Tiến sĩ Đoàn Minh Tâm là nhà phê bình văn học thuộc thế hệ 8X và là 1 trong những gương mặt nổi bật hiện nay. Loạt bài Đi tìm vẻ đẹp văn chương của anh đăng trên ấn phẩm Văn học và tuổi trẻ là những gợi ý giúp các em học sinh có thêm cảm thụ tốt về các tác phẩm văn học đã rất nổi tiếng trong sách giáo khoa nhiều thế hệ.
Đường thôn rơm rạ trải vàng/mà nghe hương đất đồng làng xốn xang /hắt hiu ngọn gió thu sang /thả hồn theo gió mênh mang cuối ngày. (Bài thơ Thu sang của tác giả Nguyễn Văn Trình )
Trong sáng tác thơ, nhạc về Đồng Hới, có rất nhiều tác phẩm hay, lấy nguồn cảm hứng từ sông, biển Nhật Lệ. Có thể kể đến những tác phẩm tiêu biểu như: 'Nhật Lệ trăng huyền thoại', thơ Lý Hoài Xuân, nhạc Hoàng Sông Hương; 'Tình sông Nhật Lệ', thơ Đặng Thị Kim Liên, nhạc Dương Viết Chiến… và gần đây nhất là tác phẩm 'Chiều Nhật Lệ', thơ Phan Đình Tiến, nhạc Lê Đức Trí.
Nhà thơ Phạm Hầu là một trong 46 gương mặt xuất hiện trong công trình nghiên cứu thi ca đặc sắc 'Thi nhân Việt Nam 1932-1941' của Hoài Thanh - Hoài Chân. Đáng tiếc, cuộc đời ngắn ngủi trên dương gian khiến sự nghiệp Phạm Hầu cũng chìm khuất theo năm tháng. Bây giờ, những ai nhớ đến nhà thơ Phạm Hầu vẫn thấy nhiều điều thú vị khi tìm hiểu về ông.
Bài thơ 'Miền sóng nhớ' của tác giả Nguyễn Thu Thảo - một thi phẩm nhẹ nhàng mà da diết, gửi gắm tâm tình của người con xứ Nghệ với mối tình dang dở bên dòng sông Lam. Qua hình ảnh ẩn dụ của dòng sông, bài thơ gợi mở một không gian cảm xúc sâu lắng, phản chiếu tâm trạng của những cuộc chia xa và nỗi nhớ khôn nguôi.
Bài thơ 'Phiên chợ Dào San' của Trương Hữu Thiêm cuốn hút người đọc vì nói lên một cách rất tự nhiên, nét đẹp văn hóa và vẻ đẹp con người Tây Bắc.
'Bờ sông vẫn gió' có thể nói là bài thơ rất giản dị, từ tứ thơ đến cấu trúc bài thơ; mẹ không còn ở trên thế gian nhưng mọi cảnh vật gắn bó với mẹ vẫn còn nguyên đây, xin mẹ một lần trở về, chỉ một lần thôi, rồi mẹ hãy đi ... Vậy thôi, giản dị nhưng không hề đơn giản. Trúc Thông đề cập tới nỗi đau thương lớn nhất của đời người (mẹ mất) không phải chỉ bằng nhịp điệu hay câu chữ uyển chuyển của thể thơ mà ở sự chân thành của tình thơ trong âm điệu buồn thương nhưng ngời sáng lung linh của tình mẫu tử.
Mới đây, một người bạn của ông Hoàng Nam Tiến đã tiết lộ bài thơ cuối cùng ông viết về mẹ với mong muốn được phổ nhạc.
Đến phía Đông Bắc phường Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình, du khách sẽ ngẩn ngơ trước vẻ đẹp kỳ thú của hòn núi đá nghiêng bóng chênh vênh, lặng lẽ soi mình bên bờ ngã ba sông Đáy - sông Vân. Đó là núi Non Nước (núi Dục Thúy), tạo nên vẻ huyền diệu, sơn thuỷ hữu tình của nơi này.
Sau lời bình của nhà báo Viết Dư ở báo Ninh Bình về bài thơ 'Tháng 7 này' của Nguyễn Hồng Vinh, Tòa soạn nhận được một số ý kiến của bạn đọc, nối dài mạch cảm xúc biết ơn các liệt sĩ, thương binh đã hy sinh xương máu để giành lại độc lập, tự do cho Tổ quốc; và hôm nay trên nền tảng ấy, người người, nhà nhà, cộng đồng đang chung sức chung lòng đưa dân tộc ta vào kỷ nguyên mới – kỷ nguyên của cường thịnh, phồn vinh, sánh vai với các nước tiên tiến trên thế giới.
Hầu như người Việt Nam nào cũng nhớ tháng 7 - tháng có kỷ niệm Ngày Thương binh - Liệt sĩ; tháng lấy đi nước mắt của nhiều người vì lòng thương nhớ, biết ơn hàng triệu người đã hy sinh cho cây độc lập, tự do của nước nhà đơm hoa kết trái.
