Giữa lúc Pháp cáo buộc Mỹ và Australia 'dối trá và hai mặt', bà Liz Truss sẽ phải đối mặt với sự cố ngoại giao căng thẳng ngay trong chuyến công du nước ngoài chính thức đầu tiên.
Sau nhiều tháng chờ đợi, Liên minh châu Âu cuối cùng đã xuất bản tài liệu Chiến lược Ấn Độ - Thái Bình Dương, một tài liệu mang tính bước ngoặt xác định nỗ lực của Brussels trong việc mở rộng ảnh hưởng của mình ở khu vực ngày càng quan trọng này của thế giới.
Hồi tháng 6, châu Âu vui mừng đón Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken sang thăm, nơi nhà ngoại giao hàng đầu của chính quyền Tổng thống Joe Biden nói đùa bằng tiếng Pháp ở Paris, chụp ảnh 'tự sướng' với thanh niên Pháp và nói chuyện rất dài về việc hồi sinh mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương.
Hiệp định mới giữa Mỹ, Anh và Australia (AUKUS) sẽ giúp gắn kết Mỹ với cả khu vực châu Á - Thái Bình Dương và châu Âu trong bối cảnh NATO đang dần mất đi tầm quan trọng.
Các nhà phân tích cảnh báo rằng quyết định chưa từng có về việc triệu hồi các đại sứ từ Mỹ và Australia của Pháp không chỉ là một sự trả đũa ngoại giao.
Ngày 18/9, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã hạ thấp nguy cơ xảy ra tranh chấp trong liên minh giữa Pháp với Mỹ và Australia về một hợp đồng tàu ngầm, khi nói rằng việc này không có khả năng ảnh hưởng đến sự 'hợp tác quân sự' trong khối.
Trong bối cảnh các nước châu Âu nêu quan ngại và phản đối thỏa thuận đối tác an ninh ba bên giữa Mỹ, Anh và Australia, có tên là AUKUS, Mỹ có ngay động thái nhằm xoa dịu đồng minh, trong đó khẳng định Pháp là đối tác và đồng minh quan trọng của Mỹ.
Sau đúng 20 năm thành lập, Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) có thêm một bước phát triển mới khi kết nạp thêm thành viên thứ 9 là Iran. Động thái này không chỉ củng cố lực lượng của liên minh an ninh lớn nhất lục địa Á - Âu mà còn giúp SCO mở rộng tầm ảnh hưởng trên bàn cờ địa chính trị thế giới.
Ngày 18/9, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã hạ thấp nguy cơ xảy ra tranh chấp trong liên minh giữa Pháp với Mỹ và Australia về một hợp đồng tàu ngầm, khi nói rằng vụ việc này không có khả năng ảnh hưởng đến 'hợp tác quân sự' trong khối.
Việc Tổng thống Pháp Emmanuel Macron quyết định triệu hồi Đại sứ tại Mỹ và Australia để tham vấn về việc Canberra từ bỏ thỏa thuận mua các tàu ngầm của Pháp trị giá khoảng 40 tỷ USD để chuyển sang các tàu của Mỹ đã biến thỏa thuận an ninh ba bên giữa Mỹ, Anh và Australia (có tên gọi AUKUS) thành một cuộc khủng hoảng ngoại giao. Ngay lập tức đã xuất hiện những phản ứng trái chiều về việc này.
Ít lâu sau khi Mỹ, Anh và Australia tuyên bố liên minh quốc phòng ba bên, Trung Quốc đệ đơn xin gia nhập CPTPP, hiệp định Mỹ từng rút lui dưới thời ông Donald Trump.
Ngày 18-9, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Ned Price khẳng định Pháp là đối tác và đồng minh quan trọng của Mỹ. Washington cũng hy vọng tại Đại hội đồng Liên hiệp quốc vào tuần tới, hai nước có thể thảo luận về tranh cãi xung quanh thỏa thuận an ninh mà Mỹ vừa ký với Australia.
Theo Chủ tịch Ủy ban quân sự NATO, có nhiều thỏa thuận giữa các quốc gia có thể ảnh hưởng đến NATO về mặt chính trị, nhưng hiện tại điều này sẽ không ảnh hưởng đến sự hợp tác quân sự trong NATO.
Pháp đã không giấu sự 'phẫn nộ' trước vụ bị Australia 'bom' hàng tàu ngầm khủng, với trị giá hợp đồng lên tới 66 tỷ USD, mà nguyên nhân lại đến từ Mỹ. Nhưng làm thế nào, ngoài một cử chỉ bất lực, Paris có thể đáp trả Washington như thế nào?
Lời kêu gọi trên của quan chức Pháp được đưa ra trong bối cảnh Australia rút khỏi thỏa thuận mua tàu ngầm trị giá 90 tỷ USD với một công ty của nước này.
Các nhà phân tích cảnh báo rằng quyết định triệu hồi đại sứ từ Mỹ và Australia - một bước đi mang tính lịch sử của Pháp - không chỉ là một sự trả đũa ngoại giao.
Ngoại trưởng Anh Liz Truss đã thảo luận với người đồng cấp Mỹ Antony Blinken về thỏa thuận AUKUS, tình hình Afghanistan và các vấn đề khác.
Tân Ngoại trưởng Anh cho biết bà đã có cuộc thảo luận hiệu quả với ông Blinken về các vấn đề như hoan nghênh mối quan hệ đối tác AUKUS mới, tiếp tục hợp tác với nhau trong vấn đề Afghanistan.
Malaysia cho rằng, thỏa thuận đóng tàu ngầm của Australia sẽ kích động các cường quốc khác cũng hành động quyết liệt hơn trong khu vực.
Theo giới chức Malaysia, thỏa thuận an ninh-quốc phòng giữa Mỹ, Anh và Australia (AUKUS) sẽ có thể 'kích hoạt một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân'.
Tờ Thời báo Hoàn cầu dẫn lời một 'chuyên gia quân sự cấp cao của Trung Quốc' giấu tên nói rằng, việc Australia tham gia cơ chế an ninh AUKUS với Mỹ và Anh có thể khiến Canberra trở thành mục tiêu tiềm tàng cho một cuộc tấn công hạt nhân.
Đại sứ Pháp Jean-Pierre Thebault tại Australia được triệu hồi về nước đã đưa ra những nhận xét gay gắt về chính sách ngoại giao của Canberra, ngày 18/9.
Theo phóng viên TTXVN tại Rome, ngày 17/9, Ngoại trưởng Italy Luigi Di Maio cho rằng việc Mỹ rút khỏi Afghanistan và ký thỏa thuận đối tác an ninh 3 bên với Australia và Anh ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, có tên gọi AUKUS, cho thấy nhu cầu cấp bách về xây dựng một lá chắn phòng thủ thực sự của Liên minh châu Âu (EU).
Bộ Ngoại giao Indonesia tỏ ra thận trọng trước quyết định của Australia mua các tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân.