Cần ngừng bắn khẩn cấp

Bình luận quốc tế

Mặc dù hai bên khẳng định nỗ lực đàm phán nhằm hạ nhiệt căng thẳng, song chiến sự ác liệt cùng việc triển khai lực lượng của cả hai phía gây lo ngại về khả năng leo thang xung đột ở Syria.

Khu vực Idlib, tây bắc Syria, liên tục chứng kiến các cuộc giao tranh dữ dội gây nhiều thương vong, trong đó cao trào là cuộc không kích của quân đội Thổ Nhĩ Kỳ khiến 16 binh sĩ Syria bị chết. Ðây là hành động của Ankara nhằm trả đũa cho vụ 33 binh sĩ Thổ Nhĩ Kỳ chết mà Ankara cáo buộc do bị quân Chính phủ Syria được Nga hậu thuẫn tiến công. Trong khi đó, Bộ Quốc phòng Nga chỉ trích Thổ Nhĩ Kỳ vi phạm thỏa thuận hòa bình Sochi về vùng giảm căng thẳng Idlib khi Ankara hỗ trợ các nhóm vũ trang, trong đó có các tổ chức khủng bố, bằng việc nã pháo và sử dụng máy bay không người lái tiến công quân Chính phủ Syria. Moscow còn cáo buộc các chuyên gia quân sự Thổ Nhĩ Kỳ tại vùng Idlib đã sử dụng tên lửa vác vai để bắn vào các máy bay của quân đội Nga và Syria, buộc họ phải có biện pháp đáp trả bằng cách ném bom vào các vị trí của phiến quân được Ankara hậu thuẫn.

Ðể chuẩn bị cho "kịch bản" leo thang chiến tranh tại Idlib, Nga điều tàu chiến trang bị tên lửa hành trình tới vùng biển ngoài khơi Syria. Phó Chủ tịch thứ nhất Ủy ban Ðối ngoại thuộc Thượng viện Nga V.Dzhabarov cảnh báo, bất kỳ chiến dịch quân sự tổng lực nào của Thổ Nhĩ Kỳ ở Idlib sẽ tạo "kết cục tồi tệ cho chính Ankara". Trong khi đó, theo đề nghị của Thổ Nhĩ Kỳ, đại sứ các nước thành viên NATO đã nhóm họp khẩn nhằm tiến hành tham vấn về diễn biến hiện nay tại Syria. Cuộc họp được tổ chức theo Ðiều 4 của Hiệp ước thành lập NATO, theo đó cho phép bất cứ thành viên nào trong liên minh yêu cầu tham vấn nếu họ cảm thấy tính toàn vẹn lãnh thổ, độc lập về chính trị hay an ninh bị đe dọa. Mỹ cũng cho biết đang cân nhắc các lựa chọn để hỗ trợ Thổ Nhĩ Kỳ, trong đó có chia sẻ thông tin và trang thiết bị. Các động thái này cho thấy, Ankara muốn đồng minh NATO chuẩn bị phương án sẵn sàng can thiệp trong trường hợp diễn biến trên thực địa ở Syria xấu đi và không có lợi cho Thổ Nhĩ Kỳ.

Lo ngại gia tăng căng thẳng ở Syria, các nước ủy viên Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (LHQ) đã tiến hành phiên họp khẩn về tình hình chiến sự tại Idlib. Trong tháng 2 vừa qua, Hội đồng Bảo an phải nhóm họp sáu lần để thảo luận biện pháp nhằm giảm căng thẳng tại Syria. Phần lớn các nước ủy viên, đại diện châu Mỹ, châu Phi, châu Á và châu Âu, đều kêu gọi một lệnh ngừng bắn khẩn cấp tại quốc gia Trung Ðông này. Tổng Thư ký LHQ A.Guterres nhận định, cuộc xung đột tại Syria đang dần thay đổi về bản chất và chiến sự leo thang trong những ngày qua là hết sức nguy hiểm.

Là hai quốc gia đóng vai trò quan trọng trong việc tìm giải pháp cho cuộc khủng hoảng Syria, Nga và Thổ Nhĩ Kỳ đang hướng tới giải quyết bất đồng nhằm đạt được lệnh ngừng bắn ở Idlib. Một phái đoàn đàm phán cấp cao của Nga đã có mặt ở Ankara để thương lượng nhằm đạt một giải pháp với Thổ Nhĩ Kỳ, với trọng tâm là giảm căng thẳng trên thực địa trong khi tiếp tục cuộc chiến chống khủng bố. Phía Thổ Nhĩ Kỳ cũng nhấn mạnh cần ngăn chặn một thảm họa nhân đạo tiềm tàng và làn sóng di cư quy mô lớn từ Idlib, trong bối cảnh có những thông tin về việc Ankara gần đây "mở cửa" cho người di cư vào châu Âu. Ðộng thái này được cho là một trong những biện pháp gây áp lực mà Ankara tiến hành nhằm kêu gọi sự ủng hộ đối với các chiến dịch quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ ở Syria.

Lực lượng Chính phủ Syria tiếp tục mở chiến dịch nhằm vào các cứ điểm, tuyến đường tiếp viện và hệ thống công sự của phiến quân nằm ở khu ngoại ô thị trấn chiến lược Saraqeb tại tây bắc Syria. Các phần tử khủng bố ở khu vực này được cho là đang nhận sự hỗ trợ quân sự trực tiếp từ Thổ Nhĩ Kỳ. Damascus cáo buộc Ankara đã cung cấp cho phiến quân nhiều loại đạn pháo, rốc-két và thiết bị bay không người lái, thậm chí "sát cánh" cùng phiến quân Tác-phi-ri trong cuộc tiến công nhằm vào lực lượng Syria.

Cộng đồng quốc tế theo dõi sát những diễn biến "nóng bỏng" trên mặt trận Idlib và kêu gọi các bên kiềm chế, tiến hành đàm phán nhằm đạt được lệnh ngừng bắn ở Syria. Tuy nhiên, cả Nga và Thổ Nhĩ Kỳ được cho là đang thận trọng cân nhắc từng nước cờ trên "bàn cờ Syria", đồng thời tiếp tục có động thái "nắn gân" nhau nhằm giành lợi thế tại Idlib. "Ðiểm nóng" Idlib khó có thể hạ nhiệt khi các bên liên quan tiếp tục tìm cách bảo vệ lợi ích đầy toan tính ở Syria.