Lãnh đạo tỉnh yêu cầu việc sắp xếp phải bảo đảm đúng quy định, tiến độ, quy mô theo yêu cầu của Trung ương; đồng thời xây dựng phương án sắp xếp người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố.
Chỉ thị số 21 của Thủ tướng Chính phủ về đẩy mạnh sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với các địa phương trong bối cảnh bộ máy hành chính cơ sở tiếp tục được tinh gọn. Đây là chủ trương đúng đắn, phù hợp yêu cầu phát triển và xu hướng quản trị hiện đại, góp phần giảm đầu mối, tiết kiệm nguồn lực, tạo thêm dư địa cho phát triển kinh tế - xã hội.
Hà Nội sẽ chính thức áp dụng quy định mới về tổ chức và hoạt động của thôn, tổ dân phố từ ngày 1/7/2026. Nếu nhìn thuần túy dưới góc độ hành chính, đây là một cuộc sắp xếp lại bộ máy tại cấp cơ sở ở Hà Nội nhằm tinh gọn đầu mối, giảm số lượng đơn vị từ 5.467 xuống còn khoảng 2.755 thôn, tổ dân phố, giảm 2.712 thôn, tổ dân phố.
Nghị quyết 105/NQ-CP ngày 8-4-2026 của Chính phủ đặt ra yêu cầu Bộ Nội vụ hoàn thiện quy định, hướng dẫn và theo dõi việc sắp xếp thôn, tổ dân phố, cùng đội ngũ người hoạt động không chuyên trách ở cơ sở cho phù hợp với tình hình mới. Đó là một yêu cầu đúng và cần thiết trong tiến trình tiếp tục hoàn thiện tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị. Nhưng với Việt Nam, thôn, xóm, làng, tổ dân phố không chỉ là đơn vị cư trú hay mắt xích quản lý. Đó còn là không gian ký ức, không gian văn hóa, nơi lắng đọng phong tục, nghề nghiệp, tín ngưỡng, lối sống và bản sắc cộng đồng. Vì thế, sắp xếp thế nào để tinh gọn mà không làm phai nhạt hồn cốt văn hóa là câu hỏi rất cần được đặt ra từ đầu.
Trong tiến trình sắp xếp lại thôn, tổ dân phố trên phạm vi cả nước hiện nay, câu chuyện tưởng như chỉ thuộc về quản trị hành chính lại đang gợi mở một vấn đề lớn hơn: Có nên trả lại tên gọi 'Làng' thay cho 'Thôn' ở khu vực nông thôn Việt Nam ? Đây không chỉ là lựa chọn ngôn từ, mà thực chất là lựa chọn cách ứng xử với ký ức văn hóa và nền tảng tinh thần của cộng đồng người Việt.
Việc sắp xếp thôn, tổ dân phố theo Kết luận 27-KL/TW được kỳ vọng sẽ tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả quản lý ở cơ sở và tạo động lực phát triển mới. Tuy nhiên, phía sau câu chuyện hành chính không chỉ là việc nhập địa giới hay giảm đầu mối, mà còn là bài toán giữ gìn 'hồn làng' – nơi lưu giữ ký ức, bản sắc và sức mạnh cộng đồng của người Việt suốt hàng nghìn năm lịch sử.
Những ngày gần đây, chuyện về việc sáp nhập thôn, tổ dân phố ở Hà Nội, trong đó có nguy cơ cái tên 'làng Vòng' nổi tiếng hàng nghìn năm tuổi sẽ dần biến mất khỏi hệ thống hành chính, đã khiến dư luận đặc biệt quan tâm.
Chủ trương sắp xếp thôn, tổ dân phố theo Nghị quyết số 105/NQ-CP ban hành Chương trình hành động thực hiện Kết luận số 210-KL/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục xây dựng, hoàn thiện tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị trong thời gian tới, đang được triển khai rộng rãi tại nhiều địa phương.