Tăng lương không chỉ là con số

Mới đây, Hội đồng Tiền lương quốc gia đã họp phiên đầu tiên để đàm phán về lương tối thiểu (LTT) vùng năm 2027. Tại cuộc họp, Tổng LĐLĐ Việt Nam đề xuất 2 phương án điều chỉnh từ ngày 1-1-2027, gồm tăng 9,8% (tương ứng 360.000 - 520.000 đồng) hoặc tăng 8,5% (315.000 - 450.000 đồng).

Ủng hộ điều chỉnh sớm

Nghiên cứu 2 phương án điều chỉnh LTT vùng năm 2027, bà Châu Thị Ngọc Liên, Chủ tịch Công đoàn Công ty TNHH Thái Sơn S.P (phường Thạnh Mỹ Tây, TP HCM), cho rằng tình trạng "giá tăng nhanh hơn lương" thời gian qua đã tác động đáng kể đến đời sống người lao động (NLĐ). Vì vậy, Công đoàn và ban giám đốc công ty đều ủng hộ việc điều chỉnh LTT từ ngày 1-1-2027.

Thực tế, doanh nghiệp (DN) đã điều chỉnh lương 2 lần trong năm 2026, gồm một lần vào đầu năm và một lần từ ngày 1-7, với mức tăng từ 5%-10%. Theo bà Liên, chỉ khi thu nhập được cải thiện, NLĐ mới bảo đảm cuộc sống, còn DN mới có thể giữ chân lao động.

Với kinh nghiệm nhiều năm làm công tác Công đoàn, bà Liên ủng hộ phương án tăng 9,8% do Tổng LĐLĐ Việt Nam đề xuất. Nhưng bà cho rằng việc thương lượng và công bố mức tăng cần được thực hiện sớm để DN có thời gian xây dựng kế hoạch tài chính và chuẩn bị nguồn lực thực hiện.

Bên cạnh đó, bà đề nghị xem xét lại việc áp dụng LTT vùng đối với các đô thị đặc biệt như TP HCM và Hà Nội. Theo bà, dù cùng thuộc vùng I nhưng chi phí sinh hoạt tại các địa phương này cao hơn đáng kể so với nhiều tỉnh, thành khác. Điều này khiến NLĐ có xu hướng lựa chọn nơi làm việc có mức lương tương đương nhưng chi phí sinh hoạt thấp hơn, dẫn đến tình trạng thiếu hụt lao động tại TP HCM. Do đó, cần nghiên cứu cơ chế hỗ trợ lao động ngoại tỉnh hoặc có chính sách tiền lương phù hợp với những địa phương có mức sống cao.

Cùng quan điểm, ông Liêu Ngọc Sơn, Chủ tịch Công đoàn Công ty TNHH Thêu Vĩnh Dương (phường Phú Thạnh, TP HCM), cho biết ở góc độ NLĐ, ai cũng mong muốn mức tăng càng cao càng tốt. Vì vậy, ông kỳ vọng phương án tăng 9,8% sẽ được lựa chọn.

Song, điều ông quan tâm hơn là NLĐ được hưởng trọn vẹn phần thu nhập tăng thêm. "Song song với việc điều chỉnh LTT vùng, Chính phủ cần có giải pháp kiểm soát giá cả để việc tăng lương mang lại hiệu quả thực chất, góp phần cải thiện đời sống NLĐ" - ông Sơn đề nghị.

Ông Sơn cho biết thêm hoạt động sản xuất - kinh doanh của công ty đang gặp nhiều khó khăn do đơn hàng sụt giảm. Dù vậy, DN vẫn duy trì chính sách tăng lương theo thang bậc. Trong năm đầu ký hợp đồng lao động, NLĐ được tăng 7%; các năm tiếp theo tăng 5%, tối đa 4 bậc với tổng mức tăng 22% đối với công nhân (CN). Hiện lương cơ bản của NLĐ tại công ty đạt khoảng 7-8 triệu đồng/người/tháng. Dù lựa chọn phương án tăng 9,8% hay 8,5%, DN vẫn sẽ tuân thủ đầy đủ các quy định của Nhà nước.

Tăng lương tối thiểu vùng là cần thiết nhằm bảo đảm đời sống người lao động. Ảnh: THANH NGA

Cân nhắc để hài hòa lợi ích

Bên cạnh những ý kiến ủng hộ tăng lương, một số cán bộ Công đoàn cho rằng cần cân nhắc kỹ thời điểm và tỉ lệ điều chỉnh để hài hòa lợi ích giữa DN và NLĐ. Bởi chỉ khi DN duy trì được hoạt động ổn định thì việc làm và thu nhập của NLĐ mới được bảo đảm lâu dài.

Ông Nguyễn Minh Thịnh, Chủ tịch Công đoàn Công ty TNHH 3Q Vina (phường Phú Định, TP HCM), cho biết những năm gần đây DN liên tục gặp khó khăn, đơn hàng vẫn chưa phục hồi so với giai đoạn 2019 - 2020. Tuy vậy, ban giám đốc luôn nỗ lực duy trì sản xuất và bảo đảm việc làm cho NLĐ.

Trước thực tế cả DN và NLĐ đều gặp khó khăn, ông Thịnh nghiêng về phương án tăng 8,5% vì bảo đảm tính khả thi hơn. Đồng thời, ông kiến nghị Nhà nước có thêm chính sách ưu đãi về thuế để hỗ trợ DN phục hồi và phát triển.

Tương tự, bà Võ Thị Sáu, Chủ tịch Công đoàn Công ty TNHH Ampfield (KCN Tân Bình, TP HCM), cho rằng ở góc độ NLĐ, bà mong muốn mức tăng lương tương xứng với chi phí sinh hoạt. Nhưng xét trong bối cảnh nhiều DN vẫn đang phục hồi sau giai đoạn khó khăn, việc tăng lương với tỉ lệ quá cao sẽ tạo áp lực đáng kể.

"Ở thời điểm hiện nay, phương án tăng 8,5% và áp dụng từ ngày 1-7 sẽ phù hợp hơn. Giải pháp này vừa thể hiện sự chia sẻ với NLĐ vừa bảo đảm tính khả thi đối với những DN còn nhiều khó khăn" - bà Sáu nhận xét. Theo bà, muốn nâng cao chất lượng sống cho NLĐ và bảo đảm sự phát triển bền vững của DN thì việc tăng lương phải đi đôi với kiểm soát giá cả thị trường. Nếu thu nhập tăng nhưng chi phí sinh hoạt cũng tăng tương ứng thì hiệu quả cải thiện đời sống sẽ không nhiều.

Tại Công ty TNHH Sambu Vina Sports (xã Xuân Thới Sơn, TP HCM), hoạt động sản xuất cũng gặp nhiều thách thức do đơn hàng giảm sút. Bà Trần Thị Gái, Chủ tịch Công đoàn công ty, cho biết từ đầu năm đến nay đơn hàng giảm khoảng 6%; so với giai đoạn trước dịch giảm khoảng 30%.

Theo bà Gái, mức tăng LTT vùng quá cao sẽ tạo áp lực lớn đối với DN sử dụng nhiều lao động vì ngoài chi phí tiền lương còn phải tăng các khoản đóng bảo hiểm cho NLĐ. Do đó, việc điều chỉnh cần được tính toán hợp lý để bảo đảm hài hòa lợi ích của cả DN và NLĐ.