặt mênh mang của lụa.
Với xã Triệu Lộc, 'văn hóa làng' vẫn luôn được coi là cốt lõi, là nơi lưu giữ hồn cốt quê hương, hồn cốt dân tộc. Trong đó, di tích kiến trúc nghệ thuật cấp tỉnh đình làng Sơn, từ lâu đã trở thành không gian sinh hoạt văn hóa cộng đồng, nơi hun đúc đời sống tinh thần của người dân nơi đây.
Có những tên làng là ký ức của bao thế hệ, là dấu chỉ văn hóa, niềm tự hào của một vùng đất đã thành thương hiệu trong tâm thức người Việt và bạn bè quốc tế.
Truyền thống Tây Tạng kể rằng, chính tại nơi đây, Demchok đã nhiếp phục các vị thần cổ đại mang tâm sân hận, chuyển hóa họ thành những hộ pháp bảo vệ chính pháp.
Hình ảnh lũy tre xanh trong tâm thức người Việt luôn là biểu tượng của làng quê thanh bình và sức sống dẻo dai. Thế nhưng, ít ai biết rằng, những chiếc lá tre dân dã rơi đầy quanh nhà cũng là một vị thuốc quý đã được sử dụng suốt hàng ngàn năm qua.
Gần 6 thập kỷ đã trôi qua nhưng trong tâm thức cựu chiến binh, Anh hùng LLVT nhân dân Nguyễn Hữu Quyền (sinh năm 1943, quê ở xã Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ), trận đánh ngày 7-7-1968 và giây phút cắm lá cờ trên điểm cao 689 trong Chiến dịch Đường 9-Khe Sanh vẫn luôn sống động, như một phần không thể phai mờ trong cuộc đời ông.
Thông qua phân tích cấu trúc Giới - Định - Tuệ trong Kinh Subha, có thể thấy rằng giáo lý vô ngã là kết quả của một tiến trình tu tập có điều kiện. Hành vi, tâm thức và thân tâm đều mang tính duyên sinh.
Có những địa danh tồn tại như một phần của lịch sử. Nhưng cũng có những nơi mà lịch sử dường như vẫn còn thở trong từng tấc đất. Chiến thắng Điện Biên Phủ thuộc về vế thứ hai. Ở đó, quá khứ không chỉ là những gì đã qua, mà còn là một nguồn năng lượng văn hóa chưa được khai mở hết.
Hôm nay, ngày 7/5/2026, cả nước hướng về kỷ niệm 72 năm Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ, âm vang của một bản hùng ca vẫn còn ngân vọng trong tâm thức dân tộc Việt Nam. Đó không chỉ là chiến thắng 'lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu', mà còn là biểu tượng sáng ngời của tinh thần đoàn kết, ý chí quật cường và sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Bí ẩn giấc mơ Hoàng hậu Ma Da và cũng là khởi đầu của một bậc vĩ nhân và thông điệp từ tâm thức.
'Thành hoàng (chữ Hán: 城隍) làng', hay còn gọi là 'Thần hoàng làng'. Vị thần này dù có hay không có họ tên & lai lịch, dù xuất thân bất kỳ từ tầng lớp nào, thì cũng là chủ tể trên cõi thiêng của làng và đều mang tính chất chung là hộ quốc tỳ dân (hộ nước giúp dân) ở ngay địa phương đó.
Chủ trương sắp xếp thôn, tổ dân phố theo Nghị quyết số 105/NQ-CP ban hành Chương trình hành động thực hiện Kết luận số 210-KL/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục xây dựng, hoàn thiện tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị trong thời gian tới, đang được triển khai rộng rãi tại nhiều địa phương.
Việc chuẩn hóa tên gọi các đơn vị cư dân dưới cấp xã thành 'thôn' trong văn bản hành chính đang gợi lên nhiều băn khoăn về nguy cơ phai nhạt bản sắc. Nhưng nhìn từ chiều sâu lịch sử và sức sống cộng đồng, có thể thấy hành chính chỉ là lớp vỏ quản trị, còn văn hóa mới là dòng chảy bền bỉ, khó có thể bị thay thế bởi những định danh trên giấy tờ.
