Minh bạch để nâng cao chất lượng giáo dục

LTS: Trong các cuộc làm việc mới đây về công tác GD-ĐT, nhất là chuẩn bị cho năm học mới 2026-2027, lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Chính phủ đã chỉ đạo Bộ GD-ĐT và các tỉnh, thành phố tiến hành kiểm soát chi phí học tập, chấn chỉnh các hiện tượng tiêu cực trong dạy thêm, học thêm và bệnh thành tích. Mục tiêu không chỉ nâng cao chất lượng dạy và học, mà còn mong muốn xây dựng một nền giáo dục học thật - thi thật, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Trên cơ sở đó, Báo SGGP mở Diễn đàn “Học thật - Thi thật” ghi nhận ý kiến đóng góp của các chuyên gia, nhà quản lý giáo dục... nhằm góp phần cùng ngành giáo dục triển khai tinh thần đột phá phát triển GD-ĐT.

* TS TRẦN ĐÌNH LÝ

Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Nông Lâm TPHCM:

Tấm gương người thầy phải sáng

"Học thật - Thi thật" không chỉ là khẩu hiệu mà phải là nguyên tắc nền tảng của giáo dục. Mọi biểu hiện gian dối, thiếu trung thực trong dạy học, kiểm tra hay đánh giá đều làm tổn hại đến niềm tin xã hội, tạo ra sự bất công đối với những học sinh nỗ lực bằng năng lực thực chất và ảnh hưởng lâu dài đến chất lượng nguồn nhân lực quốc gia. Vì vậy, nói "không" với tiêu cực trong giáo dục phải là cam kết của toàn hệ thống, từ cơ quan quản lý, nhà trường, giáo viên, học sinh đến phụ huynh.

Trong bối cảnh chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ, vai trò của người thầy đang thay đổi. Người thầy không còn là nguồn cung cấp tri thức duy nhất, bởi học sinh có thể tiếp cận kho dữ liệu khổng lồ chỉ bằng vài thao tác. Thay vào đó, giá trị của người thầy là ở việc truyền cảm hứng, hình thành nhân cách, rèn luyện tư duy độc lập, tinh thần trung thực và trách nhiệm cho người học.

Vì vậy, yêu cầu đối với đội ngũ giáo viên hôm nay không chỉ là nâng cao năng lực chuyên môn, làm chủ công nghệ mà còn phải giữ gìn phẩm chất đạo đức nghề nghiệp. "Tấm gương phải sáng" thì mới có thể dạy chữ, dạy người và bồi đắp niềm tin cho xã hội.

* ThS NGUYỄN THỊ BÍCH NGỌC

Phụ trách Truyền thông, Trường ĐH Quốc tế (Đại học Quốc gia TPHCM):

Niềm tin xây dựng bằng sự liêm chính và lòng nhân văn

Ở các nền giáo dục tiên tiến, liêm chính học thuật được xem là giá trị cốt lõi chứ không chỉ là một quy định. Đó là sự trung thực trong học tập, nghiên cứu, kiểm tra và đánh giá; là ý thức tôn trọng sự thật, tôn trọng công sức của bản thân và người khác.

Nếu mỗi học sinh, sinh viên, giáo viên và nhà quản lý xem liêm chính là chuẩn mực ứng xử thì áp lực chạy theo thành tích sẽ dần được thay thế bằng động lực phát triển năng lực thực chất. Đây cũng là nền tảng quan trọng để xây dựng một nền giáo dục chất lượng, công bằng và bền vững.

* ThS ĐẶNG THANH HUÂN

Giáo viên Trường THPT Nguyễn Hữu Thọ (phường Xóm Chiếu, TPHCM):

Học sinh cần rèn tinh thần học hỏi suốt đời

“Học thật - Thi thật" không chỉ là yêu cầu đối với mỗi học sinh mà còn là trách nhiệm của mỗi giáo viên. Người thầy vừa truyền đạt kiến thức vừa phải góp phần hình thành nhân cách, năng lực và bản lĩnh cho học sinh. Mục tiêu của giáo dục ngày nay không còn là giúp học sinh đạt điểm số cao bằng mọi giá, mà là giúp các em có năng lực thực sự để học tập, làm việc và thích ứng với cuộc sống.

Trong quá trình giảng dạy, thầy cô hướng học sinh đến việc hiểu bản chất của vấn đề, vận dụng kiến thức vào thực tiễn thay vì học thuộc lòng hay học để đối phó với các kỳ kiểm tra, kỳ thi; chú trọng rèn luyện cho học sinh những kỹ năng thiết yếu như kỹ năng tự học, tư duy phản biện, giao tiếp, hợp tác, giải quyết vấn đề, sử dụng công nghệ và khả năng thích ứng với thay đổi. Đây là những năng lực sẽ theo các em suốt cuộc đời, chứ không chỉ phục vụ cho một kỳ thi.

Đại học là một lựa chọn, nhưng không phải lựa chọn duy nhất. Học nghề, cao đẳng, du học, khởi nghiệp hay vừa học vừa làm đều có thể trở thành con đường phù hợp nếu các em hiểu rõ năng lực, sở thích và mục tiêu của bản thân. Điều quan trọng nhất là lựa chọn đúng với mình và kiên trì theo đuổi lựa chọn đó.

Thành công không được đo bằng điểm số hay kết quả của một kỳ thi, mà được đo bằng ý chí vươn lên, tinh thần học hỏi suốt đời, thái độ sống tích cực và khả năng tạo ra giá trị cho bản thân cũng như cộng đồng. Nếu kết quả chưa như mong muốn, các em không nên xem đó là thất bại, điều đáng quý là biết chấp nhận vấp ngã, rút ra bài học, đứng dậy và tiếp tục cố gắng.