Lỗi tại ai?

Vậy là sau những tuyên bố cảnh báo, sau những giằng co, Mỹ và Nga cuối cùng đã “kết liễu” Hiệp ước Các lực lượng hạt nhân tầm trung (INF) - một hiệp ước kiểm soát vũ khí thời Chiến tranh Lạnh.

Trong tuyên bố vào ngày 2-8, Washington khẳng định họ đã chính thức từ bỏ hiệp ước này và đổ lỗi cho phía Moscow với cáo buộc Nga cố ý vi phạm hiệp ước kiểm soát vũ khí thời kỳ Chiến tranh Lạnh này. Họ nói rằng trong nhiều năm, Moscow đã phát triển và bảo vệ các vũ khí vi phạm hiệp ước và đe dọa Washington và các đồng minh, đặc biệt là ở Châu Âu. Phát biểu trong hội nghị AMM-52 diễn ra tại Bangkok, Thái Lan, ông Pompeo khẳng định: “Việc Mỹ rút khỏi hiệp ước có hiệu lực từ ngày hôm nay. Nga là bên duy nhất phải chịu trách nhiệm cho sự chấm hết của hiệp ước”.

Tuy nhiên, ngay sau đó, Nga cũng ra thông báo chính thức chấm dứt INF và cáo buộc lỗi cho Mỹ. Bộ Ngoại giao Nga nêu rõ: “Ngày 2-8, với sự khởi đầu từ phía Mỹ, hiệp ước giữa Liên Xô (trước đây) và Mỹ về việc loại bỏ tên lửa tầm ngắn và tầm trung... đã chấm dứt”.

Việc Washington và Moscow từ bỏ hiệp ước INF mà hai bên đã ký dưới thời Tổng thống Ronald Reagan và nhà lãnh đạo Liên Xô Mikhail Gorbachev vào năm 1987, làm dấy lên lo ngại về một cuộc chạy đua vũ trang mới. Bởi giờ đây, Mỹ có thể tự do phát triển các hệ thống vũ khí đã bị cấm trước đây. Washington đang lên kế hoạch thử vũ khí như vậy trong vài tuần tới. Ngân sách Lầu Năm Góc hiện tại bao gồm 48 triệu USD cho nghiên cứu về các phản ứng quân sự tiềm năng đối với các hành vi vi phạm hiệp ước INF của Nga, nhưng các lựa chọn không bao gồm tên lửa hạt nhân.

Vì vậy, trong một tuyên bố ngày 2-8, Nga kêu gọi Mỹ tạm ngừng triển khai các tên lửa hạt nhân tầm trung, khi mà Washington chính thức rút khỏi INF. Hãng thông tấn TASS dẫn lời Thứ trưởng Ngoại giao Sergei Ryabkov nêu rõ: “Chúng tôi đã đề nghị Mỹ và các nước thành viên Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) xem xét tạm ngừng triển khai các tên lửa tầm trung. Lệnh tạm ngừng này sẽ tương đương với điều đã được Tổng thống Nga Vladimir Putin tuyên bố, theo đó nếu Mỹ không triển khai thiết bị này tại một số vùng nhất định, Nga cũng sẽ không thực hiện điều đó”.

Ông Ryabkov cũng hoài nghi những cam kết của NATO về việc không triển khai tên lửa hạt nhân tại Châu Âu.