Mỹ vừa có một nước đi không ngờ khi bí mật đàm phán để trang bị tàu ngầm hạt nhân cho Australia, trong khuôn khổ Hiệp định Đối tác tăng cường an ninh ba bên (AUKUS).
Dù Trung Quốc thể hiện thiện chí hội nhập, nhiều chuyên gia cảnh báo nước này không dễ đáp ứng các yêu cầu của CPTPP, đồng thời thuyết phục hai thành viên là Canada và Australia.
Australia không mấy hứng thú với đề xuất xin gia nhập CPTPP của Trung Quốc, trong khi Canada, Mexico, Chile và Peru có thể hào hứng với động thái này.
Mỹ sẽ dỡ bỏ các hạn chế đi lại liên quan tới Covid-19, cho phép những người đã được tiêm chủng đầy đủ từ Anh và EU tới nước này từ tháng 11, chính quyền Biden cho biết ngày 20/9.
Quan hệ giữa các đồng minh chủ chốt trong NATO bị rạn nứt nghiêm trọng sau khi Australia quyết định hủy hợp đồng thế kỷ trị giá hơn 56 tỷ USD mua tàu ngầm của Pháp để tham gia dự án phát triển tàu ngầm chung với Mỹ và Anh. Paris gọi quyết định của Canbera là 'cách hành xử không phải giữa các đồng minh' và cảnh báo về những hậu quả nặng nề và nghiêm trọng.
Hôm 20-9, phát biểu trên đài phát thanh Pháp RTL, Đại sứ Pháp tại Mỹ - ông Philippe Etienne cho rằng việc phá vỡ hợp đồng tàu ngầm Pháp-Úc vào tuần trước là một bất ngờ đối với Paris.
Việc Washington thông báo thành lập cơ chế an ninh 3 bên Mỹ-Australia-Anh (AUKUS) đã làm bùng nổ cuộc khủng hoảng ngoại giao giữa Mỹ-Pháp, Australia-Pháp nói riêng và giữa liên minh xuyên Đại Tây Dương nói chung.
Hiệp định Đối tác tăng cường an ninh ba bên giữa Australia, Anh và Mỹ (AUKUS) có phiên âm khá thú vị (ô kis)-'Hôn nhau cái nào', đến mức Tổng thống Mỹ Joe Biden cũng cảm thấy thích thú khi phát âm tên liên minh mới trong bài diễn văn đánh dấu sự ra đời của AUKUS ngày 16/9.
Pháp đã đưa ra phản ứng cứng rắn chưa từng có, cảnh báo Mỹ, Anh, Australia và cả NATO sẽ gặp phải hậu quả nghiêm trọng sau khi 'cướp' của Paris hợp đồng đóng tàu ngầm trị giá cực lớn.
Bộ Ngoại giao Triều Tiên hôm 20/9 cho rằng, khối liên minh của Mỹ ở châu Á - Thái Bình Dương cùng thỏa thuận tàu ngầm hạt nhân gần đây giữa Mỹ và Australia có thể kích hoạt 'cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân' trong khu vực.
Thỏa thuận liên minh an ninh Ấn Độ - Thái Bình Dương mới giữa Mỹ, Anh và Australia, mang tên AUKUS, trong đó Canberra sẽ nhận được công nghệ và năng lực tự sản xuất tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân của Mỹ, đang khiến Pháp nổi giận.
Ngày 20/9, Bộ trưởng Thương mại Australia Dan Teehan cho biết, ông sẽ tìm kiếm một cuộc hội đàm với người đồng cấp Pháp để xoa dịu căng thẳng liên quan tới quyết định của Canberra hủy thỏa thuận tàu ngầm trị giá 40 tỷ USD với tập đoàn Naval Group của Pháp.
Thủ tướng Anh Boris Johnson đã tìm cách hàn gắn quan hệ với Pháp trong bối cảnh Paris phản ứng dữ dội về thỏa thuận AUKUS của ba nước Mỹ - Anh - Úc.
Trả lời tờ Politico, Bộ trưởng các vấn đề EU của Pháp Clement Beaune cho biết, Liên minh châu Âu (EU) khó có thể tiếp tục đàm phán về một thỏa thuận thương mại tự do (FTA) với Australia, vì lòng tin đã bị suy giảm sau khi Canberra rút khỏi thỏa thuận tàu ngầm.
Việc Australia hủy hợp đồng mua tàu ngầm của Pháp trị giá hàng chục tỉ USD sau khi thỏa thuận hợp tác an ninh ba bên Mỹ-Anh-Australia (AUKUS) chính thức ra đời khiến quan hệ giữa Canberra và Paris leo thang căng thẳng.
Bộ trưởng Thương mại Australia cho hay sẽ tìm kiếm cuộc gặp với người đồng cấp Pháp vào tháng 10 nhằm xoa dịu căng thẳng liên quan vụ Australia hủy thỏa thuận tàu ngầm trị giá 40 tỷ USD với Pháp.
'Rất khó, nếu không muốn nói là không thể', 'Trung Quốc không phải là lựa chọn duy nhất để CPTPP mở rộng vị thế'... là những nhận định của các chuyên gia khi đánh giá về triển vọng gia nhập Hiệp định này của Bắc Kinh.
Triều Tiên đã chỉ trích quyết định của Mỹ cung cấp tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân cho Australia và cảnh báo về các biện pháp đối phó chưa xác định nếu họ thấy thỏa thuận ảnh hưởng đến an ninh của Triều Tiên.
Thủ tướng Úc Scott Morrison hôm nay lên đường sang Mỹ để dự hội nghị thượng đỉnh của nhóm 'Bộ tứ' trong bối cảnh Úc đang bị chỉ trích gay gắt về quyết định từ bỏ thỏa thuận tàu ngầm với Pháp.
Các thông tin chi tiết về liên minh AUKUS (Úc, Anh, Mỹ) đã được thảo luận tại hội nghị thượng đỉnh G7 hồi tháng Sáu ở Cornwall (Anh), nhưng Tổng thống Pháp Emmanuel Macron 'không hay biết gì', tờ Telegraph đưa tin.
ABC News hôm 19/9 dẫn lời Thủ tướng Australia Scott Morrison cho biết, ông hoàn toàn thấu hiểu sự thất vọng của Pháp, nhưng khẳng định còn một điều còn quan trọng hơn cả mà ông không được phép đánh đổi.
Hiệp định mới giữa Mỹ, Anh và Australia (AUKUS) được xem là chiến thắng đầu tiên của Anh, và là bước đầu đưa nước này trở lại vị thế toàn cầu kể từ khi rời khỏi Liên minh châu Âu.
Vật liệu chế tạo đặc biệt, thiết kế khí động học độc đáo kết hợp với động cơ phản lực nước giúp tàu ngầm hạt nhân lớp Virginia trở thành 'sát thủ dưới đại dương'. Loại tàu ngầm này có thể được Mỹ chia sẻ công nghệ cho Australia sau khi thành lập liên minh AUKUS.
Bộ Ngoại giao Triều Tiên ngày 20/9 nói rằng khối liên minh của Mỹ ở châu Á-Thái Bình Dương cùng với thỏa thuận tàu ngầm của họ với Australia có thể kích hoạt 'chạy đua hạt nhân'.