Một trong những minh chứng sống động cho mối quan hệ giữa làng và nước là ngôn ngữ ứng xử trong tình huống khẩn cấp. Người phương Tây kêu: 'Oh my God!' (Lạy Chúa tôi!), trong khi người Việt lại thốt lên: 'Ối làng nước ơi!' – một lời kêu cứu không hướng lên siêu nhiên mà hướng về cộng đồng – về làng – về nước, trở thành điểm tự tinh thần.
Điều quan trọng nhất vẫn là tâm thức. Mọi hành động, nếu khởi lên từ nội tâm an tịnh, ly dục ly ác, thì đều là chủng tử của bồ đề. Đó mới là pháp hành cao nhất và khó nhất trên con đường cầu đạo giải thoát.
Những ngày cuối tháng Tư, khi cả nước hướng về Ngày Giải phóng miền Nam thống nhất đất nước, không khí tự hào lại lan tỏa trong từng con phố, từng góc nhỏ đời sống. Nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ mốc son 1975, nhưng hào khí của một thời 'lửa đạn' vẫn đang âm thầm chảy trong tâm thức dân tộc, trở thành nguồn động lực tinh thần mạnh mẽ cho thế hệ trẻ hôm nay.
51 năm đã trôi qua (30/4/1975 – 30/4/2026) kể từ Đại thắng mùa Xuân năm 1975, nhưng những âm vang của Chiến dịch Hồ Chí Minh vẫn không chỉ dừng lại ở ký ức lịch sử, mà đã lắng sâu thành một lớp trầm tích văn hóa đặc biệt trong tâm thức dân tộc Việt Nam. Đó là bản hùng ca của ý chí độc lập, của tinh thần đại đoàn kết, và trên hết, là biểu tượng kết tinh rực rỡ của trí tuệ Việt Nam trong lịch sử vẻ vang đấu tranh chống ngoại xâm, thống nhất đất nước
Giữ được sự bình tĩnh trước những khác biệt, vì thế, không chỉ là một lựa chọn ứng xử, mà còn là điều kiện cần để những cuộc trao đổi văn hóa thực sự mang lại ý nghĩa.
Văn hóa Việt Nam hạt nhân cơ bản là văn hóa làng xã. Làng được gắn kết với nhau bằng huyết thống dòng họ, những hương ước, tín ngưỡng riêng biệt bền vững. Trong chiều dài phát triển của dân tộc, rất nhiều lần làng bị sáp nhập theo sự điều chỉnh hành chính. Sáp nhập là để tinh gọn, song phía sau ấy chính là những xáo trộn thầm lặng trong tâm thức người dân.
Theo chuyên gia, nguyên nhân sâu xa khiến câu hát của Cẩm Ly, Hòa Minzy bị chỉ trích xuất phát từ sự va chạm trực tiếp với một mã văn hóa bám rễ sâu bền trong tâm thức người Việt.
Đền Thần Nông (xã Thạch Hà, Hà Tĩnh) được công nhận là di tích lịch sử – văn hóa cấp tỉnh góp phần bảo tồn di sản và phát huy bản sắc địa phương.
Theo chuyên gia hình ảnh 'Lúa chín cao nhưng chẳng hề cúi đầu' đẹp trong mắt tác giả về mặt ý chí, nhưng lạc lõng và sai bản chất trong tâm thức của người yêu, hiểu văn hóa Việt.
Mỗi độ tháng ba âm lịch, khi dòng người hành hương về Đền Hùng (tỉnh Phú Thọ) dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng, một mạch nguồn thiêng liêng lại được đánh thức trong tâm thức người Việt.
Nhân dịp Giỗ Tổ Hùng Vương, khi hàng triệu người dân cùng hướng về cội nguồn, ý nghĩa của việc gìn giữ và phát huy các giá trị di sản, trong đó có tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương, càng được nhấn mạnh. Đây không chỉ là nét đẹp văn hóa mà còn là nguồn lực quan trọng góp phần phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Đã từ rất lâu, trong đời sống dân gian Việt Nam lưu truyền một câu ca phổ biến: 'Dù ai đi ngược, về xuôi/Nhớ ngày Giỗ Tổ mồng mười tháng ba'. Mồng mười tháng ba (Âm lịch) chính là ngày đại lễ của dân tộc ta-Giỗ Quốc Tổ Hùng Vương. Đền Hùng hiện tại nằm ở xã Hy Cương, tỉnh Phú Thọ. Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương đã hình thành và trường tồn, lan tỏa sâu rộng trong cả nước qua hàng ngàn năm, được tổ chức UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.
Ngay từ sáng sớm, người dân từ khắp nơi đổ về Công viên Lịch sử Văn hóa Dân tộc TP Hồ Chí Minh để tham dự Lễ Giỗ tổ Hùng Vương tại Đền tưởng niệm các Vua Hùng…
Vùng đất Tổ Phú Thọ từ lâu giữ vị trí đặc biệt trong tâm thức người Việt. Truyền thống tri ân Tiên Tổ không chỉ bồi đắp đạo lý 'Uống nước nhớ nguồn' mà còn hun đúc sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc.
Các nhà lịch sử, khảo cổ học đã và đang dày công nghiên cứu nhằm khẳng định Hùng Vương là tổ tiên xa xưa của trăm họ con Lạc, cháu Hồng. Dù hiện thực hay huyền thoại thì muôn triệu trái tim người Việt cũng hướng về Đền Hùng Nghĩa Lĩnh bằng tâm thức ngưỡng vọng linh thiêng.
Từ ngàn đời nay, Đền Hùng được coi là cội nguồn của dân tộc Việt. Với những người con mang trong mình dòng máu Lạc Việt, cứ đến ngày Giỗ Tổ Hùng Vương lại tề tựu về đây để dâng hương, tỏ lòng tôn kính đối với Tổ tiên.
Hôm nay, Giỗ Tổ Hùng Vương. Trải qua hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước của cha ông ta, trong tâm thức mỗi người dân đất Việt, tình đoàn kết 'như cây một cội, như con một nhà' đã trở nên thiêng liêng, trở thành truyền thống quý báu của dân tộc.
Trong tâm thức của người Việt, tín ngưỡng thờ cúng Quốc Tổ Hùng Vương là biểu hiện cao nhất của tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên. Đây không chỉ là một tập quán văn hóa lâu đời mà còn là sợi dây thiêng liêng kết nối quá khứ với hiện tại, gắn kết cộng đồng dân tộc trong một ý niệm chung về cội nguồn: 'Con người có tổ, có tông/ Như cây có cội, như sông có nguồn'.
Trong tâm thức của mỗi người dân Việt, ngày mồng 10 tháng 3 âm lịch hàng năm không chỉ đơn thuần là một ngày lễ, mà đã trở thành 'điểm hẹn' tâm linh thiêng liêng nhất, nơi dòng máu Lạc Hồng cùng tìm về với cội rễ. Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương không chỉ là sự chiêm bái các bậc tiền nhân có công khai phá, mà còn là sợi dây kết nối giữa quá khứ, hiện tại và tương lai.
Có những ngày trong năm không chỉ được đánh dấu bằng thời gian, mà còn được ghi nhớ bằng cảm xúc. Với người Việt, mùng 10 tháng Ba âm lịch - ngày Giỗ Tổ Hùng Vương - là một ngày như thế. Dù ở bất cứ đâu, trong lòng mỗi người dường như đều có một lời nhắc rất khẽ: hãy nhớ về cội nguồn.
Trong tâm thức người Việt, 'vị thế nhà giáo' vốn là một hằng số bất biến của sự kính trọng. Tuy nhiên, nhìn thẳng vào thực tế, vị thế ấy đang bị thử thách gay gắt trước làn sóng chuyển dịch nhân lực và áp lực của thời đại số.