Mỹ đầu tư 20 năm và hàng tỷ USD vào cuộc chiến tại Afghanistan, nhưng sự trở lại của Taliban có nguy cơ dập tắt hoàn toàn sức ảnh hưởng của Washington đối với nơi này.
Mới chỉ 6 tuần trước, Tổng thống Mỹ Joe Biden còn tự tin rằng 300.000 quân thuộc Lực lượng an ninh và quốc phòng Afghanistan sẽ đủ sức đối đầu với Taliban khi Mỹ rút quân về nước. Nhưng đội quân này đã nhanh chóng sụp đổ.
Khi Kabul rơi vào tay Taliban ngày 15/8 vừa qua, nhiều người đã đặt câu hỏi: Liệu Mỹ đã thực sự thất bại tại Afghanistan? Báo Thế giới & Việt Nam bình luận.
Taliban, trong một đợt tiến quân chớp nhoáng gây chấn động, đã chiếm lấy phần lớn lãnh thổ Afghanistan trong vòng chưa đầy một tháng, trong khi quân đội Afghanistan gồm 300.000 người, tất cả đều bỏ chạy trên con đường tiến quân của họ.
Dù được Mỹ huấn luyện trong 20 năm và đầu tư hàng tỷ USD, quân đội Afghanistan lại để cho Taliban chiếm lấy thủ đô Kabul một cách dễ dàng.
'Chúng tôi không muốn có bất kỳ kẻ thù nào ở trong và ngoài nước' – Taliban tuyên bố.
Phó Tổng thống thứ nhất Afghanistan Amrullah Saleh, người không rõ hiện đang ở đâu, khẳng định ông sẽ không bao giờ 'trong mọi trường hợp đầu hàng trước Taliban.'
Ngày 17/8 (tối cùng ngày theo giờ Việt Nam), phong trào Hồi giáo Taliban đã tổ chức cuộc họp báo đầu tiên kể từ khi giành chính quyền tại Afghanistan, trong đó cam kết nhiều vấn đề được đánh giá là đổi mới và mang lại hy vọng cho tương lai của quốc gia Trung Nam Á này.
Phó Tổng thống thứ nhất Afghanistan Amrullah Saleh ngày 17/8 tuyên bố ông đang ở Afghanistan và là 'Tổng thống lâm thời hợp pháp' sau khi Tổng thống Ashraf Ghani rời khỏi đất nước trong bối cảnh lực lượng Taliban giành quyền kiểm soát thủ đô Kabul.
Đồng nội tệ afghani của Afghanistan tiếp tục giảm mạnh trong bối cảnh thị trường tài chính trong nước thêm hỗn loạn khi Thống đốc Ngân hàng trung ương rời khỏi Kabul.
Tổng thống Mỹ Joe Biden từng tuyên bố rút quân có trật tự khỏi Afghanistan và bày tỏ niềm tin vào lực lượng chính phủ Afghanistan. Song chỉ 2 tháng sau, Taliban đã tràn ngập lãnh thổ Afghanistan và thành công trong việc lật đổ tổng thống nước này. Vì sao mọi thứ lại xấu đi nhanh như vậy?
Sau khi Taliban nắm quyền kiểm soát Kabul, các thành viên đội tuyển nữ Afghanistan xóa tài khoản mạng xã hội và chạy trốn vì lo sợ cuộc sống bị ảnh hưởng.
Sự trở lại nắm quyền của Taliban khiến nhiều phụ nữ Afghanistan vội vã tìm mua khăn Burqa. Nỗi lo lắng về những tiến bộ về quyền phụ nữ của nước này đạt được 20 năm qua có nguy cơ bị xóa sổ.
Quyền Thống đốc Ngân hàng trung ương Afghanistan Ajmal Ahmady cho biết nguồn cung đồng USD ở nước này đang giảm và đã rời Kabul, khi lực lượng Taliban tiến vào.
Một chỉ huy Taliban hồi tháng 6 cho biết nhóm này cũng ngạc nhiên về tốc độ di chuyển của lực lượng, các tay súng thậm chí đã giảm nhịp độ trong một số trường hợp để tránh quân Mỹ.
Kể từ năm 2001, Mỹ đã chi 2,26 nghìn tỷ đô la vào Afghanistan, theo tính toán của Dự án Chi phí Chiến tranh tại Đại học Brown, một khoản đầu tư rốt cuộc mang lại kết thúc hỗn loạn cho cuộc chiến dài nhất của Mỹ.
Hai ngày sau khi lên nắm quyền, Taliban tuyên bố 'tổng ân xá' cho tất cả các quan chức chính phủ và kêu gọi họ trở lại làm việc; đồng thời tiến hành các cuộc đám phán với giới chính trị nước này, hướng tới một chính phủ đoàn kết.
Hôm thứ Ba (17/8), Taliban tuyên bố 'ân xá' trên toàn Afghanistan và kêu gọi phụ nữ tham gia chính phủ của họ, hòng xoa dịu sự căng thẳng, hỗn loạn bao trùm thủ đô khi đám đông tuyệt vọng cố gắng chạy trốn khỏi đất nước ở sân bay Kabul trước đó một ngày.
Ngày 17/8, Taliban tuyên bố ân xá cho hầu hết quan chức chính phủ trên khắp đất nước, và kêu gọi phụ nữ tham gia vào chính quyền của lực lượng này, như nhằm xoa dịu một thủ đô Kabul căng thẳng đã chứng kiến hàng nghìn người dân cố gắng chạy trốn vào 1 ngày trước đó.
Taliban, hôm nay (17/8), thông báo lệnh 'ân xá' chung cho tất cả mọi người ở Afghanistan, đồng thời kêu gọi phụ nữ tham gia chính phủ mới.