'Cuồng tàu' ở Nhật

“Cuồng tàu” đã trở thành đặc sản độc đáo của riêng nước Nhật. Ảnh: Japan Times

Người Nhật vẫn tự hào, sau hoa anh đào và sushi, đặc trưng của đất nước mặt trời mọc chính là đường sắt. Cho nên nước Nhật có một thế hệ những người trẻ “cuồng tàu”.

Ngành đường sắt của Nhật ra đời từ những năm 1872. Cho đến nay, hệ thống đường sắt của quốc gia này đã được mệnh danh là tốt nhất thế giới, với một mạng lưới rộng khắp, vận chuyển 12 tỷ lượt hành khách mỗi năm. Người Nhật sử dụng đường sắt và họ tự hào không một ai bị đường sắt bỏ rơi. Đi tàu là một phần không thể thiếu để điểm tô và trở nên bất biến trong cuộc sống hàng ngày của người Nhật. Người Nhật có nhiều cách “cuồng tàu”.

Có những người lăn xả chụp hình những con tàu lúc đến và rời ga (gọi là Tori-Tetsu). Có những người chỉ thích tận hưởng khung cảnh và những cử động rung lắc tinh tế của con tàu trong lúc ngồi tựa lưng vào ghế và nhìn bâng quơ qua cửa sổ (Nori-Tetsu).

Có những người thích đọc các tài liệu liên quan đến tàu và thường có trí nhớ siêu phàm, nhớ từng chi tiết các trạm tàu trên cả nước (Yomi-Tetsu). Lại có những người ghi nhớ chính xác từng hương vị thức ăn được bán trên tàu hoặc tại các nhà ga (Ekiben-Tetsu). Hay những người phát cuồng với các kiến trúc tàu (Sharyo-Tetsu).

Nhưng nghề chơi cũng lắm công phu, nhất lại là những người chế ra dòng “nhạc tàu” cuồng nhiệt, đê mê bằng cách ghi âm, phối hợp lại những âm thanh quá đỗi bình thường trên con tàu và tại nhà ga. Họ được gọi là những Oto-Tetsu.

Họ biết rằng, ngoài tính thẩm mỹ, mùi vị và hơi ấm không thay đổi, tàu ở Nhật còn có những âm thanh gợi nhớ cả đời, dù người Nhật có đi đâu, về đâu. Những giai điệu khi tàu khởi hành, những thông báo hối thúc lên tàu, những âm thanh của cửa tàu, phanh và của sự chuyển động. Âm thanh gatan - gatan quen thuộc của cỗ xe trên đường ray, với người Nhật như một bài hát ru cơ khí.

Từ những giai điệu rời rạc này, những fan cuồng đường sắt đã tạo ra những bài nhạc, những giai điệu quyến rũ đến lạ tai. Họ chụp ảnh, quay phim về các tuyến đường, chuyến tàu, nhà ga rồi phối hợp với các âm thanh đôi khi còn gây sự khó chịu để tạo ra những thước nhạc phim của những chuyến tàu yêu thương. Họ ghi âm, chế tác và lắng nghe chúng mỗi ngày.

Chia sẻ với báo Japan Times, Ik Ikhihi - một trong những nhà sáng tạo “nhạc tàu” đang được yêu chuộng hiện nay, cho biết quá trình ghi âm và chụp hình để tạo video là tất cả vật liệu mấu chốt của những cha đẻ oto-tetsu. Họ đã tạo ra một dòng nhạc chứa đầy sự phấn khích của những người đang có một tình yêu mãnh liệt những con tàu.

Ikameshi là người “cuồng tàu” từ năm lên 5 tuổi, hiện có trụ sở ở chế nhạc Hakodate. Anh đã tạo ra “âm nhạc tàu” nhờ vào thuật toán Google. Trong khi đó, Shirakaba - một học sinh trung học, đam mê âm thanh cơ học của tàu hơn là thông báo của nhà ga mỗi khi vào sân ga. Họ cùng với nhiều oto-tetsu khác thường gặp gỡ và ghi hình cảnh vật, thu âm các chuyến tàu, trao đổi các kiến thức về đường sắt, trao đổi về tình yêu mãnh liệt về tàu, nỗi đam mê theo dõi các chuyến tàu…

Mặc cho thế sự xoay vần và thử thách liên tục ập đến, người Nhật vẫn gặt hái được rất nhiều thành công trong ngành đường sắt. Học giả Fukuzawa Yukichi (người đã viết Thoát Á luận) nhận định: “Những chuyến tàu Nhật Bản vẫn sẽ trở thành phương tiện kết nối đất nước này với các quốc gia khác trên thế giới, trở thành phương tiện trao đổi văn minh phương Đông và phương Tây”.