Kể từ ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập tờ Báo Thanh niên khai mở nền báo chí cách mạng Việt Nam, trăm năm đã trôi qua. Một thế kỷ rất dài với một đời người, nhưng một thế kỷ không dài với một ngành nghề và càng không dài với một lịch sử dân tộc. Sứ mệnh của nghề báo và trách nhiệm của nhà báo lại có thêm một cột mốc để suy tư.
Ở nhiều nước, có những người làm báo cộng đồng bằng tình thần tự nguyện và tình yêu không điều kiện để hỗ trợ, gìn giữ dòng chảy thông tin, văn hóa và bản sắc Việt nơi xứ người.
Nếu báo chí là vũ khí sắc bén, nhà báo là chiến sĩ xung kích thì những tờ báo cách mạng được xuất bản từ trong nhà tù, trại giam đế quốc trước năm 1945 đã là vũ khí đấu tranh đầy hiệu quả của các chiến sĩ yêu nước và cách mạng bị tù đày; tuyên truyền đường lối của Đảng; động viên anh em tù nhân chính trị giữ vững niềm tin, ý chí, sức mạnh đấu tranh.
Cách đây 25 năm, trong lần đầu ra mắt chú Trưởng phòng Chính trị - xã hội của một tờ báo Đảng, chú hỏi tôi viết được lĩnh vực nào, tôi không ngần ngại trả lời ngay: 'Cháu viết được xây dựng Đảng'. Chú nhìn tôi và không nói gì!
>>> Bài 1: Ra đi vì nghĩa lớn
Tôi đã 'cắm' vào nghề này cũng ngót nghét hơn 30 năm 'chính thống', trải qua 4 tờ báo. Chính thống ở đây là làm báo có ký hợp đồng, còn trước đó là cộng tác viên.
Trong bối cảnh truyền thông toàn cầu đang loay hoay tìm lời giải cho bài toán tài chính, sự linh hoạt trong mô hình doanh thu – từ độc giả tự nguyện ủng hộ, đăng ký dài hạn, quảng cáo, podcast..., là chìa khóa để các tờ báo lớn tồn tại và phát triển.
Từ trước và sau Cách mạng Tháng Tám 1945, Báo Cứu Quốc đã đồng hành cùng các tờ báo quan trọng như Cờ Giải phóng, Sự thật, và sau này là báo Nhân Dân (từ 1951) cùng báo Quân đội nhân dân (từ 1950), góp phần tạo nên sự phong phú và thống nhất của hệ thống truyền thông cách mạng lúc bấy giờ.
Tròn một thế kỷ ra đời và phát triển, báo chí cách mạng Việt Nam luôn sát cánh, đồng hành cùng dân tộc qua từng bước ngoặt lịch sử. Để rồi, trong kỷ nguyên đất nước vươn mình, với truyền thống vẻ vang, báo chí sẽ tiếp tục khẳng định vị thế 'người thư ký trung thành của thời đại', để truyền tải thông điệp mạnh mẽ về một Việt Nam tự cường, thịnh vượng!
Nối tiếp truyền thống lịch sử hào hùng của Báo Cứu Quốc - Giải Phóng, báo Ðại đoàn kết ngày nay đã và đang nỗ lực không ngừng, trở thành tờ báo được độc giả tin yêu và đón nhận. Nhân dịp kỷ niệm 100 năm Báo chí Cách mạng Việt Nam, nhiều cán bộ Mặt trận, các chuyên gia, nhà khoa học và bạn đọc trong ngoài nước đã chia sẻ cảm xúc về tờ báo.
Với đặc thù của tỉnh công nghiệp phát triển hàng đầu cả nước, Đồng Nai từng có Báo Lao động Đồng Nai (LĐĐN) phục vụ nhu cầu thông tin của lực lượng lớn lao động từ khắp các tỉnh, thành về đây lập nghiệp.
Từng là một nghề kiếm được thu nhập ổn định, những sạp báo 'già' bây giờ chỉ còn là nơi vương lại hoài niệm của một thời kỳ rực rỡ. Trong nhịp sống hiện đại, khi báo in đứng trước làn sóng số hóa, việc 'tái sinh' sạp báo đòi hỏi tư duy sáng tạo, ứng dụng công nghệ và chiến lược truyền thông cộng đồng để giữ lại một phần hồn cốt của văn hóa đọc giữa thời đại số.