Trong dòng chảy thi ca Việt Nam hiện đại, thơ viết về mẹ luôn là một mạch nguồn cảm xúc dạt dào. Bởi mẹ là biểu tượng cho tình yêu vô điều kiện, cho sức chịu đựng vô biên, cho hình ảnh người phụ nữ tảo tần gắn liền với số phận dân tộc.
Bài thơ 'Sao anh chưa về?' là tiếng lòng thổn thức của người ở lại, gửi đến người lính đã hy sinh mà vẫn chưa một lần trở về - dù chỉ là trong giấc mơ, hay qua một nắm đất yên bình mang tên anh. Từng câu thơ như khói hương trầm, nhẹ bay trong không gian tưởng niệm, thấm đẫm nỗi nhớ, niềm day dứt và cả hy vọng không nguôi.
Dân tộc ta thì từ ngàn xưa đã có những phương thức sống rất nhân văn truyền từ đời này sang đời khác, 'uống nước nhớ nguồn', 'ăn quả nhớ người trồng cây'…
Đúng ngày đất nước kỷ niệm 78 năm này thương binh liệt sĩ (27/7/1947-27/7/2025), tôi mới 'giải mã' được câu chuyện về liệt sĩ Ngô Xuân Quảng, chiến sĩ trung đội trinh sát Tiểu đoàn 631 anh hùng, tiểu đoàn độc lập trực thuộc Bộ Tư lệnh Mặt trận Tây Nguyên.
Trong khu vườn thơ ca cách mạng Việt Nam, 'Nấm mộ và cây trầm' của nhà thơ - chiến sĩ Nguyễn Đức Mậu là một thi phẩm đặc biệt. Bài thơ không chỉ mang giá trị nghệ thuật sâu sắc, mà còn như một tượng đài lặng thầm về tinh thần bất khuất, tình đồng đội thiêng liêng và sự hy sinh cao cả của những người lính giữa chiến trường khốc liệt.
Giữa tọa độ lửa Đồng Lộc năm 1968, bài thơ 'Cúc ơi' vang lên như lời gọi hồn linh thiêng, dẫn lối tìm thấy thi thể cuối cùng trong 10 cô gái thanh niên xung phong. Tháng Bảy này, giữa đồi thông Bãi Dĩa, người người lại gọi tên những cô gái đã hóa bất tử.
'Núi đôi' và 'Quê hương' là tên hai bài thơ làm nên tên tuổi và thương hiệu trong thơ của Vũ Cao và Giang Nam - một nhà thơ thời chống Pháp và một nhà thơ thời chống Mỹ.
Bài thơ 'Tháng Bảy' của nhà thơ Nguyễn Đăng Độ vang lên tựa lời thì thầm trang trọng và tha thiết. Không cầu kỳ tu từ, không nặng về khái niệm, ông viết bằng cảm xúc lắng đọng của người từng đi qua chiến tranh, từng cúi đầu trước những tấm bia vô danh, từng nắm đất nâu trên mộ người lính chưa trở về.
Đinh Ngọc Diệp quan niệm: 'Thơ là tiếng vang của cuộc sống được chắt lọc qua tâm hồn', sống ngay ở biển, vì thế biển và ngư dân trở thành chủ đề thường trực trong thơ anh. Biết bao khuôn mặt, thân phận trắc ẩn, đặc biệt là những ngư dân ngày đêm mưu sinh trên biển, làm chủ biển khơi mà không biết rủi ro, đau thương ập đến khi nào.
Trở về từ chiến trường với đôi mắt vĩnh viễn không còn ánh sáng, người lính Cao Văn Thành đã có vợ làm đôi mắt, cùng ông đi qua giông bão cuộc đời.
Bài hát 'Gửi em ở cuối sông Hồng' của Dương Soái ở Lào Cai ra đời khi được nhạc sĩ Thuận Yến phổ nhạc, bài hát trở thành biểu tượng của tình yêu trong chiến tranh nơi biên giới phía Bắc dung dị, thủy chung và đầy xúc động.
Tri ân Tổ quốc là một ca khúc vừa hào hùng, vừa đậm chất trữ tình sâu lắng, do Phạm Việt Long phổ nhạc bài thơ cùng tên của Vũ Thị Hưng.
Từ trái tim người trong cuộc, tác giả Yến Thanh đã viết nên 'Cúc ơi' - bài thơ lay động lòng người, khắc họa chân thực sự khốc liệt của cuộc chiến tranh và tinh thần quả cảm của những con người tại Ngã ba Đồng Lộc.
