Kéo tơ từ sen

Nghề mới từ sen

Những sợi tơ mảnh, óng ánh được kéo ra từ cuống sen đòi hỏi người làm phải thật kiên nhẫn và khéo tay. Bà Trần Thị Liên, thành viên nhóm kéo tơ sen thôn Vĩnh Trung, xã Vĩnh Hoàng, cho biết công đoạn quan trọng nhất là chọn những cuống sen vừa độ, sau đó dùng dụng cụ kéo tách những sợi tơ mảnh từ thân sen rồi se, nối thành sợi dài. “Nghề này không quá nặng nhọc nhưng phải làm đều tay, nhất là lúc kéo và nối sợi. Chỉ cần mạnh tay một chút là sợi tơ bị đứt”, bà Liên chia sẻ.

Nghề kéo tơ sen ở thôn Vĩnh Trung, xã Vĩnh Hoàng - Ảnh: N.T.H

Nghề kéo tơ sen được đưa vào Vĩnh Hoàng từ ngày 1/7/2026, gắn với mô hình trồng sen liên kết tiêu thụ sản phẩm giữa địa phương và Công ty TNHH thương mại dịch vụ Phù Dao. Quá trình triển khai mô hình, doanh nghiệp đã hỗ trợ tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật kéo tơ và cam kết thu mua sản phẩm cho THT. Sau hơn 2 tháng thực hành nghề mới, công việc kéo tơ sen của chị em phụ nữ thôn Vĩnh Trung đã làm thuần thục. Điều khiến các thành viên phấn khởi là có thêm một nghề để làm kiếm thêm thu nhập vào thời gian nông nhàn.

“Trước đây, những lúc không có việc đồng áng thì chị em cũng ít có việc làm thêm. Nay có nghề kéo tơ sen, vừa tận dụng được thời gian rảnh rỗi, vừa có thêm thu nhập. Nghề mới được tập huấn nhưng chị em làm dần rồi quen tay, thấy rất ổn”, chị Nguyễn Thị Nhàn nói.

Nguồn sen nguyên liệu hiện được THT trồng sen Vĩnh Hoàng lấy từ bàu Thủy Ứ và các hồ trong thôn Vĩnh Trung, chưa phải mua. Theo chị Lê Thị Thúy Kiều, Phó trưởng Phòng Kinh tế, UBND xã Vĩnh Hoàng, riêng bàu Thủy Ứ hiện có khoảng 2ha sen đang được khai thác làm nguyên liệu cho nghề kéo tơ.

Sinh kế lúc nông nhàn

Điểm đáng chú ý của mô hình THT trồng sen Vĩnh Hoàng không chỉ nằm ở sợi tơ sen tạo ra nhiều giá trị hơn trên cùng một vùng nguyên liệu, mà nghề mới mở sinh kế lúc nông nhàn. Trước đó, UBND tỉnh đã phê duyệt bổ sung cho xã Vĩnh Hoàng chuyển 8,77ha đất trồng lúa kém hiệu quả sang trồng cây hàng năm, trong đó có cây sen. UBND xã Vĩnh Hoàng đã xây dựng kế hoạch chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa trong năm 2026 và thành lập THT trồng sen Vĩnh Hoàng với 44 hộ tham gia.

Khi diện tích sen được mở rộng, nguồn nguyên liệu cho kéo tơ cũng sẽ dồi dào hơn, tạo điều kiện để nghề mới phát triển. Không chỉ lấy tơ, cây sen còn được hướng đến việc tận dụng nhiều bộ phận. Địa phương phối hợp tập huấn cho người dân kỹ thuật sản xuất để sen vừa cung cấp nguyên liệu kéo tơ, vừa tận dụng lá, thân làm phân bón; hoa sen được sử dụng để chế biến trà, hương.

Chủ tịch UBND xã Vĩnh Hoàng Phan Ngọc Khoa cho biết, nghề kéo tơ sen mới xuất hiện trên địa bàn hơn 2 tháng nhưng bước đầu cho thấy tín hiệu tích cực. Địa phương đang xây dựng kế hoạch chuyển đổi diện tích trồng lúa sang trồng sen theo Nghị định của Chính phủ, từng bước hình thành vùng nguyên liệu gắn với chế biến và tiêu thụ sản phẩm từ cây sen.

“Qua theo dõi, nghề kéo tơ sen của THT trồng sen Vĩnh Hoàng đạt được kết quả bước đầu, đang mở ra hướng sinh kế mới, tạo thêm việc làm cho chị em phụ nữ lúc nông nhàn. Đây là tín hiệu mới đáng mừng trong chuyển đổi kinh tế nông nghiệp, nâng cao giá trị hiệu quả kinh tế trên địa bàn”, ông Khoa nói.

Từ những cây sen, hồ sen với sắc hoa mang vẻ đẹp thanh cao, tinh khiết biểu trưng cho văn hóa, tâm hồn người Việt và mọc tự nhiên làm đẹp cho các làng quê, nghề kéo tơ sen với những sợi tơ nhỏ đang mở ra một câu chuyện khác về giá trị của cây sen ở xã Vĩnh Hoàng. Nếu vùng nguyên liệu sen được mở rộng và đầu ra tiếp tục được bảo đảm, nghề mới này có thêm cơ hội để phát triển theo hướng đa giá trị, gắn kết sản xuất nông nghiệp với du lịch sinh thái và chế biến sâu.