Suốt ba mươi năm bôn ba bốn bể năm châu tìm đường cứu nước (1911-1941), lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã trải qua rất nhiều công việc, trong đó có hoạt động trong lĩnh vực báo chí. Không chỉ đơn thuần là người viết báo mà Bác còn là người tổ chức, sáng lập nhiều tờ báo và trực tiếp định hướng cho tờ báo ấy. Báo chí đối với Nguyễn Ái Quốc là công cụ truyền bá, là vũ khí đấu tranh, giác ngộ quần chúng, là khẩu hiệu kêu gọi hành động…
Trong dòng chảy 100 năm Báo chí cách mạng Việt Nam (21-6-1925/21-6-2-2025), thương hiệu báo chí An ninh Thủ đô của Công an Hà Nội đã trải qua 5 thập kỷ và có vị trí riêng biệt, vững vàng trong lòng bạn đọc Thủ đô và cả nước. Để có dấu ấn riêng của tờ báo thuộc lực lượng Công an Thủ đô, những chiến sĩ Công an làm báo An ninh Thủ đô luôn có kim chỉ nam trong hành động - đó là độ nhanh, nhạy chính xác từ thông tin mang theo hơi thở cuộc sống và những hoạt động xã hội nhân ái, nghĩa tình, san sẻ yêu thương với người dân trên khắp mọi miền đất nước.
Tròn một thế kỷ đồng hành cùng dân tộc, báo chí cách mạng Việt Nam đã viết nên những trang sử vàng, góp phần làm nên thắng lợi của các cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc, bảo vệ Tổ quốc và xây dựng đất nước.
Nền báo chí cách mạng Việt Nam kỷ niệm mốc son 100 năm với nhiều dấu ấn. Trong hành trình ấy, Chủ tịch Hồ Chí Minh - người thầy vĩ đại đã khai sinh, dìu dắt nền báo chí cách mạng, để lại các quan điểm làm báo và trở thành những bài học lớn cho thế hệ các nhà báo, phóng viên thêm sáng tâm, vững bút, giỏi nghề, góp phần xây dựng nền báo chí ngày nay thêm chuyên nghiệp, nhân văn và hiện đại.
Theo ông Lê Quốc Minh, nếu báo chí chính thống bị suy yếu, xã hội sẽ thiếu nơi thẩm định đúng - sai và khi đó, chính doanh nghiệp là bên chịu hệ lụy lâu dài.
Trong thời đại AI (trí tuệ nhân tạo) bùng nổ, SEO báo chí phức tạp hơn. AI có thể hỗ trợ viết bài SEO, thực hiện tối ưu SEO nhưng cũng chính điều này đã khiến Google đưa ra cảnh báo về lạm dụng nội dung quy mô lớn và việc tạo ra các nội dung kém giá trị.
Bảo tàng Báo chí Việt Nam không chỉ là nơi trưng bày các hiện vật quý giá trong lịch sử 100 năm Báo chí Cách mạng Việt Nam mà còn là ghi dấu những ký ức về lịch sử dân tộc trong dòng chảy thời gian...
Kể từ ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập tờ báo Thanh Niên khai sinh nền báo chí cách mạng Việt Nam, thời gian một thế kỷ thăm trầm mưa nắng đã trôi qua.
Với việc sáng lập Báo Thanh Niên - Cơ quan ngôn luận của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, tổ chức tiền thân của Ðảng Cộng sản Việt Nam (ngày 21/6/1925), Hồ Chí Minh không chỉ là người sáng lập nền báo chí cách mạng Việt Nam mà trong cuộc đời cầm bút, Người đã để lại rất nhiều tư tưởng rất sâu sắc, trong đó có tư tưởng về phong cách, đạo đức của người làm báo.
Hồ Chí Minh là Người Thầy của báo chí cách mạng Việt Nam theo nghĩa là người sáng lập tờ báo cách mạng đầu tiên và cũng là người quan tâm đào tạo, rèn luyện đội ngũ cán bộ báo chí. Những bài học làm nghề, những lời căn dặn về nghề báo của Người là bài học quý giá và ý nghĩa cho những người làm báo Việt Nam.
Giữa lòng thành phố Quảng Châu, Trung Quốc, một căn nhà nhỏ khiêm nhường tại số 13 đường Văn Minh Lý (nay là số 248-250 đường Văn Minh) vẫn lặng lẽ kể lại câu chuyện vĩ đại: sự ra đời của tờ báo Thanh Niên - tờ báo cách mạng đầu tiên của Việt Nam, do Nguyễn Ái Quốc sáng lập ngày 21-6-1925. Không chỉ là khởi điểm của báo chí cách mạng, nơi đây còn đánh dấu bước chuẩn bị lý luận, tổ chức đầu tiên cho con đường giành độc lập dân tộc.
Trong hành trình đi tìm đường cứu nước, Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh đã nhận ra báo chí là công cụ quan trọng, cần phải dùng báo chí để lên án thực dân và thức tỉnh đấu tranh.
Trong những cửa hàng tiện lợi nhỏ bé ở thủ đô Seoul (Hàn Quốc) hay Tokyo (Nhật Bản), vài sạp báo vẫn lặng lẽ hiện diện như những kỷ vật của một thời đã qua. Báo in, dù ngày càng ít dần trong nhịp sống hiện đại, vẫn giữ một vị trí riêng, đặc biệt với những người trân trọng cảm giác lật trang giấy mỗi sáng. Trên khắp châu Á, báo in đang dần nhường bước cho công nghệ số, nhưng câu chuyện về nó vẫn chưa khép lại.
Bộ trưởng Dân tộc và Tôn giáo Đào Ngọc Dung lưu ý các cơ quan báo chí của Bộ trở thành diễn đàn cho cộng đồng dân tộc thiểu số, đồng bào có tín ngưỡng, trí thức, kiều bào; góp phần quy tụ sức mạnh toàn dân tộc, tạo ra một Việt Nam đồng lòng, đa sắc.
Bảo tàng Hồ Chí Minh (chi nhánh tại thành phố mang tên Bác) đã trưng bày giới thiệu hơn 100 tài liệu, hiện vật quý giá, gồm hai phần chính: 'Nhà báo Nguyễn Ái Quốc-Hồ Chí Minh' và 'Chủ tịch Hồ Chí Minh - Người sáng lập và rèn luyện báo chí cách mạng Việt Nam.'
Ngày 20/6, Bảo tàng Hồ Chí Minh, chi nhánh TP Hồ Chí Minh đã tổ chức Lễ khai mạc trưng bày chuyên đề 'Chủ tịch Hồ Chí Minh-Người sáng lập Báo chí Cách mạng Việt Nam'.
Với 36 năm bền bỉ gắn bó với nghề, nhà báo Lê Mậu Lâm công tác ở hai tờ báo chính trị hàng đầu của đất nước là Báo Quân đội nhân dân, Báo Nhân Dân.
Sự ra đời của báo Thanh niên ở Quảng Châu đặt nền móng cho báo chí cách mạng Việt Nam - công cụ tuyên truyền sắc bén của Đảng góp phần cùng toàn Đảng-toàn dân-toàn quân làm nên những thắng lợi to lớn.
Kỷ niệm 100 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam (21-6-1925 - 21-6-2025), Bảo tàng Hồ Chí Minh - chi nhánh TPHCM tổ chức trưng bày chuyên đề 'Chủ tịch Hồ Chí Minh - Người sáng lập Báo chí cách mạng Việt Nam', diễn ra từ nay đến ngày 31-8.
Ngày 20/6, Bảo tàng Hồ Chí Minh - Chi nhánh TP Hồ Chí Minh tổ chức khai mạc trưng bày, với chủ đề 'Chủ tịch Hồ Chí Minh - Người sáng lập báo chí cách mạng Việt Nam'.
Sáng 19/6, nhân dịp kỷ niệm 100 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2025), PGS.TS Phạm Ngọc Linh - Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã đến thăm và chúc mừng Báo Tri thức và Cuộc sống.
Ngày 20/6, Thành ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Đà Nẵng tổ chức Lễ kỷ niệm 100 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam và trao Giải Báo chí thành phố Đà Nẵng năm 2024.
Do báo chí phản ánh muôn mặt đời sống xã hội và biết tôi đang công tác tại Báo Đồng Nai, một tờ báo tỉnh bên cạnh rất nhiều tờ báo trung ương, địa phương tên tuổi được bày bán tại các sạp báo trên địa bàn thành phố Biên Hòa, những người sống chung khu nhà trọ với tôi hay nhờ điều này, điều nọ. Bởi trong suy nghĩ của họ, hàng ngày họ đọc báo thấy điều gì nhà báo cũng viết, nói, bình luận, phân tích… rất tinh tế, nên nhà báo việc gì cũng biết, trong khi việc họ nhờ chỉ cỏn con, có thể giúp được.
Báo chí Việt Nam mang trong mình sứ mệnh lịch sử, từ thời sơ khai với số báo quốc ngữ đầu tiên, truyền bá văn hóa, thông tin, kinh tế, cho đến nền báo chí cách mạng anh hùng, vũ khí sắc bén trên mặt trận tư tưởng cách mạng.
Ngày 20/6, Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh phối hợp với Bảo tàng Hồ Chí Minh - Chi nhánh TP Hồ Chí Minh tổ chức trưng bày chuyên đề 'Chủ tịch Hồ Chí Minh, người sáng lập Báo chí Cách mạng Việt Nam'.
Ngày nay, báo chí không chỉ đối mặt với bài toán 'viết hay' hay 'làm nhanh' mà còn phải trả lời được câu hỏi rất thực tế là báo chí sống bằng gì? Nguồn thu của báo chí trong thời đại số đến từ đâu?