Cách mạng tháng Tám năm 1945 đã xác lập cho dân tộc Việt Nam nền độc lập và thể chế dân chủ cộng hòa. Cuộc cách mạng ấy cũng xác lập lại vị thế của Hà Nội tiếp nối Thăng Long trở lại là Thủ đô của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.