Người “thắp lửa” tiếng khèn bản Mông

Anh Hơ Pó Dinh dạy khèn Mông cho các em nhỏ. Ảnh: Thao Dính

Sinh ra và lớn lên dưới nếp nhà ba gian ở vùng cao, anh Hơ Pó Dinh đã sớm đam mê thứ âm thanh du dương, trầm bổng của khèn Mông mỗi dịp lễ hội. Niềm đam mê ấy chính là khởi nguồn để cậu bé Dinh khi mới 9, 10 tuổi đã quyết tâm theo chân những người lớn tuổi trong bản để học khèn.

Học thổi khèn Mông chưa bao giờ là điều dễ dàng. Đó là cả một hành trình thử thách lòng kiên trì kéo dài nhiều năm, đòi hỏi người học phải tỉ mẩn từ cách cầm khèn, lấy hơi, giữ nhịp cho đến việc điều khiển điệu bộ, bước chân. Với anh Dinh, mỗi bài khèn không đơn thuần là những nốt nhạc vô tri, mà là cả một kho tàng phong tục, tập quán và đời sống tinh thần của đồng bào Mông. Chính sự thấu hiểu và trân quý ấy đã giúp anh vượt qua những ngày tháng luyện tập gian khổ để làm chủ được cây khèn, thổi lên được cái “hồn” kiêu hãnh của núi rừng.

Nhiều năm qua, anh Dinh trở thành gương mặt không thể thiếu trong các buổi sinh hoạt văn hóa cộng đồng tại địa phương. Khi bản làng vào hội hay có nghi lễ truyền thống, tiếng khèn của anh lại vang lên như một sợi dây kết nối quá khứ với hiện tại, làm đẹp thêm nét văn hóa của quê hương.

Điều đáng quý nhất ở anh Hơ Pó Dinh chính là không giữ bí quyết cho riêng mình. Đứng trước thực tế làn sóng giải trí hiện đại đang ngày càng cuốn hút giới trẻ, khiến việc học nhạc cụ truyền thống có phần bị xao nhãng, anh Dinh luôn trăn trở về nguy cơ mai một của tiếng khèn dân tộc. Nhận thức rõ trách nhiệm của bản thân, anh đã tự nguyện đứng ra làm người kết nối, tận dụng mọi khoảng thời gian để “nhóm lửa” đam mê cho thế hệ sau.

Lớp học khèn của anh Dinh vô cùng đặc biệt: không bục giảng, không giáo án, chỉ có sự tận tụy của người đi trước và sự ham học hỏi của người đi sau. Anh kiên nhẫn hướng dẫn con cháu, thanh niên và ngay cả các em nhỏ trong bản từ những bước cơ bản nhất như cách cầm khèn, lấy hơi đến cách cảm thụ các giai điệu nhẹ nhàng.

Sự tâm huyết của anh đã gieo những hạt mầm ngọt ngào. Tiêu biểu như Hơ Văn Súa, một thanh niên thế hệ 9X trong bản. Từ một người hoàn toàn bỡ ngỡ, nhờ có sự chỉ bảo tận tình của anh Dinh, đến nay Súa đã có thể tự tin thổi thành thạo nhiều bài khèn và tham gia biểu diễn tại các hoạt động văn hóa, văn nghệ ở địa phương. Anh Súa chia sẻ với lòng biết ơn sâu sắc: “Học khèn phải kiên trì, không thể ngày một ngày hai. Anh Dinh rất nhiệt tình, chỗ nào chưa được anh đều uốn nắn kỹ lưỡng. Tôi sẽ tiếp tục học hỏi để sau này lại truyền dạy tiếng khèn cho các em nhỏ trong bản như anh Dinh đang làm”.

Hành trình bền bỉ của anh Hơ Pó Dinh tuy thầm lặng, bình dị nhưng lại mang ý nghĩa vô cùng to lớn đối với công tác bảo tồn văn hóa dân tộc tại tỉnh Thanh Hóa. Anh tâm niệm rằng, bản sắc quê hương chỉ thực sự sống mãi khi lớp trẻ biết trân trọng, học hỏi và tiếp tục trao truyền.

Từ cậu học trò nhỏ năm nào, giờ đây, anh Dinh đã trở thành người thầy, người “thắp lửa” của nhiều thế hệ tại bản Pha Đén. Ước mơ của anh thật giản dị: mong sao tiếng khèn Mông luôn được cất lên, vang vọng giữa đại ngàn, được người trẻ yêu thích và gìn giữ, để dòng chảy văn hóa ngàn đời của cha ông không lãng quên theo năm tháng.