Tác giả Nguyễn Thị Minh Nguyệt truyền cảm hứng qua hai ấn phẩm mới: 'Con yêu mẹ nhiều' và 'Sức mạnh lớn hay Điều kỳ diệu nhỏ'
Tại buổi tọa đàm 'Tri ân cựu thanh niên xung phong - Thời hoa lửa', những câu chuyện về cuộc đời của cựu thanh niên xung phong ̣(TNXP) từng đi qua chiến tranh bằng tuổi xuân khiến nhiều người xúc động.
Đọc bài thơ 'Thì thầm những dòng sông' của nhà báo Nguyễn Hồng Vinh, nhà thơ Nguyễn Sĩ Đại rất thú vị khi Hồng Vinh miêu tả những phụ nữ miền Tây đêm đêm túc trực bên bờ sông đón các anh bộ đội vượt sông để đưa vào hầm bí mật. Chị nào cũng khoác tấm khăn rằn, làm các chàng trai cảm thấy 'Tấm khăn rằn như châu thổ thêu lên'.
O Nhị, người phụ nữ từng là hình tượng trong bài thơ 'Gửi em, cô thanh niên xung phong' của nhà thơ Phạm Tiến Duật nay đang sống đơn độc trong căn nhà nhỏ bên biển Thạch Kim (nay là xã Lộc Hà, Hà Tĩnh). Thanh xuân o Nhị gửi lại chiến trường, tuổi già một mình lặng lẽ, chồng chất nỗi lo toan.
Ngậm ngải tìm trầm là tập thơ thứ tư của nhà thơ Hồ Sĩ Bình, sau các tập Mưa nắng lưng đèo, Ngày sinh của gió, Chờ hương thả gió… vừa được NXB Hội Nhà văn ấn hành vào tháng 5-2025.
Không còn đơn thuần là một cuộc gặp gỡ văn chương, hành trình giao lưu định kỳ giữa giới văn học Việt Nam và Hàn Quốc đang định hình một không gian đối thoại xuyên biên giới. Thi ca trở thành nhịp cầu gắn kết cảm xúc, mở rộng hợp tác và lan tỏa tinh thần nhân văn trong bối cảnh toàn cầu hóa.
Mấy câu thơ trúc trắc, gập ghềnh như sự chếnh choáng của con người trong cơn bão táp của đời sống tình cảm.
Nhà thơ Ngô Nếp, sinh năm 1968, tên thật là Ngô Thị Ninh, quê ở xã Minh Côi, huyện Hạ Hòa, tỉnh Phú Thọ (nay là xã Văn Lang, tỉnh Phú Thọ). Nhà thơ Ngô Nếp là hội viên Câu lạc bộ Thơ thuộc Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Phú Thọ.
Nhà thơ Nguyễn Thị Vân Anh (Vân Anh), Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam, Hội viên Hội Liên hiệp VHNT Nghệ An vừa xuất bản 'Trầm tích thời gian', NXB Nghệ An tháng 5/2025. Tập thơ gồm 62 bài, tiếp tục khắc họa lên 'bản đồ tâm hồn' nữ nhà thơ xứ Nghệ.
Vừa qua, NXB Văn học & Book Hunter đã phát hành bản dịch tuyển tập thơ 'Khúc ca Thơ ngây và Từng trải' của William Blake (28/11/1757-12/8/1827) - nhà thơ, họa sĩ người Anh chiếm giữ một vị thế độc đáo trong lịch sử nghệ thuật phương Tây ở cả lĩnh vực thị giác và văn chương.
Bằng sự tận tâm, Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Cẩm Hưng (Hà Tĩnh) đã nhận được sự hài lòng và nhiều tình cảm từ người dân. Bài thơ 'điểm 10' của một cụ ông là minh chứng sống động cho tinh thần phục vụ 'lấy dân làm gốc' tại đây.
Vượt lên khó khăn thử thách, người phụ nữ trẻ vùng cao Hồng Nhạn vừa dạy học vừa lặng lẽ sáng tác, sau tập truyện ngắn 'Đời cỏ lau' (2023), chị mới ra mắt tập thơ 'Hoa rêu' (NXB Hội Nhà văn, 5/2025). Sự xuất hiện của cây bút đa năng có tiềm lực như một ngọn gió mới thổi vào đời sống văn học Đông Nam Bộ...
Bài thơ 'Chị tôi' của Hồ Thế Hà là một khúc ca u hoài nhưng thấm đẫm nhân văn, được viết như thể bao giọt lệ của thi ca đã lặng lẽ thấm sâu vào từng dòng, từng chữ. Nhà thơ không chỉ viết, mà như rót cả trái tim, nỗi lòng và những ký ức đầy thương nhớ, đau đáu vào mỗi câu thơ.
Nhà thơ, dịch giả Võ Thị Như Mai tin rằng thi ca không chỉ là nghệ thuật ngôn từ, mà còn là phương tiện đầy quyền lực chuyên chở tình yêu, sự đồng cảm và bản sắc văn hóa Việt Nam đến bất kỳ nơi đâu trên thế giới.