Khi đôi tay 'cất lời'

Cô Thanh Châu (áo dài trắng) hướng dẫn các học viên Điếc trang trí bánh kem

Trong căn bếp của Lặng Art, cô Thanh Châu làm mẫu từng công đoạn để học viên quan sát rồi thực hành. Từ xử lý nguyên liệu, pha bột đến tạo hình từng chiếc bánh, mỗi bước đều được hướng dẫn trực tiếp và lặp lại nhiều lần. Giáo viên và học viên chủ yếu giao tiếp bằng thao tác mẫu, ánh mắt và ngôn ngữ ký hiệu. Một động tác chưa đúng, các em làm lại; chưa thành thạo, tiếp tục luyện tập. Cô Thanh Châu chia sẻ, có thao tác phải hướng dẫn và thực hành từ 3 - 5 lần để học viên ghi nhớ và làm đúng quy trình.

Từ học nghề đến cơ hội tự lập

Lớp học nghề làm bánh cho người Điếc được triển khai từ dự án cộng đồng "Chú Cuội Về Làng", do JCI Dalat tổ chức và kết nối nguồn lực. Khóa đầu tiên năm 2025 có 15 học viên tham gia. Chương trình đào tạo chính thức kéo dài 3 tháng; sau đó, Tiệm bánh Thanh Châu và Lặng Art tiếp tục hỗ trợ thêm 6 tháng để học viên có thời gian thực hành, củng cố kỹ năng nghề.

Các học viên trong lớp bánh học cách xử lý nguyên liệu

Năm 2026, chương trình tiếp tục với 15 học viên, gồm 9 học viên cũ và 6 học viên mới. Thời gian đào tạo dự kiến 3 tháng. Lớp học 3 buổi mỗi tuần, tập trung vào kỹ thuật làm bánh kem. Học viên Điếc được hỗ trợ miễn phí hoàn toàn và các em đều đến từ Trung tâm Hỗ trợ Phát triển giáo dục hòa nhập tỉnh Lâm Đồng, trên cơ sở các em có mong muốn học và theo nghề bánh.

Em Huỳnh Ngọc Dịnh (18 tuổi), quê Phú Yên, đang theo học hơn 3 năm tại Trung tâm Hỗ trợ Phát triển giáo dục hòa nhập tỉnh Lâm Đồng. Em cũng là một trong những học viên gắn bó với lớp bánh từ năm 2025. Sau 9 tháng học và thực hành, Dịnh đã có thể làm khoảng 10 loại bánh. Em mong muốn sau khi ra trường có thể mở một tiệm bánh nhỏ và truyền lại nghề cho những bạn có hoàn cảnh giống mình.

Em Huỳnh Ngọc Dịnh (Áo sơ mi trắng đứng đầu tiên) chia sẻ về quá trình học làm bánh của bản thân

Rèn nghề và trao đi yêu thương

Không chỉ thực hành trong các buổi học, học viên còn tham gia những mẻ bánh với số lượng lớn. Cuối năm 2025, cô Thanh Châu cùng các học viên người Điếc và lực lượng hỗ trợ đã làm hơn 70.000 ổ bánh mì gửi đến người dân vùng bị ảnh hưởng bởi lũ lụt miền Trung và một số địa phương ở Lâm Đồng chịu thiệt hại do lũ quét.

Với học viên, đây cũng là những buổi thực hành nghề trong điều kiện thực tế: chia việc theo nhóm, tuân thủ quy trình, bảo đảm tiến độ và hoàn thành khối lượng sản phẩm cụ thể. Những yêu cầu này khác với việc làm vài chiếc bánh trong lớp, giúp các em hình dung rõ hơn công việc tại một bếp bánh.

Hoạt động còn mang lại niềm vui cho các học viên Điếc. Từ những người thường nhận được sự chở che, yêu thương, các em có thể tự tay làm ra những sản phẩm có ích và đóng góp cho cộng đồng.

Các học viên Điếc cùng tham gia làm bánh mì gửi đồng bào miền Trung bị ảnh hưởng do bão lũ vào cuối năm 2025

Thêm kỹ năng để tự tin bước ra đời

Năm 2026, một trong những điểm mới là dự án đã bổ sung nội dung marketing cho nhóm học viên người Điếc. Học viên được hướng dẫn cách giới thiệu sản phẩm, xây dựng hình ảnh và tiếp cận khách hàng trên nền tảng số. Những kênh tiktok cũng được xây dựng để học viên có thêm môi trường thực hành kỹ năng truyền thông và bán hàng.

Chị Trần Thị Trang, Giám đốc dự án cộng đồng "Chú Cuội Về Làng" chia sẻ: “Người có tay nghề nhưng thiếu kỹ năng đưa sản phẩm đến thị trường sẽ gặp khó khăn khi tự lập. Vì vậy, chương trình mở rộng từ đào tạo kỹ thuật sang hướng dẫn cách giới thiệu sản phẩm và tiếp cận khách hàng trên mạng xã hội. Không chỉ các em làm bánh mà các em Điếc đang học nghề móc len, pha chế, may… đều được hướng dẫn xây kênh tiktok phù hợp với từng em”.

Lớp học xây dựng thương hiệu cá nhân trên nền tảng mạng xã hội cho học viên Điếc

Trong căn bếp của Lặng Art, những mẻ bánh mới lại được chuẩn bị. Cô Châu làm mẫu, học viên quan sát rồi lần lượt thực hành từng công đoạn. Từ những thao tác còn vụng về của ngày đầu, nhiều học viên nay đã có thể tự tay hoàn thành một chiếc bánh. Những giờ học đang dần chuyển thành kinh nghiệm nghề nghiệp cụ thể: biết làm bánh, biết làm việc cùng nhau và từng bước học cách đưa sản phẩm đến khách hàng.

*Cụm từ “người Điếc” được diễn đạt theo cách cộng đồng tự nhận diện. Cách gọi này khẳng định bản sắc văn hóa và niềm tự hào về ngôn ngữ ký hiệu của cộng đồng người Điếc.